mikudagur 10. oktober 2012síða 7

7 Mikudagur 10. oktober 2012 · Nr. 118 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Áki Bertholdsen Hóast ein nýggj kanning vísir, at tey ungu í Føroyum bæði roykja og drekka nógv verri enn ungdómurin í Ís­ lan­di, ber til at venda gongd­ ini. Men skal tað eydnast, er neyð­ugt myndugleikarnir taka granskingina til sín og seta neyðug tiltøk í verk. Síðani 1992 hava ís­lend­ ingar kannað viðurskiftini hjá teimum ungu regluliga. Enda­málið var at savna inn upp­lýs­ingar, sum kunnu gagna teimum, sum taka av­ gerð­ir um ungdómslív yvir­ høv­ur. Í hesum sambandi mið­ aðu kanningarnar eftir at lýsa samanhangin ímill­um óhepna atferð hjá ung­dómi­ num og ymisk viðurskifti rund­an um tey. Sostatt er endamálið at savna tilfar saman, sum kann hjálpa myndugleikunum at taka væl grundaðar avgerðir, tá ið ungdómspolitiskar av­ ger­ð­ir verða tiknar. Støðan versnaði Kanningin vísir, at til 1998 vers­naði støðan alsamt, bæði hvat royking og rúsdrekka við­víkur. - Men við støði í hesum kann­ingunum, sum byrjaðu í 1992, fóru íslendingar í 1998 undir miðvís átøk fyri at ven­ da gongdini. Endamálið við átøkunum var at broyta tey viðurskifti, sum ávirkaði ungdómin tann nega­tiva vegin og sostatt at fáa tey ungu at broyta atferð. Tað hava íslendingar gjørt við støði í teimum kann­ing­ um, sum eru gjørdar. Í hesum sambandi var enda­málið at broyta um­ hvørvið hjá ungdóminum við tí fyri eyga at minka um vand­an fyri, at tey endaðu í mis­nýtslu av tubbakki, rú­s­ drekka og rúsevnum. Hetta hevur givið úrslit, tí síðani tá hava pílarnir gingið tann rætta vegin, og tað í stór­um eisini. Gongdin kann vendast Í ár er fyrstu ferð, at før-oy­ ingar eru við í eini líkn­andi kanning og í hesum sam­ bandi er støðan í Føroyum saman­borin við støðuna í Íslandi. Kanningin er gjørd í ár og um­fat­ar ung, sum eru fødd í 1996. Tey, sum vóru við í kann­ ingunum vóru skúla­næm­ ingar í 19 føroyskum skúlum kring landið og 76,1% av svaru­num komu inn. Og sum tað sæst í aðrari grein, er støðan hjá ungu í Før­oyum nógv verri enn hjá teim­um ungu í Íslandi, bæði hvat royking og rúsdrekka við­víkur. Úrslitini í Íslandi vísa, at ein miðvísur ung­dóms­ politikkur hevur ført við sær, at tey ungu drekka og roykja min­ni og minni. - Men í Føroyum eru vit hin­vegin í eini støðu, sum minn­ir um støðuna í Íslandi fyri einum 15-20 árum síðani, sigur Firouz Gaini. Tískil vónar hann, at kanningar av hesum slagi kunnu føra til eitt fyri-byrgj­ andi arbeiði, sum er meiri mið­víst og betri skipað enn higar­til. - Tað kann fáa pílarnar í Før­oyum at vísa rætta vegin, akkur­át, sum tað er hent í Ís­ landi. - Gera vit onki, er hinvegin vandi fyri, at støðan í Før­ oy­u­m bara versnar, leggur hann afturat. Hann heldur, at av­bjóð­ ingin er at fáa myndugleikar, stovn­ar og øll onnur, sum hava við ungdómslív at gera, at taka slík kanningarúrslit til sín og brúka tey, tá ið ung­dóms­politikkur verður lagdur til rættis. Men hann heldur eisini, at tað er neyðugt at endurtaka kan­n­ingina við jøvnum millum­bili. Íslendingar gera hesa kann­ing­ina hvørt ár, men Firouz Gaini heldur, at kunnu vit gera hana annaðhvørt ár í Før­oy­um, er nógv vunnið. - So fáa alla tíðina at vita, hvussu gongdin er og um støð­an batnar ella ikki. Vandi er fyri at støðan hjá ungdóminum bara versnar UNG Á VANDAKÓS Verður ongi gjørt, er vandi fyri, at støðan hjá teimum ungu bara versnar. Men miðvísur ungdómspolitikkur kann fáa pílarnar í Føroyum at vísa rætta vegin, akkurát sum tað er hent í Íslandi Í Føroyum eru vit hinvegin í eini støðu, sum minnir um støðuna í Íslandi fyri einum 15 árum síðani Hendan talvan vísir, at tess minni, tey ungu eru saman við foreldrunum, tess meiri drekka tey