mikudagur 19. september 2012síða 20

Mikudagur 19. september 2012 · Nr. 109 20 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Kjak Nevnliga at okkara fiski­ málaráðharri ístaðin fyri at leggja makrel­fiski­ skapin soleiðis til rættis, at vinnan bæði á sjógvi og landið fekk optimala úrtøku, so hevur fiski­ mála­ráð­harrin bein­ leiðis lagt so ógvus­ligar forðingar fyri makrel­ flotanum, at upp­sjóar­ virkini bert hava fingið eina helvt at tí, tey kunna arbeiða undan. At skiparar beinleiðis skíra hjáveiðuprosentið á sild, sum fiskimálaráðharrin hevur ásett, fyri eina beinleiðis fellu, tað vísir manglandi vit og skil fiskimálaráðharrans í hesum álvarsmáli. Hetta kann koma at kosta vinnuni og sam­ felagnum, um kvotan ikki verður uppfiskað. Líka so álvarsligar er git­ingarnar um út­blak­ ing, tá menn inn­an fiski­vinnuna av berari frustratón av manglandi áræði fiskimálaráð­harr­ ans fær teir til at leypa fram av, og siga tað sum betri var ósagt. At so stjórin í fiski­veiðu­ eftirlitinum í fjølmiðl­ unum í dag, fer so langt sum at siga, at nú er tíð uppá, at onkur ( f............... in ) má vakna, ja, tað er so langt úti, at handfaringin av makrelkvotuni átti at fingið avleiðingar fyri fiskimálaráðharran. Tað má sigast at vera lagnunar speisemi, at makrelsamgongan fekk av grovfílini av sama manni seinasta heyst, har hann við síni vanligu arrogansu ákærdi ta samgonguna fyri at hava handfarið makrel­kvotuna so vána­ liga, at samfelagið hevði mist eina hálva milli­ard orsakað av hes­um. Hetta hóast øll kvotan varð uppfiskað, og lands­ kassin fekk ut í móti 100 mill. kr. í sín part, eins og manningarnar á skip­ un­um fingu eina góða úrtøku. Víst vóru mistøk gjørd, tí skoðbráið var stutt, nakrar fáar vikur, meðan løg­mað­ur og sitandi fiski­mála­ráð­ harri høvdu eitt hálvt ár, har kjakast var um eitt tilfeingisgjald sum bleiv av ongum. Hervið hevur løgmaður tveitt alla ábyrgd frá sær í samband við makrelfiskiskapin, har hann segði seg vera garantin fyri, at soltni landskassin skuldi fáa eitt tilfeingisgjald. Vónandi eyðnast tað makrelflotanum í elliv­ inta tíma, at fáa so gott fískarí, at uppsjóar­ virkini fáa tað opti­ malt burtur úr makrel­ fiskiskapinum, eins og manningarnar fáa eina góða inntøku, í samband við henda fiskiskap. So rakti Hanus seymin á høvdið Frank Davidsen Fyrispurningur viðvíkjandi at tryggja føroyska dansinum dygga framtíð Bjarni Djurholm løgtingamaður 1. Hevur landsstýrismaðurin ætlanir um at virka fyri at føroyski dansurin fær javnbjóðis møguleikar við tey tónleika- og ment­ anartilboð, sum eru á § 7 á fíggjarlógini? 2. Fer landsstýrismaðurin í eini umraðfesting av ment­anartilboðunum at veita dansifeløgunum í landinum árliga játtan, sum tryggjar føroyska dans­inum eina dygga fram­tíð? 3. Føroyski dansurin er eitt av okkara sereyðkennum, er mentanararvur. Fer lands­stýrismaðurin at fylgja ásetingunum hjá UNESCO, sum hevur álagt hvørjum landi at varðveita sín tjóðararv? 