mikudagur 15. august 2012síða 13

13 Mikudagur 15. august 2012 · Nr. 94 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Vilmund Jacobsen Annar minnilutin í vinnu­ nevndini, Páll á Reynatúgvu og Poul Michelsen, vísa á, at føroysk fiskivinna í mang­ar mátar er komin at einum vega­móti – og so­ leiðis eisini fiski­daga­skip­ anin. – Hóast munagóðar økis­ friðingar og stórar skerj­ ingar í fiskidøgunum síðani byrjan er botnfiskaveiðan undir Føroyum eftir toski og hýsu søguliga lág. Bæði leik og lærd hava úr at gera í rannsakan, og spurn­ingarnir eru helst fleiri enn svarini. Støðan hjá botn­fiskastovnunum, toski og hýsu, er sera álvar­som, og okkum tykist at­gerðarloysið hjá lands­ stýrinum ófrætta­kent. Víst verður á, at hýsu­ veiðan fyrra hálvár í ár var 3. 400 tons – og toskaveiðan sløk 5.000 tons. – Hesi tøl tala sítt ræð­ andi mál. Hóast tað er trupult at gera eintýðugar niður­støður, kann spurn­ ar­tekin setast við, um tað er veiðan undir Før­oy­ um, sum einsamøll hevur troytt stovnarnar móti lágmarkinum – ella um náttúruviðurskifti, ið vit ikki til fulnar skilja, hava ávirkan á avmark­aða fiska­ tilfeingið á Føroya­grunn­ inum. Helst er tað ein samanrenning av báðum. Eitt er tó vist. Nýttu fiski­ dagarnir hava ikki verið fleiri, enn lívfrøðiliga ráð­ gev­ingin hevur tilmælt seinnu árini. Páll á Reynatúgvu og Poul Michelsen vísa á, at nøgdirnar av uppi­sjóvar­ fiski á føroyska land­grunn­ inum kanska hava ávirkan á føroyska botn­fiska­ stovnin. – Samlaða lívfrøðiliga vavið á hesum fiskasløgum er sera stórt, og matar­ hugurin góður. Um so yngul og egg frá toski og hýsu bert eru hjáføði hjá makrel­inum, kann nógv verða etið, tí nøgdin av møgu­ligum átarum er so rúgvusmikil. Minnilutin er sann­ førdur um, at leiðin til keyp­ aran leggur seg tætt upp at lívfrøðiligu ráðgevingini og tilmælunum. – Skulu vit fáa besta prís fyri føroysku rá­vør­ una, letur tað seg neyvan gera uttan at nærkast viður­kendu góðkenn­ ingar­stovn­unum. Hinvegin liggur eisini á hjá okkara lands­stýrisumsiting at vísa á fyri­munirnar við okkara fiski­daga­skipan. Tað er ein eyðsæddur fyrimunur, at hvør stertur verður hag­ reiddur og fingin til lands, samanborið við ovur­honds útblakingina í kvota­ skip­anum hjá grannum okkara. Teir báðir vísa á, at ásannandi fyrivarni Hav­ stov­unnar viðvíkjandi um­sit­ingarætlanini, sum er løgd, mælir minnilutin til at skerja fiskidagatalið, tó við 10% fyri komandi fiskiár. – Vit eru sannførdir um, at neyðugt kann verða við ser­ligum tiltøkum í kom­ andi árum, um ikki stovns­ met­ingar og veiðihagtøl venda rætta vegin aftur. Harumframt metir minni­lutin bólk 5 hava verið fyri lutfalsligum van­býti í niðurskurðinum í fjør. Tí mæla vit til, at hes­in bólkur ikki verður skorin í fiskidøgunum fyri kom­ andi fiskiár. At enda mæla vit til at betra um veiði­møgu­ leik­arnar hjá eitt nú línu­ flot­anum við umbýti av rætt­indum mótvegis sam­ starvs­tjóðum okkara í fiski­vinnuhøpi. Aksel við sínum Hin minnilutin í vinnu­ nevndini, Aksel V. Johannesen, metir, tað vera neyð­ugt at verja toska- og hýsu­stovnarnar í mest møguligan mun, sam­ stundis sum hædd verður tikin fyri, at heimaflotin fær møguleika at virka, meðan fiskastovnarnar eru so illa fyri. – Tí fer Javnarðar­flokk­ urin at leggja fram upp­ skot fyri løgtingið um, hvussu fiskifør, ið virkað undir fiskidagaskipanini í eitt tíðaravmarkað skeið, kunnu fáa onnur fiski­ rætt­indi í føroyskum – ella fremmandum – sjóøki sum umbýtið fyri fiskidagar. Aksel vísir á, at føroyska samfelagið tolir illa, at eingin – ella næstan eingin – fiskiskapur verður eftir toski og hýsu. – Avleiðingarnar fyri vinn­una, fiskimenn og sam­felagið verða alt ov ógvu­sligar við húsa­gang­ um, arbeiðsloysi og fólka­ frá­flyting. Føroyska sam­ felagið tolir eisini illa, at stovnarnir av toski og hýsu verða var­andi burtur. Hendir tað, verða avleið­ ingarnar fyri vinn­una, fiski­menn og sam­felagið ikki bara ógvusligar, men eis­ini varandi í mong harr­ans ár, sigur Aksel V. Johannesen. vilmund@sosialurin.fo Undir viðgerðini av fiskidøgum fyri komandi fiskiár, býtti vinnunevndin seg í ein meiriluta og tveir minnilutar. Í hesi greinini fara vit at nerta við ymiskt av tí, sum báðir minnilutarnir siga í álitinum til løgtingið Tað siga báðir minnilutarnir í vinnunevndini ini upp til, at tað ikki skal vera neyðugt at stilla fiski­ dagar og annað á hvørjum ári. Hetta skal bert gerast, um gongdin yvir ávíst ára­ mál vísir, at veiðitrýstið eig­ ur at stillast av nýggjum. Tí hevur samgongan sett sær fyri at seta ein arbeiðsbólk, ið verður mannaður við um­ boðum fyri allar flokkar á tingi, sum skal ganga alla loyvis­skipanina ígjøgnum og gera uppskot um neyðugar broytingar. Endamálið er at tryggja, at greiður ræðis­ rættur er knýttur at veiði­ loyvum, fiskidøgum og kvotum, herundir um veiði­ rætt­indi skulu seljast á upp­ boðssølu. Lagt verður aftrat, at ar­ beiðsbólkurin skal arbeiða fram ímóti, at regluverkið fyri loyvisskipanina verð­ur greitt og einfalt at um­sita, og uppskotið til um­sitingar­ ætlan frá 24. oktober 2011 verður grundarlagið undir hes­um arbeiði. – Arbeiðið við at endur­ skoða lógina um vinnuligan fiskiskap, sum er byrjað, tekur atlit til øll viðurskifti, ið eru nevnd í arbeiðssetninginum. Vit ivast ikki í, at hetta vil viðføra, at vit koma at hava eina góða fiskivinnulóggávu, sigur meirilutin, sum mælir løgtinginum til at sam­tykkja uppskotið hjá lands­stýris­ manninum um óbroytt fiski­ dagatal fyri næsta fiskiár. vilmund@sosialurin.fo lóggávu Sambært atkvøðu­greiðsl­ uni á løgtingi í gjár er einki, sum bendir á, at uppskotið hjá landsstýrismanninum ikki verður samtykt við stór­ um meiriluta. Broytt samanseting Jacob fegnast Jacob Vester­ gaard sigur seg fegnast um, at uppskotið um óbroytt fiski­dagatal fær so stóra undirtøku, og hann sigur seg eis­ini fegnast um, at umboðini hjá Javnaðarflokkinum nú taka undir við honum. – Eg trúgvi, at orsøkin til, at Javnaðarflokkurin tekur undir við okkum, er verandi samanseting í flokkinum. Aksel V. Johannesen hevði eisini nøkur konstruktiv og áhugaverd ting við í sínum viðmerkingum í vinnu­ nevndini. Hetta eru setn­ ingar, sum eg taki undir við. Javn­aðar­umboðið nevnir eitt nú møguleikarnar at styrkja heimaflotan, kanska ser­liga línuflotan og størru útróðrarbátarnar, við at út­ vega hesum skipum og bátum veiðirættindi í fremmandum sjógvi aftur fyri býtisfisk undan Føroyum. Jacob Vestergaard heldur ikki, at nakað nýtt, ei heldur serliga konstruktivt, var í til­ mælinum hjá Pálli á Reyna­ túgvu og Poul Michelsen, sum mæla til enn fleiri skerj­ ingar í royndini eftir toski og hýsu. vilmund@sosialurin.fo er fyri døgum Fegnast Landsstýrismaðurin í fiskivinnumálum, Jacob Vestergaard, fegnast um, at eisini umboðini hjá Javnaðarflokkinum á tingi taka undir við óbroyttum fiskidagatali