fríggjadagur 17. august 2012síða 5

5 Fríggjadagur 17. august 2012 · Nr. 95 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 RÍKJAFELAGSSKAPUR starvs­fólk. Hetta hevur bæði fak­ligan og fíggjarligan týdn­ ing. Miðað eigur tí at verða ímóti, at tað í fullveldis­sátt­ málanum verður ásett, at sam­starvið kann halda fram, er skrivað, og tað heldur fram: – Fleiri avtalur eru eisini um útbúgving, skeið, starvs­ venjing og leiðbeining til starvsfólk. Hetta hevur bæði fakligan og fíggjarligan týdn­ ing. Miðað eigur tí at verða ímóti, at tað í full­veldis­ sátt­málanum verður ásett, at samstarvið kann halda fram. Uttanríkistænastan Øll uttanríkisviðurskifti eru felagsmál, men í royndum virkar heimastýrið fyri ein part sjálvstøðugt á økinum. Serliga innan fiskiveiðið hava Føroyar havt ein sjálv­ støðugan leiklut uttan fyri landoddarnar. Siðvenja hev­ ur verið, at heimastýrið í ávísum førum hevur heimild at tingast við og gera fiski­ veiði­sátt­málar við onnur lond. Fullveldisætlanin hevði sett stór krøv á uttan­ríkis­ øk­inum, serliga viðvíkjandi um­boðsstovum. – Tá ið hesi viðurskifti skulu skipast í framtíðini, eru í høvuðsheitum tveir møgu­ leikar. Annar er, at tað í full­ veldissáttmálanum verður ásett, at danska uttan­ríkis­ tænastan tekur sær av før­ oyskum uttanríkismálum á teimum økjum, sum Føroyar ikki hava orku til. Hin er, at Føroyar tryggja sær rætt at nýta ta donsku tænastuna í eini skiftistíð, meðan ein veru­liga sjálvstøðug tænasta verð­ur bygd upp. Trygdarmál verða í øðrum londum umsiting sum partur av uttanríkismálunum, og tað kundi eisini verið gjørt í Føroyum, er skotið upp í Hvítubók. Her verður upp­ gávan at tryggja verju lands­ ins og at veita granna­lond­ unum vissu fyri, at tað innan fyri føroyskt ríkismark ikki er nakað virksemi, sum kann hótta trygdina á økinum. Hetta kann loysast við, at ein sáttmáli verður gjørdur við annað land, ella við at Før­ oyar gerast limir í NATO. Leisturin tann sami Kaj Leo Johannesen hevur enn ikki boðað frá, hvussu hann ímyndar sær ítøkiliga, at samstarvið millum Dan­ mark og Føroyar verður í einum ríkjafelagsskapi. Men tað minnir helst nógv um full­veldis­ætlanina, sum Fólka­flokkurin, Tjóðveldis­ flokkurin og Sjálvstýris­flokk­ urin høvdu um aldarskiftið, har samstarvað verður á fleiri økjum, sum Føroyar ikki hava orku at umsita. Fullveldisætlanin var upp­ skot til sáttmála við Danmark um felagsøkir og samstarv – ein sáttmála millum tveir javnsettar suverenar part­ar. Á hesum grundarlagi kunnu vit samstarva við Dan­mark og onnur lond og taka lut sum sjálvstøðug tjóð í heims­ sam­felagnum. Skotið var upp at varðveita nøkur felagsøki við Danmark: kongshúsið, gjald­oyra og eina skipan, har føroyskir og danskir ríkis­ borgarar hava javnbjóðis ríkis­borg­ararættindini hvør hjá øðrum. Tað verður helst eis­ ini leisturin í einum ríkja­ felags­skapi, um Kaj Leo Johannesen, løgmaður, fær undir­tøku fyri tí. Uni Holm Johannesen Kaj Leo Johannesen hevur verið fyri atfinningum í Sambandsflokkinum, síð­an hann boðaði frá, at hann droymir um ein ríkja­ felags­skap við trimum sjálv­støðugum londum. Fleiri sambandsfólk hava tikið stóra frástøðu frá hon­um, meðan onnur vilja fegin vita meira um ein ríkja­felagsskap. Í Tjóðveldi fegnast tey sjálvandi um fráboðanina hjá løgmanni á ólavsøku. Kristina Háfoss, ting­ kvinna, vísir nú á í lesara­ brævi, helst sum roynd at skunda undir til­gongd­ina, at meirilutin á Løgtingi styðjar ætl­an­ini at endur­ nýggja ríkis­rættar­ligu støð­una og skipa Føroyar sum sjálvstøðugt land. Tjóðveldi, Fólka­flokk­ urin, Framsókn, Mið­ flokkurin og Sjálvstýris­ flokk­urin siga seg stríðast fyri, at Føroyar verða sjálv­støðugar. Afturat teimum eru tingfólk í bæði Javn­aðarflokkinum og Sam­bands­flokkinum, sum taka undir við tjóðar­ semju, sigur Kristina Háfoss. – Sostatt er als eingin ivi um, at løgmaður hev­ ur meirilutan av Løg­ting­ inum og fólkinum aftan fyri seg í hesum máli, skrivar hon í lesarabrævi. uni@sosialurin.fo Ongantíð fyrr hava umboð úr so nógvum flokkum á Løgtingi sagt seg vilja hava broytingar í ríkisrættarligu støðuni og sagt seg vilja virka fyri, at Føroyar verða skipaðar sum sjálvstøðugt land, sum nú. Tað sigur Kristina Háfoss, tingkvinna fyri Tjóðveldi Tjóðveldi fegnast SJÁLVSTØÐUGAR FØROYAR Løgmaður birti av álvara lív í orðaskiftið um ríkisrættarligu støðu Føroya, tá hann segði frá sínum dreymi um ríkjafelagsskapin á ólavsøku Løgmaður hevur meirilutan aftan fyri seg í Løgtingum at skipa einar sjálvstøðugar Føroyar, vísir Tjóðveldi á SAMRÁÐINGAR Poul Nyrup Rasmussen, fyrrverandi forsætisráðharri, og Anfinn Kallsberg, fyrrverandi løgmaður. Fullveldissamgongan legði upp til 15 ára skiftistíð undir samráðingunum í 2000