fríggjadagur 10. august 2012síða 10

Fríggjadagur 10. august 2012 · Nr. 92 10 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Uni Holm Johannesen Í løgtinginum sita 33 tinglimir, sum eru full­greið­ ir yvir, at støðuga fólka­frá­ flytingin úr Føroyum skal steðg­ast umgangandi. Øll taka undir við, at tiltøk skulu set­ast í verk. Tað er sjáldan, at fólka­ frá­flytingin verður sett einsa­møll á dagsskrá í løg­ tingi­num. Tað var hon kort­ ini í gjár. Javn­að­ar­flokk­urin hevur skotið upp at seta eina nevnd, sum skal koma við tilmælum um, hvørji tiltøk skulu setast í verk fyri at venda teirri hótt­ andi gongdini við áhald­andi fráflyting, fallandi burð­ar­ avlopi og minkingini í fólka­ talinum. Tinglimirnir, sum tóku orð­ið um orðaskiftinum, siga seg eisini vita, hvussu vit steðga fráflytingini. Loysn­ ir­nar eru tær somu, sum fyri átta árum síðani. Einki nýtt undir sólini yvirhøvur. Mátt­mikið og kappingarført fróð­skap­arsetur, fjøltáttan bú­stað­ar­markna, bíligari flog­ferða­prísir og sterkari ferða­vinnu. Enn er lítið hent fyri at stimbra undir hesi á­tøk­ini. Tað var staðfestingin eftir orðaskiftið í gjár. Ivast í skattatrýstinum Kaj Leo Johannesen, løg­mað­ ur, ásannaði í løgmansrøðuni á ólavsøku, at størsta av­ bjóðingin er manglandi fólka­vøkst­ur. Tilflytingin er minkað seinastu árini, með­ an fráflytingin hevur verið støðug. - Vit mugu tí skipa sam­ felagið soleiðis, at tað er lokkandi hjá fólki at flyta aftur til landið, og at her er gott at vera hjá familj­ um við børnum, segði Kaj Leo Johannesen, løg­ mað­ur. Hann bar fram í samrøðu við Sosialin í juli, at skattaumleggingin, sum sitandi samgonga hev­ ur framt, er eitt av størs­tu tøkunum fyri at venda frá­ flytingini. Nýgg­ja skatta­ skipanin gevur teim­um út­búnu betri umstøður at støð­ast í Føroyum, vildi hann vera við. Jenis av Rana, for­mað­ ur í Miðflokkinum, tek­ur ikki undir við, at skatt­a­ umleggingin er eitt um­ráð­ andi stig í royndini at steðga frá­f­lytingini. Hann vísir á kann­ingina, sum Norð­ur­at­ lans­bólkurin lat gera í 2008, at høga skattatrýstið var tá ikki orsøk til til, at útisetar valdu Føroyar frá. -Javnaðarflokkurin skjýt­ ur upp, at ein nevnd, man­ n­að við ser­frøð­ing­um, skal koma við tilmælum. Veru­ leik­in er, at vit vita væl, hvør­ji krøvini eru. Norður­ atlants­bólk­ur­in hev­ur kann­að hesi viðurskiftini, Gest­ur Hovgaard hev­ur víst á manglandi lestrar­møgu­ leik­ar­nar, og onn­ur hava tikið henda trupul­leik­an til umrøðu, grundað á fakligar kanningar. Tað ræð­ur bara um at fara undir ar­beið­ið, sigur Jenis av Rana, for­mað­ ur í Miðflokkinum. Janus Rein, tingmaður fyri Framsókn, minnir eisini á, at Búskaparráðið er mill­ um teirra, sum áhaldandi hava víst á loysnir. - Politiska skipanin lurtar kort­ini ikki eftir teimum. Fá av tilmælunum verða førd út í lívið, sigur hann. Tað einasta, sum veru­ liga er hent fyri bøta um viður­skiftini hjá teimum les­andi í Føroyum, sum sam­felag­ið hevur skríggjað eftir sein­astu árini, er Húsa­ láns­grunnurin, sum verður drív­megin í byggingini av 15 íbúðar­blokkum við gott og væl 200 íbúðum kring landið. Eru Føroyar kular? Eitt av fáu fesku og øðrvísi sjónar­miðunum, sum komu fram undir orðaskiftinum, var marknaðarføringin av føroyska samfelagnum mill­ um føroyskar útisetar. Bjørt Samuelsen, tingkvinna, og Høgni Hoydal, formaður í Tjóðveldi, fíltust á, at fjøl­ miðlar­nir varpa ov sjáldan ljós á tað, sum riggar í Før­ oyum. - Eru Føroyar kular mill­ um føroyskar útisetar?, spur­di Bjørt Samuelsen og helt fram: - Um politiska skipanin ikki blæsir bjartskygdar vind­ar út í samfelagið, sum stimbr­ar undir áhugan hjá úti­set­um at flyta heim at bygg­ja upp, so eru vit á vanda­kós. Vit mugu hugsa um umdømið, sum Føroyar hava millum føroyingar. Tað er ikki altíð so, at tilboðini eru betur aðrastaðni. Barna­ an­singin er eitt dømi, sigur Bjørt Samuelsen. Hon fær undirtøku frá Høg­na Hoydal. - Fjølmiðlarnar tekna oft­ ast eina mynd av, at grasið er grønari hjá nábúgvanum, í hesum føri Danmark. Tað ger tað lættari at flyta, sigur hann, sum mælir til, at ljós skal sanniliga eisini varpast á tað, sum riggar í føroyska sam­felagnum. Skøvaða plátan Hag­tølini greiða sítt týðiliga mál. Føroyar gerast stútt og støðugt fátækari við fólki. Færri børn verða fødd. Tey ungu, sum skulu seta nýtt við, rýma av landinum í stórum. Seinastu trý árini eru oman fyri 1000 fólk fleiri flutt úr Føroyum enn til Føroyar. Grundarlagið verð­ ur vælferðarsamfelagið má­ ast spakuliga undan okkum. Fólkafráflytingin hevur ofta verið á breddanum sein­as­tu árini, og tað hev­ ur verið breið semja um, at eitt kappingarført fróð­ skap­ar­setur, fjøltáttaður bú­stað­ar­marknaður, bíligari flog­ferða­seðlar og sterkari ferðavinna eru nøkur av málu­num, sum politiska skipan­in skal stýra eftir. At tinglimirnir í 2012 nevna somu tiltøkini, sum ting­lim­ ir­nir umrøddu í 2007, sigur ikki lítið um, hvussu langt vit hava flutt okkum. Prátið um fólkafráflyting er nú ein skøvað pláta. uni@sosialurin.fo Tann skøvaða plátan FÓLKAFRÁFLYTING Kappingarført Fróðskaparsetur. Fjøltáttaðan bústaðarmarkna. Bíligari flogferðaprísir. Sterkari ferðavinnu. Hetta eru krøvini fyri at steðga fólkafráflytingini, var niðurstøðan í løgtinginum í gjár. Hetta er kortini ikki nýtt. Hetta hevur verið kjarnan í kjakinum um fólkafráflyting seinastu fimm árini Um politiska skipanin ikki blæsir bjartskygdar vindar út í samfelagið, sum stimbrar undir áhugan hjá útisetum at flyta heim at byggja upp, so eru vit á vandakós Bjørt Samuelsen