fríggjadagur 21. september 2012síða 19

19 Fríggjadagur 21. september 2012 · Nr. 110 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Fær barn títt røttu avbjóðingina? Fólkaskúlin eigur at vera eitt stað, har barnið fær av­ bjóðingar, nemur sær vitan og kunnleika og verð­ur stimbrað í kreativu evn­un­ um. Skúlin er støðið undir sam­felagnum og leggur lunnar undir framtíðar lívi og lærdómi hjá hvørjum ein­ støkum. Tað er staðfest at tón­ leik­ur og list eru mennandi fyri barnið, styrkir kon­ sentra­tiónsevnini og ger tað lættari at læra. Eisini mennir tónleikur og list sosialu eginleikarnar og lærir barnið at samskifta og samstarva við onnur. Kreativa frálæran gevur barninum succesupplivingar og sjálvsálit, eins og hon gevur barninum hugflog, nýhugsan og dirvi til at úttrykkja seg á ein náttúrligan hátt. Kreativa frálæran ger tað stuttligt at læra og gevur upplivingar. Tann kreativa frálær­ an setur menning í brenni­ depilin. Ítøkilig átøk Lat okkum ikki vera bangin fyri at ganga nýggjar leiðir, sum kunnu vera við til at gera ein so góðan skúla sum til ber. Skúlarnir kundu profiler­ að seg hvør sær, eitt nú við tónleiki, list og kreativum tilgongdum, við serligari kostskipan til børnini, við rørslu, ítrótti, við serligari námsfrøði o.s.fr. Á henda hátt fingu vit eitt meira fjølbroytt skúla­ tilboð, sum ger størri gagn av teimum ymisku lærara­ førleikum sum eru, og eisini í størri mun fær eggjað næm­ ingin at taka lut í lærdómi. Hetta krevur ikki meira pening. Hetta krevur øðrvísi hugburð. Raðfesting av kreativum læru­grein­ um í barnaskúlanum Fólkaskúlarnir í dag eiga í størri mun at hava visjónir um skúla og menning. Frískúlin í Havn hevur eina hugsjón við undir­vís­ ingini, og praktiserar hesa hugsjón heilt ítøkiliga. Slíkar visjónir høvdu ført okkum tættari at einum samfelagi, við fleiri og meiri fjølbroyttum førleikum, við einum fjølbroyttum vinnulívi og við einum blómandi ment­ anarlívi. Tónleikur og list eru ein týðandi partur av okkara tilveru, tey fortelja okkum um okkara samtíð og um okkara søgu, og tey eru við til at geva lívinum innihald. Listin fylgir okkum alt lívið og livir langt eftir at vit eru farin. Vit eru øll fødd grund­ leggjandi kreativ og vit eiga at menna hesi evni. Heim­ urin hevði ikki verið so fram­komin hann er í dag, um menniskjan ikki var krea­tiv og nýskapandi og hevði áhuga fyri gransking og nýskapan. Vit eiga at seta størri fokus á listina í samfelagnum og serliga í skúlunum tí list er gagnlig og við til at menna hesar førleikar. Minka um bíðilistarnar til Musikkskúlan Tað átti at verið øllum í boðið at nema sær undirvísing í tónleiki, men tíverri er tað langt frá so. Sum nú er verða børn skrivað inn á Musikkskúlan tá tey verða fødd, men nógv av teimum standa enn á bíðilista tá tey eru hálvvaksin og sostatt eru tað nógv børn sum ongantíð fáa møguleikan at læra at spæla eitt ljóðføri. Tey síðstu árini eg havi arbeitt á Musikkskúlanum, hevur læraraflokkurin ver­ið í minking. Játtanin til Musikk­ skúlan er fastfryst til 2017 og hevur verið tann sama í nógv ár. Hetta førir sjálvandi við sær at næmingatalið fer sama veg. Hetta má broytast. Rógvi á rógvu kjak Býráðssamgongan í Havn hevur tikið ódnartøk í ment­anarmálum. Sam­gong­ an ásannaði, at høvdu vit ikki góðar skúlar og góð­ ar møguleikar fyri ment­ anarligum virksemi, so var ikki tann trivnaður, sum er so neyðugur í einum góðum samfelag. Risastór tøk eru tikin á skúlaøkinum og størri standa fyri framman. Vit fingu eftir fáum árum nýggjar fólka­ skúlar í nýbýlunum við Løg­mannabreyt og á Argja­ hamri. Snoti­lig skúlahús, bygd eftir fram­komnum skúla­hugs­anum, og í báðum skúl­unum er