mikudagur 18. juli 2012síða 13

13 Mikudagur 18. juli 2012 · Nr. 82 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Fleiri føroyskar kvinnur enn menn eru á Facebook. 64 prosent av kvinnum og 58 prosent av monnunum hava vangamynd. 61 prosent av føroyingum hava vangamynd á Facebook. 11 prosent av føroyingum brúka ongantíð internetið. taka við læru Skrivi- og talufrælsið er eisini galdandi á Facebook. Høgni Reistrup vísir kortini á, at vit eru enn á byrjun­ar­ stigi og læra av royndum. - Tað er skjótt, at kjakið verð­ur ófantaligt, tá eingin hevur ábyrgd av tí. Har eru eing­ir beinleiðis karmar, tí orðið er frítt. Tað er gleðiligt, at hesin etiski spurningurin hev­ur tikið seg upp nú í kjalar­vørrinum av kjakinum um pedofili. Karmarnir, hvat tú kann taka tær fyri og ikki, taka skap við tíðini, og øll taka við læru, heldur hann og skoytir uppí, at hetta er ikki serføroyskt, hetta er gald­andi allastaðni. Tignin tann sama Tað er ofta, at útvørpini, sjón­varpið og bløðini finna søgur á Facebook. Dømi eru, tá Kári á Rógvi, fyrr­verandi formaður í Sjálv­stýris­ flokkinum, rópti danska for­sætisráðharran fyri eitt r-hol, tá Levi Mørk flutti fram fasistisk sjónarmið og gav muslimum skuldina fyri bumbuatsóknina og hóp­drápið í Oslo, tá Helgi Abra­h­amsen metti tað vera átaluvert, at aðalstjóri var til politiskt mótmælistiltøk, og tá Jóna Mortensen strikaði sína vangamynd. - Tað, sum politikarar skriva á Facebook, skal tak­ ast í størsta álvara, og tað er sjálvandi ein søga, um politikarar gera vart við seg við meiningum. Mín sann­ føring er, at tignin á lesara­ brævi og Facebook er tann sama. Einasti mun­urin er, at kjakið gongur í størri mun fyri seg á sam­skiftis­mið­ lunum og fer bara at vinda upp á seg, sigur Høgni Reis­ trup. - Tað er skjótt, at kjakið verður ófantaligt, tá eingin hevur ábyrgd av tí. Har eru eingir beinleiðis karmar, tí orðið er frítt, sigur Høgni Reistrup, miðlaserfrøðingur er frítt journalistikki í dag. Megin­ reglan um uttan­veltaðan tíð­inda­flutning hevði ikki fasta­tøkur. Flokspolitisku bløð­ini vóru heldur brúkt sum stríðsamboð hjá polit­ isku flokkunum heldur enn at virka sum óheftir tíðinda­ miðl­ar. Um lesarin vildi gera sær sakliga meting av einum máli var neyðugt at lesa fleiri bløð, og síðan koma til eina niður­støðu. Dagblaðið var knýtt at Fólkaflokkinum, Dimma­lætt­ ing at Sambandsflokkinum, Sosialurin at Javn­að­ar­ flokki­num, 14. September at Tjóðveldisflokkinum og Tingakrossur at Sjálv­stýris­ flokkinum. Í hvørjum blaði var hjúklað um eina – bara eina – politiska hug­sjón, og boðskapurin var ein­faldur. Samfelagmál, heims­politik- kur, mentan og tjóð­skap­ ar­málið vóru taglað eftir ein­um politiskum karmi, alt eftir hvat blað talan var um. Blaðstjórarnir høvdu undir hesum umstøðunum fríar teymar at røkta sína polit­ iska ideologi og kundu hava hond­ina yvir kjakinum, sum fór fram í sínum blaðið. At skriva lesarabræv var meira tignarligt fyrr. Tað vóru ikki øll, sum góvu sína meining til kennar – kanska serliga, tí tað tók ofta fleiri dagar, áðrenn greinar og lesara­brøv komu fram. Til­gongdin var ov drúgv, tú noyddist á posthúsið við lesarabrævið, har tað síðan varð borið víðari, og blaðstjórar kundu – og kunnu enn - velja og vraka millum tilfarið, sum kom inn. Mun­urin er nú, at bløðini, Sosial­urin og Dimmalætting, skulu eitast at vera politisk óheft. Orðið er frítt Tøkniliga framgongdin hevur verið øgilig seinastu ára­tíggju­n­i, og tað hevur koll­velt samskiftisheimin. Sam­skiftis­miðlarnir hava togað allar borgarar, verka­ fólk­ini og politikarnar, inn í sama kjakrúm – fjarstøðan er minkað, tí øll hittast á jøvn­ um føti. Stóra skerjingin av fjar­ støðuni millum borgarar hev­ur havt við sær, at tað eru fleiri, sum tak lut í kjakinum. Spurningurin er, hvørjir fyrimunirnir og vans­a­rnir eru við, at øll hava upplagdan møguleika at geva sína meining til kenn­ar. Orðaskiftini á sam­ skiftis­miðlunum hava fing­ ið fastartøku í samlaða al­menna rúminum, og traditionellu miðlarnir – út­ varp­ið, sjónvarpið og bløð­ ini – varpa stundum ljós á kjak­ið, sum er á Facebook og aðra­staðni. Tað er nú ikki neyðugt at bíða tvey samdøgur eftir aftur­svari til lesarabræv, sum er fest á blað. Lesarabrævið verð­ur skrivað og fær pláss á alnetinum, har øll kunnu við­merkja greinina í somu stund, hon er komin út. Har eru eingir redaktørar, sum finn­ast at tínum málburði, og eingin, sum lúkar tína mein­ing burturúr. Orðið er frítt, og talufrælsið er óskert. Av somu orsøk verður ofta ført fram, at broytta atferðin brýt­ur niður múrin millum dygd­ar­góða og virðisleysa kjak­ið.