fríggjadagur 3. august 2012síða 16

Fríggjadagur 3. august 2012 · Nr. 89 16 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 kjak Tá ið orð bert eru orð At síggja til, er løgmansrøðan á tremur av føgrum orðum, sum tað er ringt at verða ósamd við. Trupulleikin er bert tann, at tað er ein stór andsøgn ímillum tað, ið sagt verður, at samgongan ferð at fremja og samtyktu fíggjarkarmarnir fyri kom­ andi ár. Tá ið onki samsvar er, ímillum ætlaninar hjá sam­gonguni á fíggjarliga økin­um og orðafloyminum í løg­mansrøðuni, tá verða orð bert orð og missa sín týdn­ ing. Trý óverulig páhald Serliga eru tað trý páhald í løgmannsrøðuni, ið ikki eru í samsvar við veruleikan. At samgongan raðfestir út­ búgv­ing og gransking og ferð at gera tað enn meira í kom­ andi tíðum. At sam­gongan raðfestir væl­ferð í fíggjar­ karmunum fyri komandi ár og at sam­felagið ikki er á veg at gerast eitt samfelag við øktum stættarmuni av m.a flatskattinum. Økt raðfesting av útbúgving og mentan Ført verður fram, at út­búgv­ ing er nógv raðfest seinnu árini og skal raðfestast enn hægri. Tosað verður um, fleiri útbúgvingar á setrinum og miðnámsskúlatilboð til ung við serligum avbjóðingum. Tað er rætt, at út­búgv­ ingarøkið, serliga miðnám hevur verið raðfest fram til 2012. Veruleikin er tó tann, at samtyktu karmarnir frá 1 januar 2013 áseta, at út­ búgving og mentan skal skerjast við tilsamans 9 mió. Árini fram til 2016 skal hetta øki spara heilar 56 mió. Sjálvandi ber til at fáa meir fyri minni, við at gera skilagóðar rationaliseringar, men tað er tó eitt mark fyri, hvussu longi hetta ber til. Eitt týðandi økið, ið tosað hevur verið um í langa tíð, og sum er alneyðugt, um vit skulu geva fólki møguleikar her heima, heldur enn at flyta av landinum, er at fáa skipað fjarlestur. Verður hetta øki raðfest, so kunnu tilkomin fólk, við familju, nema sær eina útbúgving, uttan at familjan má flyta burtur. Farið tí at heita á landsstýrismannin um at fara í holt við hetta beinanvegin. Vælferðin raðfest verður sagt Løgmaður heldur fram við sínum bjartskygni, og vil verða við, at eisini vælferðin er raðfest í karmunum. Tað má sigast at ganga sjón fyri søgn. Teir hava samtykt, at almannaøki einsamalt skal spara 52 mió. bert í komandi árið. Størsta einstaka upp­ hæddin var funnin við at hækka pensiónsaldurin, nevni­liga 33 mió. Sum øll­um kunnugt, vildi ongin kenn- ast við hetta uppskotið, tó hava teir hildið fast við at upphæddin skal sparast á almannaøkinum. Restin, slak­ar 20 mió skulu finnast við at skerja dagpengar og fyritíðarpensión. Í inni­ver­ andi árið hava teir ikki javna pensiónirnar og mótrokning millum hjún hvarv sum døgg fyri sól. Harumframt er Als gjaldið og gjaldið til Heilsutrygd hækka. Sam­ anumtikið má sigast, at ein skal verða meira enn vanliga bjartskygdur fyri at fáa eyga á raðfesting av vælferð. Skattapolitikkurin førir ikki til eitt ójavnari samfelag Sum rosinan í pylsuendanum førir løgmaður fram, at skattapolitikkurin ikki hevur ført til eitt stættarsamfelag. Veruleikin er tó framvegis tann, at ein tímaløntur fær ein lítlan 100 krónuseðil í skattalætta meðan tey hægst­løntu