mánadagur 16. juli 2012síða 31

31 Mánadagur 16. juli 2012 · Nr. 81 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 so? ur av venjingini varð fluttur út í kommunurnar, var støðan í Dan­ mark lík tykkara. . Í dag hevði ein kvinna, í somu støðu sum Herdis, verið innløgd á eini bráðdeild í eina til tvær vik­ ur. Hon vildi síðani verið flutt til eina rehabiliteringsdeild á ein­um sjúkrahúsi. Her vildi hon ver­ið í 2 – 3 mánaðir og í hesum tíðar­ skeiði fingið intensiva fysioterapi og ergoterapi. Røktarstarvsfólki á hesi deildini hevur somuleiðis ser­kunnleika innan hetta øki.” Hetta sigur Dorthe Mel­gaard, ergo­ terapeutur og menn-inga­terapeutur í Vendsyssel, og hon sigur víðari: Síðani verður hon útskrivað. Ein venjingarætlan verður løgd, og sjúkrahúslæknin ordinerar víð­ ari venjing. Ergoterapeuturin og fysioterapeuturin á rehabili­ter­ings­ deildini gera eina lýsing av, hvørjar trupulleikar sjúklingurin hevur, og hvat slag av venjing, hon hevur tørv á. Í hesum førum vildi tað til dømis verið venjing í samband við at lata seg í og gera lættari døgurða. Í venjingarætlanini vil eisini standa, at tað er serliga aktivitetsvenjing, sum hon hevur tørv á, tí hon hev­ ur trupult við at brúka funk­tions­ venjingina í aktivitetum sum at lata seg í og gera døgurða. Tera­ peut­arnir í kommununi meta síð­ ani um, hvussu ofta og í hvussu langa tíð, sjúklingurin hevur tørv á venjing. Í nøkrum kommunum er tað møguligt at búgva á einum røktar­heimi eitt tíðarskeið og fáa venj­ing. Í norðurlendsku granna­lond­un­ um Svøríki, Danmark og Noregi er “heima­rehabili­tering” í brenni­depli­ num. Samfelagið sparir nógv við at gera fólk sjálvbjargnari við til dømis beinleiðis at venja sjúklingin at klára at fara á wc sjálv. Eg havi eitt dømi, um eina kvinnu, sum hevði fingið heimahjálp í tíggju ár, tí hon kláraði ikki at lata seg í stuðulssokkarnar. Aftaná, at ergo­ terapeuturin hevði vant við henni í tríggjar vikur, kláraði hon hetta sjálv. Nógvar kommunur hava tí terapeutar í arbeiði. Teir samstarva við heimhjálpararnir um at venja fólkini, so tey verða so sjálvbjargin sum møguligt. Útskrivað til ótta og ring útlit Orsakað av teimum vantandi venj­ ingartilboðunum í Føroyum kundi Herdis hugsað sær at fara til eitt neurologiskt rehabileringsstað í Dan­mark fyri at fáa intensiva venj­ing. Men tað er sera ringt at fáa Lands­sjúkrahúsið at senda fólk niður til hesi støð, so Herd­ is má tí gjalda sjálv. Hetta er tó sera kostn­aðar­mikið og tískil ikki møguligt hjá Herdis. Neuro­log­ isk rehabiliteringsstøð í Dan­mark hava víst á vansan við mangl­ andi rehabiliteringini í Før­oyum. Tey hava upplivað, at før­oysk­ir sjúklingar, ið hava fingið inten­ siva venjing hjá teimum lítlan møgu­leika hava at varðveita teirra førleikastøði, tá tey koma heim aftur. Hetta er orsakað av, at vit í Før­oyum ikki hava hóskandi bú­ staðar­viður­skifti, ikki hava møgu­ leika fyri venjing í egnum heimi, um­framt at okkum tørvar upp­ læring av stuðlum og øðrum hjálp­ ar­um. Støðan hjá Herdis er tíverri ikki eitt eindømi Í dag verða sjúklingar við blóð­ tøppi í heilanum ella heilabløðing útskrivaðir til onki. Tað er tí stórur vandi fyri, at teirra førleikastøði verður verri, og orsakað av hesum verða røktarheimskrevjandi. Hetta er ein keðilig og óvirðilig støða fyri tey raktu, sum verða skerd fyri møguleikanum at fáa eitt sjálvbjargnari og virki lív. Hetta er eisini kostnaðarmikið fyri samfelagið. Tað eru umleið 120 fólk um árið í Føroyum, sum fáa blóðtøpp í heilan ella heilabløðing. Um Herdis kundi fingið so miki av venjing í eina tíð, at hon kundi búð heima og fingið heimahjálp einaferð um dagin, ístaðin fyri at búgva á røktarheimi kundi samfelagið spart 1103,76 kr. um døgnið. Sambært leiðaranum á Lágargarði kostar eitt røktarheimspláss 1313,76 um døgnið. Sambært leiðaranum í Eldraøkinum í Almannamálaráðnum, kostar ein heimahjálparatími 210,00 kr. íalt. Við eini vælvirkandi rehabili­ter­ ing hevði støðan hjá føroyingum, ið fáa heilabløðing og blóðtøpp verið nógv betri og samstundis hevði hetta verið bíligari fyri samfelagið. Síðani hendan greinin bleiv skriv­að, er Herdis flutt á Klaksvíkar Sjúkra­hús. Hon kundi ikki útskriv­ ast til egið heim. Á Klaksvíkar Sjúkra­húsi fær Herdis nakað av venj­ing og bíðar fram­hald­andi eftir røktar­heims­plássi. Herdis er ikki veruliga navni á sjúklinginum í hesi grein. Navnið ”Herdis” er skrivað fyri at verja hennara identitet. Bæði ”Herdis” og dóttir hennara hava lisið greinina og givið loyvi til, at hon kemur í blaðið. Heilsanir Til Axel Jacobsen Góði abbi. Tillukku við degnum. Takk fyri í summar. Heilsan abbabørnini, Filip, Cecilie og Rebekka Til Axel Jacobsen Góði pápi. Tillukku tann 22. juni. Takk fyri í summar. Heilsan dóttir tín Morith v/ familju