fríggjadagur 14. september 2012síða 16

Fríggjadagur 14. september 2012 · Nr. 107 16 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 nøvn 66 ár síðani 14. september –Tað var tann 9. mai í 1946, at løgtingið samtykti at leggja málið um stjórnarskipanina út til fólkaatkvøðu, og spurningarnar til fólkið vóru: »I. Ynskja tygum danska stjórnaruppskotið sett í gildi?« ella »II. Ynskja tygum loysing Danmarkar og Føroya millum?«. Krossur skuldi setast fyri tað punktið, veljarin ynskti. Úrsltið av fólkaatkvøðuni gjørdist, at 47,2 prosent atkvøddu fyri punkti I, 48,7 prosent fyri punkti II, meðan 4,1 prosent av atkvøðunum vóru ógyldugar. Sámal Jacobsen 80 ár Tann 15. september verður Sámal Jacobsen, skipari, í Havn 80 ár. Tað eru fáir sum í sama mun sum Sámal kunnu sig­ast at vera eitt barn av hav­in­um. Pápi hansara var Sámal Jacobsen í Søldarfirði, sum var skipari á Immanuel, tá ið hon gekk burtur við 19 monn­um á vári 1932. Áttati ár eru liðin síðan hesa syrgiligu hending. At Sámal nú fyllir 80 ár merkir eisini, at hann er føddur faðirleysur. Helena og Sámal áttu frammanundan Eiler, og nú sat Helena eftir við tveimum smáum synum. Nøkur ár seinni giftist Helena til Skálavíkar við Niels Nicodemussen, sum eisini var fiskimaður alla sína virknu tíð. Sámal vaks upp í eini fiskimannabygd, og hjá honum var leiðin til sjós sjálvsøgd, so skjótt hann hevði rokkið tann aldurin. Millum skipini, sum Sám­ al var við sum ungur, var Norðfarið, sum hann fór við í 1950 saman við fleiri øðrum ungum skálvíkingum, og var Eiler beiggi hansara millum hesar. Tá var Norðfarið ein av teimum góðu kjansunum at fáa. Seinni fór Sámal á sjó­ mansskúla og fekk prógv. Hann kom at sigla sum skip­ari og yvirmaður rest­ ina av sínum sjólívi. Hann var millum annað skip­ari á Havsøka, sum var eitt av teimum nógvu stál­línu­skip­ unum, sum komu frá seinast í 50-unum og fram í 60-ini. Mitt í 60-unum var Sám­ al saman við Eileri og øðr­ um góðum monnum um at byggja Ísborg, sum var byrjanin til eitt rætti­ligt ævintýr í føroysku fiski­ skaps­søg­uni. Fyrst veiddi teir hem­ara við línu. Síðan var skipið umbygt til nóta­ veiðu, og tað er her ævin­ týr­ið byrjar. Síðan fekk p/f Hvalnes sær Norðborg, sum upp­ runa­liga varð bygdur í 1967 sum Norðbúgvin. Tað vóru Tummas Ørv við fleiri, sum bygdu hetta skip sum línuskip, eftir at Ásur var koppaður á nótaveiði í 1966. Norðborð var umbygdur til nótaskip og fór í vinnu í 1972. Her gjørdist Sámal skipari, og tað má sigast, at tað man vera fáur skipari, sum saman við síni manning, hevur ført so stóran fong til lands sum Sámal. Hann hevði eini serlig evni at leita stimarnar upp og at fáa teir innanborða. Hetta var ikki minst fyri makrel, har hann kundu fylla skipið ferð eftir ferð. Men tað sum telur meira eru persónligu eginleikarnir hjá Sámali. Hansara fremsta eyð­kenni er hansara róliga og álitisvekjandi lyndi. Hann ger ikki nógv um seg, men fólkið umborð treivst so sera væl. Menn siglu við hon­um í ártíggir, og sum frá leið mundi manningin á Norðborg hava hægsta miðalaldur í flotanum! Menn­inir umborð kendu seg sum ein familja, og hetta var ikki minst takkað verið Sámali, hvørs eyðkenni eisini er trúfesti. Hann gloymir ikki sínar gomlu felagar. Sámal fær eisini besta um­ mæli av starvsfeløgum. Tá ið Norðborg varð seld til Klaksvíkar fyri fleiri árum síðani, legðist Sámal uppi. Og tað kundi hann gera við góðari samvitsku, tí hann hevði sanniliga tænt sína verjuskyldu fyri føroyska samfelagið. Hann má rokn­ ast sum ein av veruligu slóð­ brótarunum, tá talan er um uppisjóvarifiskiskap, sum seinastu árini hevur givið so nógv av sær til samfelagið. Sámal er giftur við Ragnu, dóttir Elspu f. Wolles, ættað av Trøllanesi og Dánjal á Dul, sum í nógv ár var lærari á sjómansskúlanum. Ragna hevur verið honum ein góð kona og hevur verið ein av teimum mongu fiski­manna­ konunum, sum hava lagt rygg til í okkara samfelag. Tey bæði fingu tríggjar døt­ ur, Helena, Elspa og Sólvá. Sám­al er burturstaddur føð­ ingardagin. Prógv Í dag 14. september hevur Runa Preeti Høgnesen, Klaks­vík (ættað úr Mau­ rit­ius), á Aalborg Uni­versi­ teti fingið handað prógv sum master (MA) í ’Cul­ture, Communication & Glo­bali­ sation’ við Inter­natio­nal Relations and Global Order og Chinese Area Studies sum sergreinum Hjartaliga til lukku við 80 ára degnum tann 15. september, mín elskaði abbi Sámal Jacobsen. Bert ein lítil heilsan úr Keypmannahavn. Takk fyri tað tú altíð hevur verið fyri meg og enn er fyri meg. Eg hevði ynskt, at eg hevði kunnað feirað dagin saman við tær, men tað ber tíverri ikki til, men gleði meg til vit síggjast aftur á jólum. Elski teg besti abbi á jørð!! Muss og klemm frá abbadóttrini í Keypmannahavn Heilsan