fríggjadagur 28. september 2012síða 7

7 Fríggjadagur 28. september 2012 · Nr. 113 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 26 ár eftir bussvanlukkuna undir Valaknúkum sita bundin – Tá vit koma norður á Norðskála, kemur ein kona upp í bussin, sum vit kendu. Hon skuldi eisini til Klaks­ víkar við jólagávum, men hon vann ikki vegin fram. Vit sótu høgru megin í bussinum, mað­ur mín, Steinbjørn, við Súsonnu dúrandi í fanginum. Páll sat vinstrumegin. Hvat hendir nú? Í útvarpinum vóru hugna­ ligir jólasálmar frá eini guds­ tænastu – í menniskjum var góður tokki. Klokkan var 11:50. Nú kemur ein mót­ koyr­andi bussur, sum skuldi framvið okkara bussi. Mann hev­ur nú fingið varhugan av, at vegirnir eru ógvuliga hálir. Um nakar heldur tað vera óneyðugt at sita í trygdar­ belti, tí mann klárar at halda sær føstum í einum akfari, sum fer bóltandi, vil Poulina fegin vera við til at avlíva ta mýt­una: – Eg náddi bara at hugsa, »Hvat hendir her?« So var alt rumbul og ruðuleiki, og eg visti ikki, hvat vendi upp og niður. Tú fellur ikki í óvit, men missir skilið fyri javnvág, og fært einki gjørt at stýra støðuni. Centrifugalmegin er øgilig, og vit vórðu slongd úr buss­inum, minnist Poulina. – Hvat hendi? Hví siti eg her? Eg var ísakøld og føldi, at tað var galið við háls­inum og nakkanum. Skógv­ar­nir vóru vekk. Lastikkið um hesta­halan var vekk. Stein­ bjørn var næstan kvaldur í slipsaknútinum. Vit høvdu øll djúp bløðandi sár, skeinir og skursl fleiri staðni. Eg var skelkað, og tað er ilt at seta orð á. Páll fann eg bein­an­ vegin, og Steinbjørn var eis­ ini har. Men hvar var okkara lítla genta? Vit vóru frá okk­ um sjálvum. Føst undir bussinum So síggja tey hendan bussin, og har inni var eitt stórt kaos. – Steinbjørn gjørdi alt sum stóð í hansara makt at finna Súsonnu. Hann finnur hana undir afturendanum á bussinum, har motorurin er. Motorurin var framvegis í gongd. Hon liggur næstan øll undir í sjógvi, og tað var fløð­andi sjógvur. At fáa hana leysa var ógjørligt. Tó fekk hann trýst eina tasku undir høvdið á henni. Hon var uttan vit. Tá verður beinanvegin sagt, at krani mátti til, fyri at fáa lyft bussin, tí hon kundi ikki hálast undan. Tað gekk skjótt, at forbí­ koyrandi bilar vóru á stað­ num. Men hetta var áðrenn fartelefonirnar, so tann, ið kom fyrst, mátti koyra til bensin­støðina í Skálabotni at ringja eftir hjálp. – Tað er løgið, sum mann rea­ger­ ar, tá mann fær skelk. Minnist, at eg trættist við Jógvan Esmar Ósá, sum var ein av løg­reglu­ monn­unum á stað­ num, at eg mátti sleppa norður við jóla­gáv­unum. Fór jú úr Havn í jóla­hýri við jóla­gávum og føð­ingar­dags­gávum frá familjuni á Argjum, fastr­ini hjá okk­um í Havn og okkum sjálv­um. Hevði hesi ørindi at av­greiða fyri so nógv av skyld­fólk­unum her. Skilji tað ikki í dag – tað er sum at eg noktaði at finna meg í hesi broyttu støð­uni. Hetta skuldi vera ein stutt­ ligur dagur! – Tvær tyrlur komu á stað­ið, og har var so mikið hált, at mann ikki fekk staðið á bein­unum. Rajani skurð­lækni, sum var til eina jarð­ar­ferð úti í Runavík, varð skjótt boðsendur, tí allar lækna­kreftir máttu stíga til. Hann fór við Steinbjørn og Súsonnu á Landssjúkrahúsið við aðrari tyrluni. Tað galt um at gera skjótt av, tí lær­ legg­urin var illa brendur, og har vóru trý opin beinbrot í vinstra beini. Mín revsing Poulina