mánadagur 3. september 2012síða 7

7 Mánadagur 3. september 2012 · Nr. 102 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Eirikur Lindenskov Bæði landsstýrið og danska stjórnin hava noktað al­ menn­inginum innlit í tær fund­arfrágreiðingar og skjøl, sum eru í málinum um full­ veld­is­samráð­ ingarnar í 1999 og 2000. Fjølmiðlafólk hava fyrr bið­ið um innlit í málið hjá landsstýrinum, sum hev­ur noktað innlit, m. a. grund­að á, at avvarðandi lands­stýris­ maður og løgmaður, Høgni Hoydal og Anfinn Kallsberg hava verið hoyrdir í málinum – og hava noktað, at innlit verður givið. Høgni Hoydal sigur við Sosialin, at hann ikki hevur noktað, at innlit verður givið – tvørturímóti vil hann, at fult innlit verður givið í mál­ ið. – Eg viðmæli, at meirinnlit eigur at verða játtað til fund­ arfrásagnirnar, sigur hann í telduposti til Løgmans­skriv­ stovuna 31. august 2009 í sambandi við innlitsumbøn, sum Sosialurin hevur fingið innlit í. Høgni Hoydal sigur, at grundgevingin í fyrsta lagi er, at skjølini hava stóran týdn­ing fyri upplýsing og fat­an í almenninginum av ríkisrættarligu- og fólka- ræðis­ligu støðu føroyinga og av týdningar­miklum hend­ ing­um, ið ávirka seinni av­ gerðir og lóggávu. – Hesi skjøl mugu tí metast at hava stóran týdning fyri fólkaræðisligum avgerðum hjá almenninginum í Føroy­ um, ið sjálvsagt mugu hava upplýsing og innlit í øll týdn­ingarmikil viðurskifti sum grund­arlag, sigur Høgni Hoydal í svari sínum til Løg­ mansskrivstovuna. – Í øðrum lagi er próvfast, at landsstýrið royndi við hvørt samráðingarhøvi at fáa semju um, at fe­lags fund­ arfrásagnir vórðu skriv­ aðar og góð­kend­ar millum samráðingar­part­ar­nar, men ynski varð ikki um hetta frá donsku sam­ráðingar­ nevndini. Tískil er haldført at lata innlit í føroysku fundar­ frásagnirnar, har staðiliga er viðmerkt, at talan er um skjal frá øðrum partinum í eini samráðing. At grundgeva fyri at sýta innliti við atliti til ikki at skaða viðurskiftini millum Føroyar og Danmark er eftir mínum tykki á ongan hátt haldført, sigur Høgni Hoydal, sum framvegis heldur, at innlit skal latast í hesi skjøl. Men Anfinn Kallsberg er als ikki samdur. Sjúrður Ras­ mussen, ráðgevi á Løg­mans­ skrivstovuni, hevur havt fund við Anfinn Kallsberg um málið. – Eg hevði í áðni eina samrøðu í Sjóbúðini við An­ finn Kallsberg, fyrrverandi løgmann, um hanara ummæli av umsóknini frá Beintu Løwe Jacobsen um meirinnlit í tær fundarfrásagnir, ið finn­ ast av fundum millum før­ oyska landsstýrið og donsku stjórnina um føroyskt full­ veldi 1999-2000, skrivar Sjúrð­ur Rasmussen í einum notati um málið. Og hann heldur fram: – Fyrrverandi løgmaður mælti frá at geva meirinnlit. Hann vísti í hesum sambandi á • at talan er um innanhýsis einsíðugar frágreiðingar, sum lýsa føroysku upp­ fat­anina av tí, sum fram er farið. • at fullveldisgongdin er ikki liðug, men áhald­andi, og at um so er, at frá­ greiðingarnar verða latnar út nú, kann tað skaða fram­tíðar samráðingar • at ítøkiligar samráðingar nú sambært yvirtøkulógini grein 2 stk 2 kunnu verða skaddar, verða fundar­frá­ sagnirnar latnar al­menn­ inginum Fýra fundir um fullveldi Hesi skjøl fær alemnningurin ikki innlit í: 1. fundur 17.03.2000 reinskrivað fundarfrásøgn 2. fundur 02.05.2000 reinskrivað fundarfrásøgn 3. fundur 15.06.2000 bert hondskrivað notat í stikkorðsformi fyriliggja, sum eru rættuliga ring at týða 4. fundur 26.10.2000 reinskrivað fundarfrásøgn Eirikur Lindenskov Edmund Joensen, fólka­ tingsmaður, bað herfyri donsku stjórnina um at útflýggja síni skjøl í sam­bandi við fullveldis­ sam­ráðingarnar í 2000. Men heldur ikki danska stjórnin vil geva inn­lit í málið. – Í svari sínum í dag noktar for­sætis­ráð­ harrin at útflýggja duldu skjølini, ið fjølmiðlar og ein­staklingar áður hava søkt um innlit í, skrivar Ed­mund Joensen týs­ dagin. Hann sigur, at Helle Thorning-Schmidt vísir til, at stjórnin hjá Poul Nyrup Rasmus­sen ikki vildi útflýggja inn­an­ hýsis skjølini, tí tað skal vera gjørligt hjá einari stjórn »frítt, form­leyst og utt­an órógvan at um­ hugsa og skifta orð um sína luttøku í sam­ráð­ ing­un­um«. – Sjálvandi skal ein stjórn hava arbeiðs­frið. Fullveldis­samráð­ing­ ar­nar endaðu tó fyri 12 árum síðani. Tað er órími­ligt og nørir um myt­urnar, at stjórnin og lands­stýrið bøla oman á skjølunum. – Vit mugu staðfesta, at evstu myndugleikar í Føroyum og Danmark vísa vantandi opinleika og virðing í hesum álv­ ars­máli. Føroyingar hava eitt rímiligt krav upp á at vita, hvat fór fram inni við samráðingarborðið, og hvørjar tankar part­ arnir gjørdu sær áðr­ enn, undir og eftir sam­ráðingarnar, sigur Ed­mund Joensen. Fólkatingsmaðurin hjá Sambandsflokkinum heldur tað vera hug­ stoytt, at bæði stjórnin og landsstýrið fjala seg aftan fyri fyrrverandi stjórn og landsstýri. – Tað hoyrir onga­ staðni heima, at verandi løg­maður skal spyrja Anfinn Kallsberg og Høgna Hoydal um loyvi at almannakunngera skjøl­ini. Man fær eina fatan av, at her er nógv at fjala, sigur Edmund Joensen. – Hvat er tað ringasta, sum kann henda, um duldu fullveldisskjølini verða leysgivin? Jú, tað er, at vit øll fáa sann­ leik­an at vita. Lands­ stýr­ið og stjórnin skylda øll­um í Føroyum at sannleikin kemur fram í ljósið, heldur fólka­tings­ maðurin hjá Sambands­ flokk­inum, Edmund Joen­sen. Hoyrir onga­ staðni heima at spyrja Anfinn og Høgna INNLIT – Tað hoyrir ongastaðni heima, at verandi løgmaður skal spyrja Anfinn Kallsberg og Høgna Hoydal um loyvi at almanna­kunngera skjøl­ ini. Man fær eina fatan av, at her er nógv at fjala, sigur Edmund Joen­sen. Høgni vil men Anfinn vil ikki INNLIT Meðan Høgni Hoydal mælir til, at almenningurin fær innlit í skjøl frá full­veldis­samráðingunum, so mælir Anfinn Kallsberg frá við teirri grundgeving, at fullveldis­sam­ráðingarnar ikki eru endaðar Poul Nyrup Rasmussen, forsætismálaráðharr, og Anfinn Kallsberg, løgmaður, á tíðindafundi á Christiansborg eftir ein av samráðingarfundunum í 2000