fríggjadagur 17. august 2012síða 14

Fríggjadagur 17. august 2012 · Nr. 95 14 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 kjak Løgmaður, er djarvur. Onkur heldur í so djarvur, men lat ivan heldur verða sakini til fyri­muna­r, og takið løgmann uppá orðið! Tað er ikki ein og hvør, sum hevði megnað at varð­veitt formanspostin í Sambandsflokkinum eft­ir at viðkomandi boðaði frá, at tíðin var farin frá Ríkis­ felags­skapinum. Hugsi eisini, at nógv sambandsfólk skriða sær í nakkanum og ivast í, hvat alt hetta snýr seg um: • Ríkja- ella ríkis-?? • Sjálvstøðugt land, men ikki fullveldi?? • Vil hækka blokkin við 200 mió kr, men sær fyri sær, at blokkurin er burtur um 20 ár?? • Niðurleggur sendistovur, og vil virka á jøvnum føti við onnur lond úti í heimi?? Skilji væl tey, sum ikki ordi­ liga fata, hvør leiðin er, - ella ivast í, hvat liggur í út­meld­ ingunum, ella, um har er nøk­ ur leið. Komandi landsfundur Sam­bands­floksins verður tí avger­andi í hesum høpi. Fær løgmaður krakk frá bak­landinum, soleiðis sum onk­ur vil verða við, so er for­ maðurin kvitt, og nýggjur má veljast. Fær hann hinvegin herða­ klapp frá baklandinum, so hevur hann forboblað sína styrki í flokkinum, og kann slík sementering fatast sum, at Kaj Leo verður formaður flok­sins í nógv ár afturat. Hinvegin, so er onki nýtt undir sólini. Sambandsflokkurin er al­tíð komin aftaná. Tey eru ímóti broyt­ing­um, men eru fyri, tá ið broyt­ing­in er sett í verk. Hvør kennir ikki mót­ støðu­na frá sambandsfólki: • ímóti føroyska málinum, • ímóti Merkinum, • ímóti koyrivegunum, • ímóti blokkstuðlinum, • ímóti 200 fjórðinga fiskimarkinum osfr osfr. Men, sum ikki einaferð, so eru tað tær sjálvs­stýris­ sinnaðu kreft­ir­nar í hinum flokku­num, sum hava talað fyri, og sum hava varpað ljós á fyrimunirnar við tí nýgg­ja. Komið í eygað, so eru sam­ bands­fólk við, og vilja til eina og hvørja tíð hava verandi skipan, hóast tey vóru ímóti henni beint áðr­enn, hon varð sett í verk. Hinvegin so er hetta ikki annað enn eitt strið ímill­um konservatismu og liberali­s­ mu. Tey sum vilja halda aftur, og tey sum vilja broytingar. Hetta kenna vit aftur í øll­um samfeløgum á so mong­um mótum: í poli­tikki, í trúðar­ spurn­ing­um, í per­són­ligari menn­ing osfr. Tað eru tey, sum velja tað ken­du og tí tryggu gongdina í ávísum málum, og so hini sum hava fingið nokk, og vilja broytingar. Tað, sum tó er sermerkt við sokallaða ríkis­ felags­skapinum, er, at tað hevði nærum verið óhoyrt í øðrum londum, at ein meiriluti av eini tjóð tví­held­ ur ímóti sínum sjálvsøgdu rætt­indum sum tjóð. Har eru Føroyar so millum fáu undan­tøkini í heiminum. Men alt hevur sína tíð – eisini ríkisfelagsskapurin! Tað, sum tó er nýtt í hesum føri­num, er, at formaðurin í Sambandsflokkinum er við uppá broytingarnar, áðr­enn tær eru framdar, - so her stemmar ikki heilt við søgu­ na ! Men gott í teg, Kaj Leo, drív á, - tað sum hevur týdn­ ing, er, at tú sigur tað tú hugs­ ar og ynskir, og ikki bara tað, sum tú heldur, at hini vilja hava teg at siga. Nú røddir úr øllum flokk­ um á tingi vilja úr hesi skip­ an, eru sannlíkindi fyri at okkurt er í væntu, og at eisini