mikudagur 8. august 2012síða 2

Mikudagur 8. august 2012 · Nr. 91 mikudagsblaðið Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Tað er ein ikki sørt løg­in hug­ burð­ur sum vinnulívsmaður, ið Kaj Leo Johannesen, løg­ mað­ur hevur. Í samrøðu við Sos­i­al­in – tá blaðið vísti hon­ um prógv fyri, at felag hjá hon­um hevur givið lands­ kass­a­num og øðrum tap – svar­aði løgmaður við at spyrja, um hann eisini hevði á­byrgd­ina av húsa­gang­i­num hjá Eik Banka, tí hann átti part­a­brøv har. Hesa margháttligu sam­ an­ber­ing end­ur­tók hann í tíð­ind­u­num á Rás2 í gjár. Kaj Leo Johannesen er alt­ so Føroya løgmaður. Hann er fyrr­ver­andi vinnulívsmaður. Hann hev­ur havt ábyrgdina av ein­um virki við millióna um­setningi bæði sum eig­ari, sum stjóri og sum nevnd­ar­ for­mað­ur. Kann ein slíkur maður í rám­asta álvara standa og siga, at tað er tað sama at vera ein av 9.000 partaeigarum í Eik Banka, sum tað er at hava evstu ábyrgd sum nevnd­ ar­for­mað­ur í einum vinnu­ virki? Sum nevndarformaður hev­ur tú bein­leið­is á­byrgd, og tú á­byrg­ist gjøgn­um parta­fel­ags­lóg­ina. Sum smá­ parta­eig­ari í til dømis Eik Banka hevur tú at siga als onga á­virkan – og tú ábyrgist ikki fyri nakr­ar dis­pos­i­tiónir hjá nevnd og stjórn. Tað er hugvekjandi, at Før­oya løg­mað­ur ikki kennir parta­fel­ags­lóg­i­na so frægt, at hann veit, at nevnd og stjórn í fel­ag hava ábyrgd. At nevnd­in skal tryggja ein for­svar­lig­an rakst­ur í einum part­a­felag. Og at tað er nevnd­in, sum legg­ur rætn­ ings­linj­ur í ein­um part­a­felag, sum stjórn­in skal fylgja, og at tað er nevnd­in sum hev­ ur á­byrgd­ina av, at tøk­ur kap­i­tal­ur er til taks í mun til rakst­ur felagsins. Tað er ikki avgerandi, um Kaj Leo Johannesen var minn­i­lut­a­eig­ari –  ella yv­ir­ høv­ur var eigari. Hann var nevnd­ar­for­mað­ur og hevði tí evstu ábyrgd. Um tú sum nevnd­ar­limur ikki vil vera við meira, so kanst tú al­t­íð siga sess­in frá tær upp á stand­andi fót. Tað gjørdi Kaj Leo Johannesen ikki. Tí hev­ur hann sjálvsagt sína á­byrgd av, at 1,5 mill­i­ón­ir krón­ur mangl­aðu í hjá Sp/F Si­se­ro, harav TAKS misti 200.000 krónur. Tað hevur avgjørt al­menn­ an áhuga at vita, hvussu skil­ ið var í hinum fýra fel­øg­u­ num hjá løgmanni. Tað rakti eftir øllum at døma stolt­ leika løgmans, at Sosialurin fríggj­ a­dagin kundi dokumentera, at løg­ mað­ur ikki gav rættar upplýsingar, tá hann inni á redaktiónini í Miðl­ a­hús­i­num segði, at einki av fel­øg­ u­num, sum hann hevur varðað av, hev­ur givið nøkrum tap, hvørki tí al­menna, privatum ella virkjum. Hóast løgmaður fyrst á Facebook og síð­ani í tíðindaskrivi í gjár boðaði frá, at hann var skeivt endurgivin, so stend­ur tað rimmar fast, at løg­mað­ur er rætt end­ur­ giv­in, og tað kunnu øll tey mongu fólk­ini, ið hoyrdu sam­røð­una, vátta. Tað sker eisini í eyg­uni hjá okkum, at løg­mað­ur nú – tíggju vikur eft­ir, at grein­in stóð í Sos­i­al­i­num, sig­ur seg vera skeivt endurgivnan. Ser­ liga mis­teink­i­ligt er tað, at hann sig­ur tað, beint eftir at blaðið hevur prógv­að, at eitt felag hjá honum hev­ur giv­ið bæði landskassanum og priv­at­um tap. Bæði sum politikari og sum vinnu­lívs­mað­ur mást tú taka á­byrgd. Tú mást taka ábyrgd av tín­ um gerð­um, og tú mást taka ábyrgd av tí, tú sig­ur. Tað er at spæla høgt spæl at renna undan ábyrgd við leggja onnur undir órætt. Á Sosialinum undraðust øll á tað, sum løg­mað­ur segði, tí tað var eyð­sæð, at