mikudagur 18. juli 2012síða 14

Mikudagur 18. juli 2012 · Nr. 82 14 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 10 prosent av teimum spurdu í eini Gallup-kanning hjá Dátueftirlitinum søgdu seg hava verið úti fyri onkrari keðiligari hending á internetinum. Fjórði hvør føroyingur yvir 60 ár hevur Facebook vangamynd. 90 prosent av teimum ungu millum 15 og 24 ár hava vangamynd á Facebook. Rógvi Nybo Fjarstøðan millum politisku skipan­ina og vanliga borg­ar­ an er munandi styttri í dag, enn hon var fyrr. Í dag samskifta borgarar og politikarar næstan bein­ leið­is undir viðgerðini av politisk­um málum. Javnan síggja vit, at politikarar legg­ ja sína hugsan um ymisk mál út á eitt nú Facebook, og at tað síðani stendst mikið kjak av hesum. Á henda hátt hevur tann einstaki politikarin fingið eitt slag av feed­back mekanismu, ið ikki hev­ur verið gjørlig áður, og sum kann geva honum eina hóm­i­ng av hvørja hugsan hansara veljarar hava um hesi mál og á onkran hátt. Hetta er eisini ein fyri­ mu­nu­r fyri fólkaræðið, spyr tú Hans Andrias Sølvar­á, lektara í søgu á Fróðskaparsetrinum. - Tað hevur avgjørt týdn­ ing fyri fólkaræðið, at fólk eru farin at taka størri lut í almenna kjakinum á Face­ book. Hetta er ein heilt annar máti at samskifta upp á. Fyrr skrivaði mann greinar í bløð­ ini. So stóðu tær líkasum einsa­mallar har, og tá fekk tú ongantíð eitt beinleiðis sam­skifti millum borgara og poli­tikara. Politikarar í dag brúka beinleiðis samskifti við borgaran sum mann ikki hevur sæð áður, greiður Hans Andrias Sølvará frá. Brýtur monopolið Hetta skiftið í samskiftishátti mill­um vanliga borgaran og politisku skipanina, og tað at van­ligi borgarin í dag er nógv meira aktivur í kjakinum um politisk og samfelagslig mál, hevur brotið nøkur mørk frá gomlum tíðum. Í sam­felags­frøðiligum høpi kann mann tosa um eina gongd móti einum meira deliberativum (kjakandi / um­hugs­andi) samfelag, ið varð ein tanki, tann stóri, týski heimsspekingurin og sosisologurin Jürgen Haber­ mas hevur tosað nógv um, vit eiga at stremba eftir at koma nærri. - Mann er farin frá einum stætta­bundnum sam­felag, har stættir høvdu mono­pol upp á meiningar og ideo­ logi­ir. Tú kanst siga, at vit eru komin tættari upp á, at øll í dag kunnu úttrykkja seg. Vit eru komin tættari at tí, millum annað gjøgnum elektron­isku miðlarnar, sigur Hans Andrias Sølvará. Kann eisini skeiklast Tað eru tó ikki bert fyrimunir við, at fólkið í dag er vorðið nógv meira luttakandi í al­ menna kjakinum. Hyggur tú eftir tí samskifti, ið ofta er við ymsu politikararnar, kann tað eisini síggjast ein ávís­ur tendensur til, at tað bert eru ávísir bólkar ella ávís áhugamál, ið verða um­ boð­að. Hetta kann skeikla up­p­fatanina av meiningum í sam­felagnum. - Tað eru nokk so nógvir politik­arar, sum brúka Face­ book til at pleyga sínar egnu veljarar. Man veit ikki, um tað er samgongan sum flokk­ar, sum úttala seg. Tað er nógv meira persónligt í dag. Politikarar mugu sjálv­ andi taka atlit til tað, ið sagt verður har, men tað er sam­ stundis ringt at taka atlit til tað, ið ikki verður sagt, vísur Hans Andrias Sølvará á. Við hesum vísur hann á, at tað kunnu vera serligir bólkar, ið eru aktivir á Face­ book. Serliga eru tað ung fólk, og tað eru heldur ikki øll, ið eru á Facebook, ið eru líka aktiv í kjakinum. - Tí eru tað eisini óvissur. Vit vita ikki, um tað bert eru fólk við serligum politiskum sann­føringum, ið taka lut í kjakinum. Man kann hava mis­tanka um, at tað eru ser­lig­ir bólkar, ið verða umboðaðir. Tað er sjálvandi sunt, at politikarar koma í sam­band við fólk. Men er tað bara partur av fólkinum, ríður tað skeivt. Mann kann spyrja, hvar tann tigandi meiri­lutin er. Hvar eru tey, sum vit ikki síggja á Face­ book, spyr Hans Andrias Sølvar­á. Óumhugsað Ein annar vandi við sam­ skiftinum á Facebook er, at tað ofta ikki er á ein­um serliga grundaðum grund­ar­ lag, at fólk úttala seg har. - Tað er ofta øgiliga spontant, sum man skrivar og tað sum man sigur á Face­ book. Hyggur tú eftir orða­ vali­num, so er nógv av tí, tú sær har, nakað tú ikki hevði funnið uppá at skrivað í eini avís. Tað virkar, sum at tað er legitimt at siga onn­ur ting á Facebook enn í eitt nú Dimmalætting ella Sosiali­ num. Men tað merkir so eisini, at tað kanska ikki er so væl umhugsað altíð, sigur Hans Andrias Sølvará. Má ikki avloysa siðvandu miðlarnar Meðan tað bæði eru fyri­munir og vansar við sam­skiftinum á Face­book, sum ofta er stutt og kanska óum­ hugs­að, heldur søgu­frøð­ ing­urin tað verða neyðugt at varðveita samskiftið í teim­ um meira traditionellu mið­lu­num. - Facebook skal ikki er­statta, men er komið aftur­at teim­um traditionellu mið­lun­um. Tað er fínt við sam­spæli andlits til and­lits, og tú fær svar bein­ a­nvegin. Men eg haldi upp á onkran máta, at tað blívur ógvu­liga ómiddel­bart. Tað er ofta bert tað, sum er dagsaktuelt, ið kjak­ast verður um. Face­book er kanska ikki so væl egnað til bak­ grunds­stoff og tað meira dýb­dar­gan­ gandi, sum teir tradi­tion­ellu miðlar­nir, og tí skal tað ikki avloysa, men kom­plementera teir miðl­ar­nar. rogvi@sos.fo Facebook-kjak Talgildu miðlarnir – herundir Facebook – gera, at vit eru komin nærri einum samfelag, har nakrar stættir ikki longur hava monopol upp á meiningar og ideologiir. Tað heldur søgufrøðingurin Hans Andrias Sølvará, sum tó vísir á, at vansar eisini eru við nýggja kjakháttinum Facebook brýtur stættamonopolið