mikudagur 29. august 2012síða 17

17 Mikudagur 29. august 2012 · Nr. 100 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Svar upp á grein­ina hjá Før­oya Ar­beiðs­gevara­ felag/Bergi Poul­sen: “Fiski­man­na­felag­ið dyrk­ ar ein mýtu um ALS.” Jú Bergur Poul­sen og Før­oya Ar­beiðs­gevara­ felag, væl veit eg, hvussu AlS-skip­an­in er skrúvað saman, men tað sær ikki út til, at grein­skriv­arin veit serliga nógv um, hvus­su fiski­vinn­an á sjón­um er skrúvað sam­ an. Arbeiðsplássini um­ borð á okkara fiski­skip­ um kunnu ikki uttan víðari samanberast við arbeiðsplássini á lan­di. Á sama hátt ber held­ur ikki til uttan víðari at saman­bera arbeiðs­loysi á skipum við arbeiðs­ loysi á landi. Men trupulleikin er júst tann, at sjálvt um fiskimenn skulu gjalda til ALS á jøvnum føti við aðr­ar arbeiðstakarar, so er skipanin burtur av desig­nað til at taka sær av arbeiðsmarknaðinum á landi, har tað er púra greitt, nær eitt fólk er annað­hvørt í arbeiði ella uttan arbeiði. Umborð á fiski­skip­ unum er øðrvísið, tí har ber til at lata manningar bíða í óavmarkaða tíð eftir skipsboðum. Er ein fiskimaður ikki upp­ sagd­ur, so hevur hann í prin­sippi­num arbeiði. Eg havi ikki kravt, at ALS skal gjalda fyri fiski­ menn í bíðistøðu, men eg krevji, at tru­pul­leik­in verður loystur so ella so. Eg vísi til ALS- skipan­ina, tí á landi er ong­in ivi – verður tú arbeiðs­leys­ur, fært tú onga løn, og so fært tú peng­ar frá ALS. Ein fiskimaður kann har­aftur­ímóti ganga við onga­ri inntøku í mánaðir utt­an tó juri­d­ iskt at vera ar­beiðs­leys­ ur og tískil utt­an rætt til peng­ar frá ALS. Hatta er ongin mýta, men ein dýrtkeypt sann­ roynd hjá nógvum fiski­ monn­um. Tað er hesin trupul­ leik­in, sum eg vil hava loyst­an, og Føroya Fiski­ manna­felag vil fegin gera sítt til at finna eina loysn. Eg havi sjálvut nevnt fast­lønar­sáttmálar sum eina loysn, men teir koma ikki eftir ein­um degi, og neyvan ber til at brúka slíkar í fiskivinnuni yvir ein kamb. Í greinini hjá Bergi Poulsen/Føroya Ar­beiðs­ gevara­felag stendur at enda soleiðis: “Um Fiski­manna­ fe­lag­ið er ónøgt við setan­ar­við­ur­skift­ini hjá sínum limum, eigur fe­la­ g­ið at taka henda spurn­ ing­in upp á røtt­um staði í staðin fyri at spjaða mýtu­na um, at fiski­ menn ikki fáa pen­ing frá ALS vegna arbeiðs­loysi”. Eg giti, at her verður sipað til tann stóra trupulleikan, at reiðar­ ar, fyri at sleppa undan at gjalda løn í upp­sagn­ ar­tíð­ini, bara lata vera við at siga fólki upp og heldur lata tey bíða í óvissu í óavmarkaða tíð. Men eg havi ikki hildið, at júst hesin trupul­leikin kann loys­ ast umvegis sátt­málar­ nar hjá mann­ing­ar­feløg­ unum, tí so skulu vit inn at pilka við rættin hjá arbeiðsgevaranum at stýra og fordeila ar­beið­ ið, her undir rættin at seta fólk og loysa tey úr starvi aftur. Men kanska held­ ur Føroya Ar­beiðs­ gevara­felag nú, at hes­in rætturin hjá arbeiðs­gevar­unum, sum hevur verið hátt hevjaður í øldir, ikki er so heilagur longur. FAG veit lítið um arbeiðsplássini á sjónum Jan Højgaard formaður í Føroya Fiskimannafelag Bogi Andreasen, varaborgarstjóri Fólkaflokkurin Hanus Pál Jógvansson Fyri minst sjey árum síðan varð staðfest, at bíðilistin yvir bátapláss í Tórshavn tá var umleið 200. Elstu umsóknirnar vóru frá 1993. Tað hevur víst seg, at tá pláss hava verið tøk, hava fleiri av umsøkjarunum tikið umsóknina aftur. Tað kunnu eisini vera fleiri umsøkjarar, sum aftra seg við at søkja, tí møguleiki ikki er at fáa pláss. Stórur tørvur á fleiri bátaplássum í Tórshavn, men ilt er at siga hvussu nógvum. Fleiri ferð