mikudagur 10. oktober 2012síða 17

17 Mikudagur 10. oktober 2012 · Nr. 118 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Kjak Aftur í ár 2012 verða vit noydd at ásanna ein vet­ur við PÍKUM, og um­hvørvis dálking sum aftur henda veturin kem­ur at kosta Landinum einar 25 milli­ónir kr, bara her í Tórs­havn ca 8 – 10 milli­ ónir kr. Hugsaði um Agenda 21, sum nú fær fiskifør at samla burturkast upp úr havinum ? ja eg meini tað, Meðan á Landi kanst tú dálka fyri milli­ óna upphæddir, hvar er Umhvørvisstovan ? Síggi dag og dagliga pedagogar ganga túr við SMÁBØRNUM, runt í Havnini, og EINGIN sum brúkar PÍKAR gev­ ur hes­um børnum ein tanka. Um 5 dagar verða hesi børn drukna av PÍKA­DALKING, sum oyði­legg­ur andaleiðina og lung­ur? EINGIN GER VART VIÐ HETTA, sera løgið. Havnin hevur veri rein og pen í Summmar, men her endar øll gleðin við at hava ein reinan HØVUSSTAÐ, Hvar eru politikararnir ??? Nú er kommunuval, og eingin tosar um dálk­ andi píkarnar, er tað kanska so, at teir eru líkasælir? ella eru teir bangnir fyri at traðka onkran á tærnar? Ja at­kvøðurnar eru dýrar, so lættast er at gloyma PÍKADÁLKINGINA og umhvørvið. Enn einaferð fari eg at minna bilførarar á, at koyrur tú 80 km um tíman við PÍKUM, hevur tú bert 20% av gummi á asfaltinum !!! Vónandi fara upp­ aftur fleiri at koyra uttan PÍKAR í ár, og hugsa, at ikki verða ein av teimum sum dálka um­hvørvið og fólk sum eru úti til gongu ella renna, sum er vorðið eitt gott átak, og tey ið súkka, hesi fólkini eru í trórun útsett fyri PÍKADÁLKING. So enn einaferð, tit PÍKANÝTARAR, hugsið tykkum um. Um ikki annað, so hugsi um BØRNINI sum tit nú í 180 dagar DÁLKA DAG OG DAGLIGA, hetta kann ikki verða rætt. 5 dagar til PÍKAR og massiva umhvørvis dálking Petur Hermansen Spara okkum fátækari Eyðgunn Samuelsen tingkvinna Eitt orðafelli sigur, at ein kann spara seg eftir reyv. Hetta merkir, at ein kann spara á ein tílíkan hátt, at man verður enn fátækari, enn ein var frammanundan. Sitandi samgonga raðfestir bert eitt mál, og tað er at hava hallið á fíggjarlógini burtur í 2016. Hetta ljóðar gott í sær sjálvum, men tá ið ein bert leggur seg eftir at spara og ikki samstundis stimbrar búskapin, so kemur ein í eina ónda ringrás. Tað byrjar við sparingum, ið við­ føra færri inntøkur, ið aftur hava við sær, at sparast má enn meira. Samfelagið verður niðurpínt og í síðsta enda tekur tað longur at gerast skuldarfríður, enn tað ann­ ars vildi gjørt. Hetta er, eftir mínum tykki, at spara seg eftir reyv. Skera av inntøku­ grundarlagnum Skattalættin, á 265 milliónir, hevur tað avleiðing at minni kemur inn í landskassan, tí hann vendir sosialt skeivt. Tey, ið hava brúk fyri einum lætta, og sum vildu keypt vørur og tænastur fyri pen­ ingin fáa, í alt ov lítlan mun, lut í skattalættanum. At hetta er so, síggja vit í tølunum, bert í september mánaða í ár komu 38 milliónir minni inn í skatti, enn í september í fjør. Landsstýri væntar at tað koma 20 milliónir minni inn í skatti í 2013 enn í 2011. Hvussu sparir samgongan Teir siga, at samfelagið skal rekast fyri sama krónutal í 2013 sum í 2012. Hetta ljóðar kanska ikki so ringt, tí vit hava tað jú gott, so munnu vit ikki fara at hava tað líka so gott komandi ár, við sama krónutalið ? Veruleikin er tó tann, at landsstýrismaðurin ikki tekur hædd fyri prís- og lønarvøkstri. Tær áleið 80 milliónirnar ið koma av prís- og lønarvøkstri, hevur hann tikið av fíggjarætlanini, hóast tingið samtykti at henda upphædd skuldi leggjast omaná. At henda upphæddin mangl­ar, merkir at stovnarnir skulu spara henda peningin. Hetta rakar serliga heilsu- skúla og almannaverkið. Tað er her og í høga oljuprísurin, at orsøkin liggur til at vit nú hoyra í fjølmiðlunum at Landssjúkrahúsið skal spara og vit skulu gjalda brúk­ara­ gjøld. Sama sparisøgu fara vit eis­ini at hoyra um, innan skúla­verki og almannaøki. Lands­stýriskvinnan í al­ manna­málum sigur, at hon hevur sett 1,5 millión meira av til eldrarøktina tí tað verða fleiri eldri. Trupul­ leikin er bara tann, at hon manglar pening fyri løn- og prísvøkstur, so henda eyka­ upp­hæddin, til tey eldru, verður máað burtur av løn- og prísvøkstrinum. Búskapar­ liga er hetta eisini við til at økja