rúm fyri frí­ tíðar­skúlanum. Vit standa fyri at fara und­ir ein Vesturskúla úti á Fløtum at avloysa teir gomlu heiðurskrýndu skúl­ ar­nar, Kommunuskúlan og Venjingarskúlan. Skúla­stýr­ ini í kommununi hava givið sítt tilmæli, sum býráðið hevur tikið undir við, og bygginevnd er ávegis sett. Vit standa fyri at fáa dag­ føring av Eysturskúlanum frá hondini og síðani at fara undir at dagføra Hoyvíkar skúla. Stórur tørvur er á teimum báðum, men teir eru slitnir. Hetta eru alt íløgur í børnini og framtíðina. Vit standa fyri at fara at byggja ein tíðarhóskandi og framkomnan musikkskúla á fløtuni eystanfyri Norð­ ur­landahúsið. Hann kemur í staðin fyri tann gamla ele­ ment­skúlan á Frúu trøð, sum á sinni var bygdur til fólka­skúlan sum ein fyribils loysn. Við hesi ætlan ásannar býráðið tann stóra týdning, sum tónleikafrálæran í Tórs­ havnar Musikkskúla hevur fyri tey ungu, og at hon eig­ur at hava tíðarhóskandi um­ støður. Næsta takið verður at skipa fyri, at fleiri sleppa upp í part. Projekteringin er skotin í gongd. Vit standa fyri at gera spælistaðið, sum tónleikalívið í býnum hevur longst eftir. Bý­ráðið hevur gjørt allar neyðugar samtyktir um at skipa Reinsaríið í Tórsgøtu sum fyrst og fremst spæli­ stað fyri tónleik. Hamrarnir fara aftur at duka har, tá tey allarseinastu myndug­leika­ loyvini liggja á borðinum, ætlandi um skamma stund. Føroya størsti skúli, Kvøld­skúlin í Havn, er komin undir egið tak. Hann hevur fingið egið hús ovast í Króka­ brekkuni, har hann hevur góðar umstøður til sína um­ siting og neyðug hølir til lærugreinir, sum ikki kunna hýsast í fólkaskúlunum. Annars heldur Tórshavnar Kvøld-, ungdóms- og lista­ skúli til í fólkaskúlunum við sínum 2500 næmingum í 150 læru­greinum. Her verða javnan boðin fram nýggj og spenn­andi tilboð til ung sum eldri, eisini arbeiðsleys. Dansimentanin hevur fingið sítt. Býráðið stuðlaði felagnum Dansifrøi at byggja dansi­húsið í Gundadali, og vit vænta okkum nógv av dansi­ undirvísingini í longd­ini. Vit stuðla films­fram­leiðsluni hjá Klipfisk á hvørjum ári. Sama er at siga um eitt nú Tjóðpallin, Sjónleikarhúsið og Føroya Symfoniorkestur. Eitt týðandi tak er tikið á býarbókasavninum, kanska týdningarmesta mentunar­ stovninum í kommununi. Tað er víðkað í veghædd og gjørt meiri sjónligt fyri almenninginum við inn­ gongd úr gongugøtuni og av­ greiðslu á somu hædd. Fleiri stig eru í umbúnað til tess at kunna veita bæði børnum, ungum og vaksnum eina ný­ tíðar tænastu. Tilsamans eru hetta ódnar­tøk, sum eru framd sein­astu árini, og skal okk­um verða eitt gott og innihaldsríkt lív lagað, so verður ikki steðgað á her. Ódnartøk í mentamálum Jógvan Arge formaður í menta­ málanevndini í Havn Nú fekk Tórshavn eitt spælistað Nú er endiliga tikin avgerð um at vit borgarar í Havn fáa eitt konserthús mitt í býarhjartanum. Og tað er at fegnast um. Eftir at eg hava knoklað í nógv ár fyri at betra um tónleikaumstøðurnar, sær út til at síðstu loyvini eru við at koma uppá pláss, og kunnu vit í næstum fara í gongd við at gera neyðugu tillagingarnar fyri at um­støð­ urnar verða góðar. Politikarar í Tórshavnar Kommunu hava verið ósamdir um hvat Reinsaríið skuldi brúkast til, og eg havi havt nógv sam­ skifti við kommununa sein­ astu árini. At enda eydnaðist at fáa teir at velja eina góða og mennandi loysn fyri Tórs­ havn. Hetta hava vit øll uppi­ borið. Eitt nýtt og spennandi stig ímóti einum livandi og spennandi býi har Reinsa­ ríið verður okkara tón­leika­ miðdepil. Arbeiðið kann byrja. Reinsa­ríið skal rekast á pro­ fessionellan hátt, har fíggjar­ karmarnir hava týdning fyri at húsið kann bjóða spenn­ andi og fjøltáttaðan tónleik. Rógvi á rógvu