ríkisfelagsskapurin, har Føroyar og Grønland eru undir­givin Danmark, er søga. Tað vísir,at hóast seiggið stríð á sjálvsstýrisleið, so ber á mál, um bara hugsjónin fær inni­vist í orðaskiftinum. Annita á Fríðriksmørk Onki nýtt undir sólini - uttan Kaj Leo! Føroysk fiskivinna er komin fram­at grundleggjandi val­ um. Uppisjóvarfiskaríið ligg­ur í avtaluloysi, botn­ fiska­stovn­ar­nir eru søguliga lítlir, línu og útróðrarflotin er álvarsliga hóttur. Sam­stund­ is spankulerar lands­stýris­ maðurin í fiskivinnumálum sum ein havsins harri, og býtir út almennu ognirnar til tey sum trúliga krúpa fyri valdinum, við lyftum um stuðul til næsta val. Er hettar leiðin at uppala stolt­ ar veiðumenn? Er hettar kósin fyri fiskivinnutjóðina Før­oyar. Vit kenna okkum øll sum fiskimenn í Føroyum. Eru vit tað ikki sjálvi, so er antin pápin, grannin, abbin ella gubbin tað. Harvið eru og hava vit verið óloysiliga knýtt at havsins tilfeingi í skjótt hálvaaðru øld. Privat­bú-­skaparliga eins og samfelagsbúskaparliga. Fíggjar­ligu sveiggini í sam­ felag­num, hava í stóran mun verið speglaði í toska­prísi­ num. Og soleiðis er fram­ vegis, tó at makrelurin er farin at spæla okkum nýggj­ ar tónar. 200 fjórðinga fiski­mørk­ ini avmarkaðu fiski­veiðu­ rætt­indini, og hóast avtalur um fiskiveiðurættindi hjá grann­u­num í søguligum og býtishandlum, er veiðu­ manna­verðin hjá fiski­manni­ num broytt munandi. Stoltu ný­brotini á fjarfiskileiðum, Columbus­kenslan, er avloyst av umsitingarbindingum, av­mark­ing­um, og ikki minst polit­isk­ari smálutastýring. Mitt í øllum hesum hurli­ vasa skulu reiðarin, skiparin og fiskimaðurin royna at fóta sær. Men sum fiskivinnan hevur verið umsitin síðani fiski­dagaskipanin sá dag­ sins ljós, tykist fremsti fiski­ vinnu­førleikin vera at kenna telefon­nummarið hjá lands­ stýris­manninum. Vanligi borgarin skil­ir helst ikki allan veru­leik­an, men ónøgdin og sundur­lynd­ ið í samfelagnum veks­ur í eini tíð, har fremsta málið hjá stjórnini átti at verið brúgvabyggjar millum fól­k­ ið í landinum býr, og tjóðar­ byggj­ar­ar Føroyum at frama. Tað síðsta nýggja, á so máta, er at línuflotin heldur enn at fáa veiðurættindi á hóskandi farleiðum, eitt nú Flemish Cap, sum eg sjálv­ur havi mælt til, ella í Barents­havinum, sum eitt nú Henrik Old, hevur mælt til, so tykist loysnin hjá hesari samgonguni verða at gera virkisfúsar veiðumenn, til krúpandi kvotufiskarar. Fram fara ógvuliga ivasamir skipahandlar, har søla av ókeypis tillutaðari makrelkvotu, er endamálið. Landsins tilfeingi, slúsa niður í nakrar trúgvar lummar, við landsstýrismansins vælvild, hóast lyfti til poltisku skipanina um tað øvuðgta. Landsstýrismaðurin skuldi heldur siglt annan sjógv, og t.d. útskriva nøkur royndarloyvir í altjóða sjógvi, eitt nú Irmingarhavinum eftir makreli. Hesum hevur áhugi verið fyri. Beinleiðis vinningurin við at loyva veiðu aðrastaðni, er at trýstið á Føroyagrunnin minkar. Áheitanin á samgonguna skal tí vera at leggja lunnar undir eina vinnu, har tað loysir seg at arbeiða, vinna og veiða, heldur enn at uppala krúpandi kvotufiskarar. Krúpandi kvotufiskarar ella virkisfúsar veiðumenn? Páll á Reynatúgvu Løgtingsmaður kjak