slapp ikki við tyrl­ uni, men koyrdi suður við ein­um frá tilbúgvingini á Skálafjørðinum. – Koyrirtúrurin av van­ lukku­staðnum til Havnar, er eitt tað ringasta, eg havi verið úti fyri. Páll og eg fylgdust til Havnar. Hann hevur havt tað ringt, tí eg vildi alla tíð­ ina hoyra útvarpið, men før­ arin, sum helst var ein skála­ maður, royndi at dempa. Guds­tænastan var avbrotin av van­lukkuni. Eg var greið um, at tað stóð illa til við Súsonnu, og væntaði tað ring­asta. Hann, sum koyrdi okk­um til Havnar, hevur helst óttast fyri, at deyðsboð komu um Súsonnu umvegis út­varpið. Hann royndi tað, hann kundi at leiða tankar­ nar aðrastaðni, at tað nokk fór at ganga. Eg minnist, at telefonkervið brendi saman sum so ofta, tá okkurt álvars­ lig hendir í okkara lítla sár­ bæra samfelagi. – Eg kendi tað sum, at hetta var mín revsing, at eg skuldi vera so býtt og fara norð­ur at spæla jólamaður á vetrar­degi. Eg hevði sæð, hvussu bussurin lá, og hvussu hann hevði skrætt eyr, steinar og flag oman við sær. Eg var fyrireikað uppá, at Súsanna var deyð – eg var ikki í iva um tað, minnist Poulina. Hon livir! Tá tey nærkaðust Lands­ sjúkra­húsinum, tordi Poulina ikki at fara inn at fáa dómin. Teir báðir læknarnir, Anders Harboe Ree, systkinabarn Poulinu, og Erik Norderø, sáli, sum var giftur systkinabarni hennara, stóðu fyri henni við koyristóli. Hon var ikki væl fyri, hevði bløðandi sár, og nakki og hálsur høvdu fing­ið løst og skelkurin var meinur. – Eg hugsaði, at mann helst tilvitað hevði sett júst teir báðar at taka ímóti og siga mær frá, at vit høvdu mist Súsonnu, líkasum fyri at gera tað eitt sindur eirinda­ samt. Vinstra bein var álvarsliga meiðslað. Men teir søgdu, at tamar­hald var á støðuni, men at hon var sera álvarslig. Tað var ein ovurhonds stórur uggi. – Eg minnist einki frá sjálv­ari vanlukkuni. Men við tað at eg havi mist ein triðing av mín­um førleika, hevur hon sjálv­andi merkt meg tað, sigur nú 29 ára gamla Súsanna Slættanes Mynd: Rannvá Egholm »Eg skal bara ein stuttan túr, har eg koyri seint, so eg kann halda ímóti við ørm­unum, um eg renni á« Tað ber tikki til at halda ímóti trýstinum, um akfarið rennur á, tó at ferðin er lítil. Vigar tú td 75 kg og rennur á ein múr við 50 km/t, skalt tú halda móti einum trýsti á 1,5 tons. Tað kann einki menniskja. »Eg verði kleimd/ur í akfarinum, um eg eri í trygdarbelti« Tað hendir, at fólk verða kleimd føst inni í bilinum. Men alternativið er, at tú fært fleiri og álvarsamari skaðar, um tú verður slongd/ur úr akfarinum, tí tú ikki vart íbundin. »Eri eg í trygdarbelti, sleppi eg ikki út, um eldur kemur í« Kemur eldur í bilin, er tað betri at vera íbundin í trygdarbelti. Tí ert tú í trygdarbelti, er meiri sannlíkt, at tú hevu vit eftir vanlukkuna. »Eri eg ikki í tryddarbelti, verði eg bjargað/ur, tí eg verði slongd/ur úr bilinum« Tað er tryggdast at vera inni í bilinum, um ein vanlukka hendir. Í flestu førum er bilurin so mikið heilur, at kabinan sum heild er óskalað. Vandin at doyggja ella verða álvarsliga skadd/ur, er 5-10 ferðir størri, um tú verður slongd/ ur úr bilinum. »Eg havi stoytkodda (airbag), og nýtist tí ikki trygdarbelti« Stoytkoddin er umframt trygdar­ beltið og ikki í staðin fyri tað. Brúkar tú ikki trygdarbelti, kann stoytkoddin vera lívshættisligur. Kelda: www.sikkertrafik.dk Mýtur um trygdarbelti Framhald á síðu 8