um arbeiðsloysið, ein sparing á 80 milliónir kost­ ar størv, kanska eini 160- 200 størv. Sostatt viðførir poli­ tikk­urin hjá samgonguni, at arbeiðsloysið økist og færri krónur koma inn í lands­ kassan og so mugu vit spara enn meira. Sparið í umsiting heldur enn tænastu Tað hevur altíð týdning at fara væl um peningin hjá borg­aranum. Politikarin eig­ ur altíð at ansa eftir, at pen­ ing­urin hjá borgaranum verð­ ur brúktur á ein skyn­sam­an hátt. Almenna umsitingin merkist, nógva staðni, sum ein stór og stirvin skipan. Vit eiga alla tíðina at leggja okkum eftir einfaldari um­ siting, so peningurin, ið vit brúka, fyrst og fremst ferð til økta og betri tænastu. Spara á skeivum stað Barnakekkur, er eitt vallyftið ið Fólkaflokkurin veittrar við. Tað ljóðar gott, at fáa ein kekk sendandi og peningin í hondina. Trupulleikin er bert tann, at tað verður dýrari at umsita eina tílíka skipan, í mun til at barnafrádrátturin er í skattinum. Eisini merkir barnakekkurin, alt annað líka, at tann ið fær hann kem­ ur at gjalda meira í skatt, enn frammanundan. Umleggingin av gjaldinum til Heilsutrygd er eitt ann­að dømi. Við at broyta gjalds- skip­anina sum ætlanin er, verður avleiðingin, sambært lógaruppskotinum, at skip­ anin kemur at krevja meiri orku og kemur væntandi at hava fleiri útreiðslur við sær. Tað rættað hevði verið at gjaldið verður samhaldsfast, sum lagt verður upp til, og at tað verður tikið inn yvir skatt­in, sum upprunaliga ætla. Tímaskráseting er eitt triðja dømi. Bæði innan eldra­røktina og skúlaverkið hava vit skipanir, har næstan hvørt minutt ið heilsu­røkt- arin og lærarin arbeiða skal skrá­setast. Kundi verið áhuga­vert at vita, hvussu stór­ur partur av arbeiðstíðini ferð til skrá­seting, í mun til røkt og undir­vísing. Framtíðin kennist ótrygg av førda politikkinum Samgongan førir ein politikk, har inntøkurnar, ið vit kundu havt, ikki koma til høldar. Ein orsøk til at inntøkur landskassans minka er, umframt skattalættan, at nýtslan ikki veksur. Vit vita, at um nýtslan var á vanligum støði so var búskapurin eina milliard størri og skatta- og avgjaldsinntøkurnar einar 250 mió hægri. Fyri at nýtslan kann økjast krevur tað eina samgongu ið førir ein álitisvekjandi politikk. At borgarin kennir, at her er trygt og politikkurin er á røttu kós. Vit síggja, at borgarin kennir seg alt ann­ að enn tryggan, av førda poli­ tikk­inum. Tað er ikki løgið, at fólk kenna seg ótrygg tá ið vit javnt og samt hoyra um uppsagnir og sparingar á Landssjúkrahúsinum, at Strand­ferðslan manglar pen­ ing og má skerja túratalið og hækka prísin, bert fyri at nevna tvey aktuell dømir. Tveita inntøkur burtur Sum rosinan í pylsuendanum, hava vit verið vitni til, eina ómetaliga vánaliga hand­ faring av okkara fiskivinnu, sum jú er tann vinnan, har inntøkuskapanin skal koma frá. Samgongan samtykti, at inntøkan til landið av makrel­fiskiskapinum í ár, skuldi verða 128 milliónir. Mátin hesin fiskiskapur var skipaður, var onki minni enn ein skandala. Lagdir vóru so nógvir fótonglar fyri vinnuna, at samgongan noyddist at lækka inntøkurnar niður í 80 milliónir. Nú fiskiskapurin er um at verð av, er nógv sum bendir á, at hetta eisini er ein fuglur á takinum. End­ in verður kanska at eini 60 milliónir koma inn, ístaðin tær 128 milliónirnar ið ætl­ anin upprunaliga var. Vandi er fyri, at 40.000 tons ikki koma til høldar. Hetta var júst tað tonsatalið, ið landið fekk boðið 100 milli­ ónir fyri, helst var inntøkan størri um hesi tonsini vóru seld. Bara vánaliga hand­far­ ingin av makrelinum hevur kostað landinum einar 200 milliónir í mistari inntøku. Føroyar er eitt land við gyltum møguleikum Samanumtikið kann sigast, at vit hava góðar møguleikar at skapa eitt gott og trygt samfelag. Hetta krevur tó ein politikk, ið fólk kenna seg trygg við. Ein politikk, ið stimbrar búskapin og ein politikk ið gevur vinnuni bestu karmar, so hon kann blóma. Tíverri er hetta ikki ein politikkur, ið sitandi sam­gonga førir. Tí hava Før­ oyar uppiborið eina aðra samgongu, ið vil skapa møgu- leikar, trúgv uppá framtíðina og tryggleika. Soleiðis at vit flyta okkum framá og ikki stara okkum blind á eina endaleysari spariringrás, ið bert ger okkum fátækari.