fríggjadagur 7. september 2012síða 42

nr. 104 · 7. september 2012 14 VIKUSKIFTI Søgan fer fram í Noregi um ár 1300. Høvuðspersónurin er hin vakra, sterka og treiska Kristin Lavransdóttir. Faðirin er høgt virdur bóndi. Kristin er tætt knýtt at pápa sínum. Sum siður var um hetta mundið, velur faðirin henni ein festarmann, tá ið hon kemur til rættan aldur. Hann er sonur ein riddara – eitt heppið val. Kristin eisini nøgd, tó ikki framúr hjartans fegin. Frammanundan at hon skal giftast, skal Kristin, av tí at hon er so mikið ung á aldri, fyrst eitt ár í kleystur í Oslo at vera. Meðan hon er í kleystrinum, møtir hon riddaranum Erlendi Nikulausson. Ein bæriligur maður av múgvandi ætt. Kristin og Erlendur verða sansaleyst skotin hvørt í øðrum. Erlendur er væl eldri enn Kristin. Hann hevur í fleiri ár livað saman við einari giftari konu, sum hann hevur fingið tvey børn saman við. Tað verður ikki mett við mildum eygum. Kristin hevur so mikið sterkan alsk til Erlends, at hon skal hava hann, tó at hon við sorg í hjartanum má volda foreldrum sínum henda trega og bróta lyfti sítt til Símunar Andrasson. Hon krevur krevur at fáa tann mann, ið hon elskar, men sum foreldrini ikki halda vera hóskandi mann til hennara. Hon fær hann. Men vit eru bara í fyrsta bindi. Í komandi tveimum bindum fylgja vit samlívi Kristinar og Erlends í góðum og vándum døgum. Tey fáa átta synir saman. Men hon livir við einari áhaldandi skuldarkenslu fyri foreldrum sínum. Kristin kennir á sær, at hon hevur syndað ímóti foreldrum og Gudi. Erlendur er annar maður enn faðir hennara. Hann er leyslátaður og einki abeiðsgrev. Alt hetta má fyrr ella seinni koma til skarpskeringar. Tey trý bindini fevna í alt um næstan 1000 síður – men skaldsøgan missir onga løtu flogið. Hon bergtekur frá fyrstu síðu og heldur framrákinum og spenninginum til seinastu síðu. KRISTIN LAVRANSDÓTTIR er um gentu, sum er borin til stórbóndagarð, men sum letur hjartað heldur enn skilið ráða, tá ið um kærleika ræður, og hvørjar fylgjur tað fær fyri hennara lívskor. Hon er um gentuna, ið setur seg upp ímóti tí, ið verður væntað av henni, sum ger eftir sínum egna vilja heldur enn at laga seg eftir siðvenju. Hon verður lýst í øllum teimum konfliktum, hetta hevur við sær Høvundur: Sigrid Undset Týðari: Edvard T. Olsen Kristin Lavransdóttir SIGRID UNDSET (1882 – 1949) Fekk nobelvirðislønina í 1928 »spesielt for sine mektige beskrivelser av livet i Norden i middelalderen«. Høvuðs­ verkið er Kristin Lavransdóttir.