4. Føroyski dansurin er ein­asti av sínum slagi, yvir­høvur. Fer lands­ stýris­maðurin at rað­ festa játtanir soleiðis, at dansurin verður sjálv­ sagdur partur avokkara marknaðar­føring sum ferðamanna­land? Viðmerkingar: Føroyski dansurin er aldar­ gamal og hevur sín uppruna í Suðureuropa í 1200 árunum. Sum tíðin er liðin er hes­in aldargamli dansur burtur­ blivin allastaðni uttan í Føroyum, her hann gjørdist mentanarberin burturav, og man vera ein høvuðsorsøkin til, at føroyska málið ikki fán­ aði burtur. Sæð í søgunnar baksýni, so er føroyski dansurin einasti av sínum slagi, sum er til. Tí hava vit ábyrgd av at varðveita og brúka hann. At gera umstøðurnar sol­ eiðis, at føroyski dansurin framhaldandi kann vera ein av mentanarvitunum í sam­felagnum, har kvæðini, vísurnar og dansispølini eggja ungum sum eldri at njóta stevið og sosialu samveruna, tá kvøðið verður. Har fólk eru aktiv, lurta, læra og uppliva. At føroyski dansurin er partur av okkara samleika hev­ur eisini týdning í okk­ ara tilvitan sum fólk. Tí er føroyski dansurin eis­ini sjálv­sagdur í okkara markn­ aðar­føring sum ferða­manna­ land, har vit umvegis dansin og dansispølini kunnu geva fremmandafólki ábending um okkara ríka mentanararv, sum ikki finst nakra aðra­ staðni. At vit soleiðis í framkomna informatiónssamfelagnum kunnu njóta og vísa fram henda dýrgripin av okk­ ara mentan, gevur ríkar upplivingar, sum fremmanda­ fólk kunnu undrast yvir og fáa tokka til. Hóast dansurin soleið­is er ein eyðsýndur mentanar­ dýrgripur og ein gluggi inn í føroysku sjálvsfatanina, so hevur hann ikki havt bestu korini at virka undir, og eru tað mestsum bert dansifeløgini, sum eiga æruna av, at føroyski dansurin framvegis er fólkaogn. Yvirhøvur dáma flestu føroyingum føroyska dansin og kenna samleika við kvæði, løg og stev, hóast tey ikki eru virkin í dansifeløgunum Kortini tykist kunnleikin um føroyska dansin at vera av avmarkaður. Nakað, sum frálíður kann tálma ney­ð­ uga áhugan millum manna at varðveita føroyska dans­in sum ein sjálvsagdan ment­ anararv. Í fólkaskúlalógini er ásett, at næmingarnir skulu læra føroysk kvæði. Kortini tykist hetta ikki at vera nóg mikið, og eigur landsstýrið at uppraðfesta kvæðini og føroyska dansin, so at hann verður javntstillaður við onnur tónleika- og mentanartilboð, sum árliga verða játtað á fíggjarlógini. Eisini kundi verið hug­ sandi, at fólkaskúlin í størri mun fær góðar kvøðaðar og dansarar sum leiðbeinarar, skiparar og instruktørar til at hjálpa lærarum at kvøða og dansa við børnunum. Ein góður kvøðari dugir helst eini tvey-trý túsund ørindi. Hann brúkar kanska líka nógva tíð til at læra og minni seg aftur á kvæðini, sum ein góður tónleikari (á klaver, gittara, violin, fagot o.s.fr.) áhaldandi brúkar at menna sínar førleikar. Kortini man kvøðarin neyvan njóta somu virðing fyri sín dugnaskap. Tað er spell og ein missur fyri okkara mentanararv. Veruliga skuldu góðir kvøð­ arar havt møguleikan fyri samsýning at ferðast runt skúlarnar og lært frá sær og dansa føroyskan dans við skúlabørnunum. UNESCO hevur álagt hvørjum landi at varðveita sín tjóðararv. Føroyski dansurin er okkara, og átti tí sjálvsagt at havt størri rúmd í almenna mentanarpolitikkinum og árligu játtanini á fíggj­ arlógini. Tí eigur landsstýrið á komandi fíggjarlógum at geva føroyska dansinum javn­bjóðis møguleikar við tey tónleika- og mentanar­ tilboð, sum eru á § 7 á fíggj­ ar­lógini, og verður tí heitt á landsstýriskvinnuna í menta­málum um at kanna hvussu føroyski dansurin - tvs. Sláið Ring, landsfelag føroyskum dansi at frama - í eini umraðfesting av mentanartilboðunum, kann fáa árliga játtan, sum tryggjar føroyska dansinum eina dygga og bjarta framtíð. Sendið viðmerkingar til post@sosialurin.fo