er staðfest, at um bátaplássini skulu vera í Tórshavn, eru trupult at fáa eygað á annað stað enn Álakersvík. Í Álakersvík kann vera brim, tá ættin er millum landnyrðing og sunnan. Tí er neyðugt at gera eitt grótkast fyri at fáa kyrruna. Við hesum í huga varð longu í 2005 farið at kanna málið, og í 2006 samtykti býráðið at gera modelroyndir. Eingin ivi er um, at tað letur seg gera at gera bátapláss í Álakersvík. Ein bátahylur er samtyktur á Sundi, men eg meti tað ørskap at fara í holt við hann, tí veðurlagið er ringt á Sundi, og skulu bátarnir liggja trygt, verður tað ein sera stór íløga. Álakeri er harafturímóti nógv betur egnað, tað liggur mitt í býnum, har vit kunnu fáa eina vakra marina, sum øll kunnu spáka sær ein túr til. 200 bátapláss í Álakeri Hevur Tórshavnar kommuna ráð til ikki at gera íløgur í ungdómin? Tórshavnar kommuna hev­ ur seinastu árini gjørt nógv fyri at betra um um­støð­ ur­nar hjá ymsu aldurs og áhugabólkunum í kom­mu­ nuni. Tey, ið íðka ítrótt, hava fingið renni­breyt, útifimi og eina snotu­liga fimleikahøll. Eitt nýtt eldraheim er um at vera liðugt úti á Boðanesi. Fleiri barna­garðar eru bygd­ ir sein­astu árini. Hetta eru alt góðar íløgur, ið økja um trivnaðin og gera tað betur at búgva í Tórshavnar kommunu. Hó­ast stórar íløgur seinastu árini er ein aldurs og áhuga­bólkur, ið er blivin forsømdur og yvirsæddur. Talan er um ung og lesandi. Kommunan hev­ ur fá tilboð til ung og les­andi, og verandi tilboð eru ótíð­ar­ hóskandi. Samstundis sum eingi tilboð eru til henda aldur­s­bólk minkar hann. Frá 2010 til 2012 er hesin aldurs­ bólk­u­r minkaður við 2,5%. Tí er tað av alstórum týdningi, at kommunan tekur stig til tiltøk, ið fáa henda aldurs­ bólk at støðast. Tað er í høvuðs­heitinum trý stig, sum kommunan skal taka, fyri at betra um trivnaðin hjá teimum ungu og fyri at fáa tey at støðast. Tey eru: 1. Byggja lestraríbúðir miðskeiðis í býnum 2. Finna eini felagshús/ hølir til ung 3. Stovna eitt ungdómsráð Íbúðir Manglandi íbúðar­møgu­ leik­ar er ein av høvuð­s­or­ søkunum til at ung fara uttan­lands at lesa. Ung tíma ikki at vera búgvandi heima, men samstundis er tað ov dýrt hjá teimum at leiga eina íbúð um tey lesa. Tí er tað av stórum týdn­ingi at kommunan tryggj­ar lagaligar bú­stað­ar­ møgu­leikar til lesandi. Eitt uppskot kundi verið at bygt lestraríbúðir har Kommunu­ skúlin stendur í dag. Felagshølir til ung Lesandi og ung annars hava einki tilhaldsstað í kommununi. Í fjør fekk felagsskapurin rødd­in eitt lítið høli frá kommu­nu­ni, sum skuldi vera ung­dóms­ hús. Men hølið var ikki meir enn latið upp áðrenn bý­ ráð­ið seldi lonina har hølið var. Dagtilhaldini og ung­ dóms­húsini eru sólsøgur um hvussu tilhaldssøð kunnu betra trivnaðin hjá fólki. Í kommu­nuni manglar eitt høl­ið har ung millum 18 og 30 kunnu hittast. Hølini kunnu samstundis vera karmur um stóra ungdómsvirksemið í kommununi og hýsa til­tøk­ um og kreativum verk­støð­ um fyri ung. Ungdómsráð Tey ungu í Tórshavnar kommunu hava onga felags rødd. Í kommununi eru eldra­ráð, eigarafeløg o.a. Hesi ráðgeva kommununi um viðurskifti sum viðkoma teim­um. Í kommununi er tørv­ur á einum ung­dóms­ ráð­ið, sum kann ráðgeva bý­ ráð­num um viðurskiftini hjá teimum ungu og vísa á ábøt­ ur, sum eru neyðugar fyri hen­da aldursbólk. Samanumtikið eru eingi kommunal tilboð til tey ungu í Tórshavnar kommunu. Hes­in aldursbólkur minkar støðugt, og kommunan hev­ ur ikki ráð at missa tey. Tí er ein tann týdningarmesta upp­gáv­an hjá einum kom­ andi býráðið at tryggja at oman­fyristandandi átøk verða framd í verki.