fáa upp í 7000 krón­ur um mánaðin. Ein flakakvinna má ar­ beiða minst 50 tímar um vikuna, um hon skal merkja fløvan av flatskattinum. Sam­gongan heldur tað verða í lagi, at ófaklærd ikki kunnu liva av at arbeiða 40 tímar um vikuna, nei tey skulu arbeiða longur og kanska heldur ikki hava feriu. Tað økir um stættarmunin, tá ið kanska ein góð helvt av fólkinum, ikki kann klára seg við tí tey vinna í eini vanligari arbeiðsviku, meðan onnur, uttan at brúka 1 minutt eyka á arbeiðsmarknaðinum fáa fleiri 1000 krónur um mán­ aðin eyka útgoldið. Tað rættað hevði verið, at umlagt skattalættan so hann meira kom teimum lágløntu og støku uppihaldarunum til góðar. Hetta vildi bæði minkað um stættarmunin og skapt størri nýtslu. Vit síggja, at flatskatturin ikki hevur skapt tann vøkstur í búskapinum, ið samgongan førdi fram. Løgmaður droymir Tað er gott at hava dreymar. Henda røðan hevur serliga havt fokus á ein dreym hjá løgmanni, dreymin um full­ veldi. Røðan er tó merkt av, at hann eisini hevur droymt fíggjarkarmarnar langt burtur. Ein freistast til at hugsa, at hin stóri sam­gonguflokkurin, Fólka­ flokkurin, bert letur løgmann droyma víðari, so kunnu teir føra politikk. Vit fara at síggja, at hetta helst er so, tá ið fíggjarlógin verður løgd fram í heyst. Tá vænti eg, at bæði løgmaður og Sambandsflokkurin vakna við kaldan dreym. Teir hava jú samtykt at skerja útbúgv- ing og mentan við tilsamans 56 mió. komandi árini og almanna og heilsuøki við 170 mió. Breiðar semjur Løgmansrøðan ger nógv burtur úr hvussu neyðugt tað er, við breiðum semjum. Løgmaður nevnir, ítøkiliga, at breið semja krevst, um eydnast skal at fáa tamarhald á fólkafráflytingini. Tí fara vit at bjóða sam­ gonguni og løgmanni at royna breiðu semjuna í verki nú beinanvegin. Javn­aðar­ flokkurin hevur lagt eitt ítøki­ligt uppskot fram, at fáa lýst orsøkir og avleiðingar av fólkafráflytingini og at fáa ítøkiligar tilráðingar, um hvussu vit kunnu venda óhepnu gongdini. Síggi fram til at samgongan ferð at taka undir við hesum, so orð ikki framhaldandi bert eru orð, men at tað eisini eru gerðir aftanfyri. Eyðgunn Samuelsen tingkvinna Javnaðarflokkurin Nýggju klæðir keisarans og tey samkyndu Nú er ólavsøkan av og tað er eitt evni, sum hevur fing­ ið nógv rúm, og tað eru tey samkyndu. Tey hava ging­ ið skrúðgongu, havt fyri­ lestrar, gjørt framsýning, alt hetta verður gjørt fyri at sannføra fólk um, at hetta er ein náttúrligur livi­háttur, tí soleiðis er tað í djóra­ heiminum verður sagt, eisini kríatúrini eru samkynd. Tað tykist sum at nógv fólk halda at hetta er í fínasta lagi, tí fá eru sum vága sær at siga eitt orð ímóti. At liva saman tvey av sama kyni, er eitt val sum tey sjálvi gera, og sjálvi hava ábyrgduna av. Men at billa fólki inn at hetta er ein rættur liviháttur, tað fellir mær fyri bróstið, og eisini tað, at tað eru ætlanir um at fara inn í skúlarnar við hesum boðskapi. Hetta verður gjørt, tí tað er náttúr­ ligt, verður sagt og ynski verður sett fram um at broyta hjúnarbandslógina, so tvey av sama kyni sleppa at gift­ast, samstundis sum tey siga nú, at tað snýr seg ikki um sex. Mær vitandi, tá