tað ikki kundi passa, at fel­øg hans­ara fóru á húsagang utt­ an at pá­føra nøkr­um tap. Tí settu vit okk­um fyri at kanna hesi við­ur­ skifti. Hevði løgmaður sagt sann­ leik­an hendan dagin, so var støðan ein onn­ur. Tí tað er ein erlig sak at mis­eydnast ella ikki at røkka til sum vinn­u­lívs­maður. Tað er ikki krim­i­nelt at fara á húsagang, og vit hava ikki lagt løgmann undir nakað krim­i­nelt – og vit hava als ongan mis­tanka um, at hann persónliga skyld­ar land­inum ­peng­ar. Tí hava vit als ikki spurt løg­mann um tað. Men vit spurdu løgmann, um á­kær­ur­nar, sum vórðu reistar móti hon­um og Jørgen Niclasen á Vága­ porta­l­in­um vóru sannar um, at fel­ øg hjá teim­um hava givið landinum tap av eitt nú MVG. Ein sera einfaldur spurningur. Men tað nív­ir helst hjá løg­manni al­ment at leggja fram, hvussu nógv hans­ara virksemi hev­ur kost­að øðr­ um, har­í­millum landskassanum. Av onkrari løgnari orsøk fáa fjøl­ miðl­ar ikki innlit í búroknskapir í Før­oy­um. Tað eru bara tey, ið varða av fel­øg­unum og tey, sum hava mist peng­a­r, sum fáa hetta innlit. Hóast løgmaður í gjár boðaði, at bú­rokn­s­kap­ir­nir eru al­menn­ir, og at ein og hvør kann fáa fatur á teim­ um, so er tað ikki so, sum løgmaður sig­ur. Sosialurin hevur tí biðið løgmann út­vega okk­um bú­rokn­skap­ir­nar, so teir kunnu al­manna­kunn­ger­ast, men løgmaður svarar bert, at hann »hevur onga viðmerking«... Løgmaður vil ikki útvega búroknskapir hjá feløgunum – Mær vitandi hevur TAKS ikki mist pengar í P/F KRK- Hold­ing, P/F Farex, P/F Trans–Farex Invest. Soleiðis segði løgmaður í sam­røðu við Rás2 í gjár, tá hann var spurdur, um TAKS hevði mist annað, enn tær 200.000 krónurnar sum TAKS misti, tá Sp/F Sisero fór á hús­agang. Sosialurin hevur biðið um inn­lit í búroknsapirnar bæði hjá Føroya Skiftirætti og hjá TAKS, men har fáa vit ikki innlit. Tá løgmaður í sam­røð­uni við Rás2 í gjár segði, at hann fegin vildi al­mann­aøkunn­ gera bú­rokn­skap­ir­nar, sendu vit honum eina inn­lits­um­ bøn. Men løgmaður »hevur onga við­merk­ing«, si­gur hann í svari til inn­lits­um­bøn­ina, sum er send Løg­mans­skriv­ stov­uni. Tí heita vit hervið á kred­ i­to­rar hjá nevndu fel­øg­um um at útvega okkum hes­ar bú­rokn­skap­ir, so røttu tølini kunnu al­mann­a­kunn­ger­ast. Sóknast eftir búroknskapum stoltleiki løgmans Ríki­s­fel­ ags­skap­ur­ fer ongan veg Helgi abrahamsen kjak á síðu 16 Tá í­løg­ an gevur 50 prosent Hanus samró kjak á síðu 17 Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Er tað mín skyld at Eik fór á heysin? Hóast Kaj Leo Johannesen skriv­aði í tíðindaskrivi í gjár, at felag hansara misti »meira enn fimm mill­iónir krónur upp á syrg­iliga húsagangin hjá Far­oe Seafood og var ein høv­uðs­orsøk til, at okkara felag varð tik­ið við í fall­i­num«, so er tað ikki heilt rætt. Tað er rætt, at felagið hjá løg­manni, Trans Farex In­vest P/F misti nógvar peng­ar upp á partabrøv í Faroe Seafood. Men tað var ikki or­sak­að av húsaganginum hjá Faroe Seafood   men or­sak­að av støð­uni, sum Far­oe Seafood kom í, eft­ir at Kaupthing rýmdi úr Føroyum. Kaupthing fíggj­aði felagið. Sambært árs­rokn­skap­i­ nu­m hjá Faroe Seafood fyri 2007 var tað orsøkin til, at part­a­pen­ing­urin varð nið­ ur­skrivaður til 0 krónur, og varð allur partapeningurin mist­ur. Faroe Seafood gjørdi rokn­ skap bæði fyri 2008 og fyri 2009 áðrenn felagið steðg­aði í desember í 2010. Faroe Seafood tók løgman við í fallinum