mánadagur 3. september 2012síða 25

25 Mánadagur 3. september 2012 · Nr. 102 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Misálit: Leivur inn og Bjørn út Jógvan Poulsen Formaður í Havnar Framburðsfelag Dagfinnur Danbjørg Leivur Harryson má inn aft­ur í Mentamálaráðið, og Bjørn Kalsø má frá, um nakað dism av rættarkenslu skal vera eftir í samfelagnum. Bjørn hevur, eftir ongari tíð, traðkað tveir dugnaligar em­bætis­menn í flórin, bara tí hann finnur tað fyri gott. Fyrst Hans Jóhannes á Brúgv og síðan Leiv Harry­ son. Eisini hevur hann sett eina heila setanarnevnd til viks. Er tað ikki pláss fyri professionellum em­bætis­ fólki í føroysku umsitingini? Hægsta aðalmál hjá land­stýri og embætisfólki er at fyri­sita eftir galdandi lógum, regl­um og siðvenju. Eisini skulu embætisfólk tryggja, at avgerðir verða tiknar á góð­um grundarlagi, m.a. við setan­ar­nevndum til týðandi størv. Bjørn ynskir at taka ó­grund­að­ar avgerðir og skelda seg fram til úrslit. Tíðin er farin frá hesum arbeiðs­hátti, tí í dag hava vit eitt embætisverk, sum altíð skal tryggja, at støðið verður hild­ið. Bjørn var ógegnigur at taka avgerð, fyrst og fremst tí hann er óvinur við Hans Jóhan­nes á Brúgv. Tá landsstýrismaðurin fer út um mark og tekur ó­grund­ að­ar avgerðir ímóti givnum tilmælum, er tað ein skylda hjá aðalstjóranum at rópa varskó og ikki bert ein rætt­ur. Tað skulu góðar grund­ gev­ingar til fyri ikki at fylg­ ja eini innstilling frá eini setanarnevnd, og um lands­ stýris­maðurin ivast í ein­ hvørj­um, eigur hann at lata setan­ar­nevndina taka støðu til ivamálini og spyrja, um hetta broytir inn­still­ing­ina. Í Leivi Harryson, aðal­ stjóra og fyrrverandi lands­ grann­skoðara, hava vit ein e­m­bætismann, sum torir at tala Róm ímóti og seta neyðugu spurningarnar ei­si­ ni til hægstu myndug­leik­ar. Torir at seta røttu spurningarnar Leivur torir at seta røttu og upp­klárandi spurningarnar. Bara fyri at taka eitt dømi av mongum, so tordi Leiv­ur at seta spurning við, hví Richard Mikkelsen, fyrr­verandi dansk­ ur tjóð­banka­stjóri, hevði sitið við øll fundarborðini, tá før­oy­ing­ar blivu snýttir til at taka alla ábyrgdina av bankaskrædlinum í 90-árunum. Hesin spurn­ing­ urin og eitt notat frá Leivi í 1993 vóru startskotið til ta nógv umrøddu banka­kann­ ingina, sum endaði við, at før­ oy­ingar sluppu undan at rinda umleið 2,5 milliard krón­ur fyri tann svikaliga banka­handilin. Sum embætismaður og tænari landsins hevur Leivur eina nógv størri tyngd enn nak­að annað embætisfólk, ið eg kann koma í tankar um. Møguliga er tað vektina í orðunum hjá Leivi, sum Bjørn ræðist. Koma fleiri ógrundaðar avgerðir? Spurningurin er, um Bjørn bara banar vegin fyri øðrum ógrundaðum avgerðum. Ætlar Bjørn at flyta Vinnu­háskúlan til Klaks­vík­ ar við einum pennastroki? Skuldu nøkur høvd bara rulla áðrenn, sum liður í fyri­ reik­ing­unum? Møguliga ynskir Bjørn ikki ein aðalstjóra, sum er so mikið væl fyri fakliga, at hann dittar sær at seta spurn­ing við ógrundaðar av­ gerðir. Hevnd fyri svágin Tað er ein sannroynd, at Hans Jó­h­annes á Brúgv segði svág Bjørns Kalsø úr starvi fyri eini tíð síðan. Spurningurin er tí, um grundgevingarnar fyri uppsøgnini av Hans Jo­ hannus á Brúgv eru sam­røð­ ur heima við døgurða­borð­ið mill­um Bjørn og svágin. Hetta má kallast leyst og subjektivt grundarlag, og setir eisini spurning við, um landstýrismaðurin er ógegn­ ig­ur í avgerðini. Tá so Leivur krevur objek­tivt grundarlag, rull­ ar hansara høvd eisi­ni. Setanarnevndin er m.a. til fyri at sleppa land­stýris­ manninum undan gegn­is­ trupul­leikanum, men Bjørn setti sjálvur nevndina og gegnis­verjuna til viks. Misálit á Bjørn uppá sítt pláss Eftir mínum tykki er grund­ ar­lag fyri einum misáliti á Bjørn Kalsø. Um missálit á Bjørn Kalsø verður reist í Tingi­num, so mæli eg ting­ lim­um Fólkafloksins til at at­kvøða fyri. Bjørn má frá í stundini, so­leið­is at skaðin kann bøt­ast mótvegis Leivi og Hans Jóhan­nes. Onnur embætisfólk eiga eisini at tala at At løgmaður kann snarast og dreyast, vita vit øll, men at landsins hægsta em­bætis­ kvinn­an, Marjun Hanus­ ar­dótt­ir, ikki torir at taka støðu í hesum málinum, er álvar­samt. Tað er eisini ørkymlandi at hoyra Marjuna staðfesta í út­varpinum, at um av­gerð­ in at taka starvið frá Leivi er skeiv, so verður bert eitt endurgjald goldið, og so er sakin úti av verðini. Tað er marg­háttligt, at lands­um­sit­ ingin heldur vil gjalda seg frá skeiv­um avgerðum, enn at við­gera málið og taka rættar av­gerðir. Vónandi verða Leivur og Hans Jóhannes settir aftur í størvini, og vónandi lærir Bjørn Kalsø síni skúlating. Hornasteinurin í klepto­ krat­iskum stýriformi er nepotisma við vina- og kenningapolitikki, har land­ sins ognir og størv verða til­ lut­að eftir nepo­tis­mu­fram­ ferð­ar­hátti í tann mun, tað á nakran hátt kann lata seg gera. Vit hava sæð og síggja tað innan fiskivinnuna, og vit hava eisini sæð og síggja tað innan stjóra og aðal­stjóra­ setanir. Men hesin politikkurin er nógv meira útbreiddur enn mong geva sær fær um. Flestu fólk vakna fyrst, tá tey sjálvi ella ein av teirra egnu verður útsett fyri órættvísum avgerðum or­ saka av førdum vina- og kenn­inga­politikki. Hesin ódámligi og órætt­ vísi politikkur eigur sjálv­ andi at verða steðgaður sum skjót­ast. Eitt vælvirkandi demo­ krati við neyðugum eftir­liti er vegurin burtur úr óreiði­ lig­um avgerðum - óansæð um tær koma frá høgru ella frá vinstru. Lat okkum tessvegna taka lógva­tak saman og seta kós móti einum veruligum demo­ kratii og annars ikki steðga á, fyrr enn vit eru komin á mál. Hetta vildi ikki bert gagna okkum, men eisini eftir­ komar­um okkara í stóran mun. Kleptokratiið við innbygdari nepo­ tismu má víkja fyri demokratinum Tað skulu góðar grundgev­ingar til fyri ikki at fylg­ja eini innstilling frá eini setanarnevnd