fríggjadagur 6. juli 2012síða 37

nr. 77 · 6. juli 2012 5 Mynd: Álvur Haraldsen slíkur fast­grógvin sam­bands­ maður finst at tínari kós? – Edmund hevur verið løgmaður, og hann veit, hvat krevst at sita við róðr­ ið í trongum tíðum. Hann hevði eis­ ini sítt at stríðast við innanfloks og uttan­floks. Vit føra góðan og hollan sambandspolitikk, eingin sum helst ivi um tað. Hann hevur ikki verið serliga uppbyggjandi í sínum atfinningum, men hann um tað. Vit viðgera vanliga slík mál innanhýsis, men tað valdi hann ikki. Edmund sigur beinleiðis, at tit reka ikki sambandspolitikk. – Eg kann bara siga tað, at eg havi leitt Sambandsflokkin til størsta flokkin í søguni. Tíðirnar eru eisini broyttar. Sam­bandspolitikkur í 2012 er tann politikkurin, sum vit reka nú. Eg haldi eis­ini, at hann kundi verið munandi meira semju­søkjandi mótvegis Sjúrði Skaale. Tað er grátiligt, sum samstarvið mill­um okkara fólkatingsumboð er í løt­ uni. Tað er skaðaverk fyri okk­ara land. Tað er mín boðskapur til hans­ara. Tú sigur, at sambandspolitikkur er tann politikkurin, tú rekur nú? – Eg havi ábyrgdina av politikkinum. Sambandsflokkurin er ein stórur flokkur, og hann hevur ávirkan. Tað var eisini mítt fyrsta lyfti, tá eg tók við sum formaður í 2004. Tá segði eg, at tað vóru tvey ting, eg serliga fór at arbeiða við. At fáa so stóran flokk sum tilber, og at flokkurin skal sita í samgongu. Onnur mugu meta, um tað hevur eydnast. Eg hvíli ikki í tí, eg havi rokkið, men vil framhaldandi stríðast fyri politikkinum. Treyðugt so, vit gera ikki alt rætt og royna at lurta eftir atfinningunum. Eg trúgvi kortini fult og fast upp á tann politikkin, vit reka í løtuni. Tað er kanska sjáldan, at gjógvin millum andstøðu og samgongu hevur verið so stór sum nú. Hvussu heldur tú sjálvur, at tú hevur dugað at savna tjóðina síðan løgtingsvalið? – Tað hevur gingið væl, tað haldi eg. Sæð burtur frá bardaganum, sum tók seg upp um skattaummlegginging og inngjaldið av pensjónunum, so hevur tað eydnast væl. Gjógvin var munandi størri, tá full­veldis­samgongan sat við valdið. Tað hava verið ávísir snávingarsteinar á vegnum seinastu mánaðirnar, men tað eru úrslitini, sum hava týdning fyri meg. Millumrokningin kann vera roka­ lig, men úrslitini telja. Eg royni altíð at fáa breiðar semjur, og tað hevur eydn­ ast í flestum førum. Nú sita umboð úr øll­um flokkum og royna at fáa eina nýggja fiskuvinnuskipan til vega. Vit skulu eisini takka bæði samgonguni og and­støðuni fyri, at búskapurin er sunn­ ari og arbeiðsloysi minkar. Samgongan hevur verið fyri hørðum atfinningunum, serliga í málunum um flatskatt og at skatta pensjón við inngjald. Ein hørð ábreiðsla var, at samgongan skundaði sær at samtykkja málini uttan stórvegis kunning um, hvat tað í veruleikanum var, tit framdu. Iðrar tú teg um ta tilgongdina í dag? – Tað lætta svarið er ja, men tað geri eg í grundini ikki. Tað er ein sannroynd, at um verkætlanin verður ov langdrigin, so gerst tað trupulari at fáa samtykt. Eitt dømi er kommunureformurin, sum før­oy­ingar hava tosað um í 25 ár. Tað sama við pensjónsnýskipanini. Allar stórar broytingar í einum samfelagi skulu sjálvandi vera umhugsaðar, men tað er ein spurningur um, nær tann rætta løtan er. Eg veit innast inni, at tað hevði verið trupult at framt hesar broyt­ingar­nar um eitt ár. Vit viðgjørdu kortini skatta­umleggingina. Tað var ikki sama uppskot, ið varð samtykt, sum Fólka­flokkurin skeyt upp frá byrjan. Men tað var stór óvissa um at skatta pensjón við inngjald. – Tað málið kundi kanska bíða seks mán­aðir, men kortini høvdu verið nógvir spurn­ingar. Tað vóru eisini fakfólk, sum heittu á tykkum at viðgera uppskotini betri. Andstøðan førdi eisini fram, at tit høvdu ikki virðing fyri serfrøðini í hesum málunum. Høvdu tit ikki tað? – Jú. Upprunaliga uppskotið at skatta við inngjald kom frá Vísindaráðnum, sum serfrøðingar mannaðu, í Danmark. Tað eru nú fýra ár síðan. Eingin hættaði sær kortini í holt við tað. Søren Bruhn, stjóri í Suðuroyar Sparikassa, segði eisini, at tað var eitt gott uppskot. Men Bruhn segði tá, at pengarnir skuldu brúkast at rinda skuld niður, heldur enn at rinda ein skattalætta. – Vit rinda eisini skuld niður. Tað er ein politiskur spurningur, hvussu tú brúkar pengarnar. Tað mugu politik­ arar raðfesta. Vit rinda framvegis skuld niður. Tað er eingin ivi um, at skatta­lættin hevur havt positiv árin við sær. Vinnu­húsið hevur boðað frá, at arbeiðs­fólk taka nú fleiri byrðar á seg og arbeiða meira. Men tú heldur ikki, at tit vístu ov lítla virðing fyri serfrøðini? – Nei, ikki í hasum málunum. Vanliga skulu vit tó brúka serfrøðina meira og hava virðing fyri búskaparfrøðini og fiskifrøðini. Tað er kortini treytað av, at serfrøðingarnar í nógv størri eru á einum máli um, hvat skal gerast. Um tú spyr tríggjar búskaparfrøðingar um okkurt, so fær tú helst trý ymisk sjónarmiði – í øllum førum tvey ymisk. Tað ørkymlar politikarnar, tí teir vita ikki, hvat er tað rætta. Har eru nógvar meiningar frá búskaparfrøðingum, hvussu vit hóra undan í hesi búskaparkreppuni. Summir búskaparfrøðingar siga, at skuldin er ein stórur trupulleikir, aðrir siga, at tað er ikki vandamikið. ...framhald á síðu 6 – Mín lívsfilosofi er, at tú skal lønast fyri at taka ábyrgd og arbeiða meira, sigur Kaj Leo Johannesen, løgmaður