mikudagur 27. juni 2012síða 18

Mikudagur 27. juni 2012 · Nr. 73 18 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Miðvikan 1.partur Tað var í 2009, at fyrstu ferð varð skipað fyri hesi ferðini. Tann fyrsta ferðin var ein roynd at vita, hvussu áhugin mundi vera. Vónað var at kunna fylla ein buss. Men áhugin var so mikið stórur, at tað bleiv upp í tveir bussar. Áhugin hevur verið umleið tann sami hvørt ár, og tað sama var hesa ferð. Ferðalagið taldi um 90 fólk, sum fyltu tveir bussar. Hetta var fyri ein stóran part meira tilkomin fólk. Teir elstu luttakararnir vóru 87 ár. Teir hava verið sjálvir í Íslandi og høvdu báðir misti ávikavist abba og pápa undir Íslandi. Hjá teimum yngru eru tað pápar og abbar, sum høvdu samband við Ísland í sínari tíð. Onnur vóru við av berum áhuga. Tey fingu eisini nógv burtur úr. Summi halda hetta vera ein “reinan” mannfólkatúr. Men so­leiðis er ikki. Um ein triðingur hevur verið konufólk, og tær hugna sær eins væl og mannfólkið. At undanfarnu túrir hava verið væl eydnaðir verður prógvað av, at rættiliga fitt av luttakarunum høvdu verið við fyrr á hesum túr­ um. Fleiri vóru við triðju ferð, með­ an nógv onnur vóru aðru ferð. Tað hevur eisini eydnast hvørja ferð at gera túrirnar øðrvísi, so talan er ikki um sama túr hvørja ferð. Men høvuðsinnihaldið er tað sama. Tað er at síggja, hvar okkara lands­menn baldust undir ofta trupl­um viðurskiftum. Meðan koyrt var, varð eisini greitt frá søg­ uni hjá føroyingum á hesum leið­ um. Hetta tykist at vera ein leistur, sum er væl umtóktur. Eitt nes ella bónda­garður, sum annars eingin hevði ansað eftir, gjørdist ein týdningar­mikil vitjan hjá teimum, sum høvdu pápar ella abbar, sum høvdu róð út á hesum staði. Tað serliga við túrinum í ár var eisini, at veðrið var av tí allarbesta báðar dagarnar, sólin skein alt sam­døgrið. Vanliga hava vit mett tað sum hepni, um vit fingu annan dagin góðan. Annars kundi tað hesa árstíðina væl hent, at ongan veg slapst fyri kava. Høvuðsmálið Langanes Høvuðsmálið tann fyrra dagin var Langanes, sum nógvir føroyingar kenna. Lutvíst frá útróðri á landi, men eisini frá slupptíðini, tá ið skip krokaðu undir Langanesi bæði norðan fyri og sunnanfyri, alt sum ættin var. Men komið var eisini inn á Skálar eftir og við posti ella eftir agni og vatni. Tískil er Langanes ein stórur partur av samleikanum hjá føroyingum. Stytsta leiðin til Langanes er beint norður eftir frá Seyðis­fjørð­ inum til Vopnafjørðin, Bakkafjørðin og Tórshøfn. Fyri ikki at koyra aftur og fram sama veg, varð valt at koyra um Mývatn og Húsavík norður eftir. Her er eisini serliga vakurt, men kanska nakað drúgt. Men hetta gav høvið at vitja Ástjørn, sum nógvir føroyingar kenna. Vegurin út á Langanes er so vána­ligur, at í Tórshøfn, sum er inn­ast á Langanesi, var farið í ser­ bussar og koyrt varð so til Skálar. Á vegnum varð steðgað á við Heið­ ar­høfn norðantil á Langanesi, har gøtumenn og leirvíkingar róðu út. Tað var vist undir krígnum. Hóast Langanes ikki er so langt, bert 30 km, so tekur tað sína tíð. Ferðin til Skálar tók um hálvan annan tíma. Hóast tað á Skálum nær­um bara vóru toftir, so fekst kortini ein góð hylling av, hvussu livi­líkindi hava verið. Vitjan á kirkjugarðinum Tann fyrri dagurin á ferðini var lang­ ur og strævin, so seinna dagin var ikki so nógv á skránni. Tað fyrsta á skránni var vitjan á kirkjugarðinum í Seyðisfirði, har menninir, sum doyðu við Riddaranum í 1927, eru grivnir. Hetta var ein sera syrgilig søga. Eftir ein væleydnaðan túr og farast skuldi heim, fór ein bát­ur við átta monnum í land at av­rokna við bóndan tað, teir høvdu keypt av seyði á túrinum. Hetta var eisini á Langanesi, nevniliga á Fagra­nesi. Báturin holvdist, og sjey av monn­ unum druknaðu. Greitt er meira frá hesi hending í bókini Havið tók teir. Síðan varð farið á Eskifjørðin sunnanfyri Seyðisfjørðin, har vitjað var á tveimum fornminnis- og fiski­ vinnusøvnum. Her hendi tað, sum ofta er í Íslandi, at føroyingar og ís­ lendingar, sum hava kenst fyrr, nú hittust aftur. Framløga umborð Skráin í Íslandi endaði við tveimum framløgum umborð á Norrønu. Onn­ur var hjá søgufrøðinginum Smára Gestson, sum greiddi frá sam­bandinum millum føroyingar og Eysturlandið heilt aftur til 1872. Hansara niðurstøða var tann áhuga­verda, at tað vóru føroyingar, sum fyri um 100 árum síðani lærdu íslendingar at fiska og at hagreiða fisk. Hetta gjørdi sítt til, at tað varð so frægt liviligt á Eysturlandinum, sum tað var. Gudmundur Sveinsson, eisini av Norðfjørðinum, vísti gamlar Á Skálum í 1928 og 2012 Í døgunum 28-31. mai skipaði Smyril Line fyri fjórðu ferðini í slóðum fiskimanna í Íslandi við Norrønu. Tað fekst aftur okkurt íkast til føroysku søguni í Íslandi, og skal í nøkrum pørtum greiðast frá føroyskum útróðrarmanni á Skálum á Langanesi Til Íslands við Óla: Nakrir av luttakarunum á Egilstøðum: Kornilus Johannesen frá Gjógv, Erling Joensen, eisini frá Gjógv, Jákup Mikal Mikkelsen av Toftum, Torbjørn Joensen úr Kollafirði, Michael Matras úr Klaksvík , frásøgumaðurin og Justines Hansen av Toftum Gamlir kenningar hittast. Mortan Johannesen, Birgir Sigurdsson og Torbjørn Joensen Gudmundur Sveinsson vísti myndir av føroyingum og føroyskum skipum á Norðfjørðinum