fólk eru gift, sova tey í somu song! Spurningurin er: Skulu vit trúgva øllum, ið sagt verður, og skulu vit góðtaka tað. Mær kom í hug søg­una um nýggju klæðir keis­ar­ans. Vevarnir, sum vóru be­drag­ arar, biltu bæði keisaranum og tí vanliga fólkinum inn, at keisarin var í so framúr vøkrum klæðum, og tey sum ikki sóu tað, vóru býtt ella ikki før fyri at røkja sítt arbeiði. Hetta gjørdi, at eingin tordi at tala, men tók undir við hesari lygnini um at keisarin var fínur. Men so segði eitt barn: Hann er jú í ongum klæðum! Fólkið steðgaði á og tóku undir við barninum: Hann er jú í ong­ um klæðum! Hetta var jú ein lygn sum vevarnir vildu hava fólkið og keisaran (yvir­ vøldina) at góðtaka, so teir kundu fáa nakrar fyrimunir. Spurningurin er, sum eg segði í áðni: Skulu vit trúgva øllum hesum sum sagt verð­ur, og skulu vit tigandi góðtaka tað? Hví skulu vit so glaðbeint trúgva, at hetta er satt, at djór­ini eru samkynd, fyri tí um onkur ger nakrar máln­ ingar og skrivar nakr-ar tekstir? Far og spyr bønd­ urnar í Føroyum, teir hava so og so nógvar áseyðir, og eftir tí meta teir um, hvussu nógv lomb teir fáa. Vóru ærnar samkyndar, høvdu teir neyvan fingið lombini sum teir væntaðu. At menniskja verður drig­ ið niður á sama støði sum skinnflugur, skriðdýr o.a. dám­ar mær illa. Menniskjan er krúnan á skaparverki skaparans. Dávid kongur sigur í 8. sálma um menn- iskja: "Lítið lægri enn Gud gjørdi tú tað, við heiður og dýrd krýndi tú tað." Tað hevur ongantíð verið rós vert fyri fólk at verða sum eitt djór. "Hann týggjar sær sum eitt djór," og "hann er eitt verri svín" kann verða sagt, danir nýta orðafelli "at være dyrisk" um onkran sum skikkar sær sera illa. So at djórini skulu vera okkara stóra fyrimynd í livihátti, er ikki rætt at siga. So er tað hin spurningurin: Er hetta náttúrligt ella nor­ malt, at tvey avsama kyni liva í parlagi/hjúnarlagi? Svarið fáa vit í Róm 1, 26,27: "Kvinnur teirra skiftu um hin náttúrliga umgangin, um við tann sum er í móti náttúruni, og somuleiðis hildu eisini mennirnir upp­ at við hinum náttúrliga um­ ganginum við kvinnur, og brendu í lysti sínum hvør eftir øðrum." Nú verður ofta sagt, at Bíblian má ikki nýtast í hesum kjakinum, eg má spyrja: Hví? Er tað tí at sannleikin finst har? Vit kalla okkum eitt kristið land, tá ið vit gera tað, so inniber tað, at vit gera okkara lógir, so tær samsvara við kristin sjónarmið. At broyta hjúna­bands­ lóg­ina til frama fyri at fólk av sama kyni kunnu giftast, er ikki í tráð við kristin sjón- armið. At loyva einum slíkum hugsunarhátti inn í skúlarnar, má heilt vist vera ímóti skúlans siðalæru, sum jú er bygd á luthersk-evangeliskt støði. Jesus sjálvur fanst harliga at teimum, sum vóru teimum minstu til ástoyt. Hetta er sera álvarsligt. Til seinast vil eg siga, at tað var vælgerandi at hoyra Símun P. Jacobsen, prest, á ólavsøku seta síni sjónarmið fram um henda spurning, tað var sum tá ið eitt kær­komið æl kemur aftan á drúgvan turk. Kanska fara fólk at fáa eyguni upp fyri sann­ leikanum og fara, eins og fólkið hjá keisaranum á sinni, at ásanna, hvat ið er rangt og hvat íð er rætt. Maria Jacobsen