mikudagur 10. oktober 2012síða 16

Mikudagur 10. oktober 2012 · Nr. 118 16 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Tað hevur leingi ligið í kortunum at byggja eina ítróttarhøll aftrat til innandura bóltspæl í Tórshavnar kommunu. Tørvurin er eyðsýndur, og hann er ikki minkaður hesi árini, arbeitt hevur verið við ætlanum um eina ítróttarhøll vesturi í býnum. Umstøðurnar hjá Neistanum, Kyndli, H71, ÍA og Fleyr eru ikki nøkt­ andi. Í roynd og veru eru tær verandi hallirnar í Gundadali og í Hoyvík so nógv upptiknar av ítrótti og øðrum virksemi í dag, at tørvur er á tveimum slíkum hallum aftrat. Sum er eru ikki nóg góðar umstøður til dygga venjing og til at øll, sum vilja vera við, sleppa framat. Hetta er galdandi fyri ein stóran skara av børnum, ungdómum og vaksnum. Leingi hava ætlanir verið um at byggja eina nýggja høll úti á Fløtum. Landafrøðiliga er tað í fínasta lagi at fáa eina ítróttarhøll vestantil í býnum, men í løtuni tykist hendan ætlanin at vera steðgað upp í tí líki, sum hon var ætlað. Tørvurin er tó ikki vorðin minni. Besti mát­ in er óivað, at komm­ unan tekur um endan, tí royndirnar vísa, at sjálvboðin ítróttafeløg í longdini ikki orka eina slíka byrðu. Samstundis verður tað eitt skilagott nýbrot at fara vestur eftir við eini høll. Men tørvurin á meiri plássi til innandura ítrótt longur heimi er eis­ini stórur. Tí eiga vit samstundis at seta út í kortið í næstum at byggja eina venjingarhøll aftrat í Gundadali ella har um vegir. Ikki fyrrenn hon eis­ ini er komin, kunna vit meta okkum so dánt at lúka tann tørv, sum er á møguleikum fyri innan­ dura bóltspæli og øðrum slíkum rørslu­møgu­ leikum í Tórs­havnar kommunu. Og tá hava vit ikki til fulnar loyst allar hølistrupulleikar hjá fleiri smærri ítrótta- greinum. Tvær ítróttar­ hallir aftrat kommunuval 2012 Jógvan Arge býráðslimur og valevni á Lista E Demensøkið Sigrún Mohr valevni á lista C Tórshavnar kommunu hevur seinastu árini víðkað og økt tilboð av ymiskum slagi til fólk við demenssjúkum. Men hugsa vit um, hvussu nógv fólk eru og verða rakt av hesum sjúkum, og at hesin bólkur við vissu fer at veksa í framtíðini, er langt á mál enn. Eitt nú er stórur tørvur á umlættingarplássum við serligum atliti til fólk við demensi. Sum støðan er í dag, eru hesi fólk á røktar- og umlættingarheimum saman við øðrum eldri fólki, og tað er ikki eitt nøktandi tilboð fyri nakran teirra. Tí mugu vit virka fyri at fáa eindir, har starvsfólkið hevur serkunnleika um demens, og fysisku karmar­ nir eru gjørdir eftir tørvinum hjá teim minnisveiku, so­ leiðis sum mælt verður til í álit­in­um: “Gloymsk, men ikki gloymd”. Grundin undir hørðu virð­ unum eru bleytu virðini. Verði eg vald tann 13. no­vembur, er hetta eitt av málunum, eg fari at virka fyri. Kommunurnar hava ráð at taka ímóti eldraøkinum Hensia Einarsson valevni á lista E Eg eiti Hensia Einarsson og havi mítt dagliga arbeiði á Tjarnargarði, har eg eri leiðari. Í mínum starvi komi eg sjálvandi serliga í sam­ band við teir eldru borg­ar- nir í kommununi og havi tí gott innlit í, hvat rørir seg har. Tí stilli eg upp til komm­ unuvalið, tí eg haldi, eg kann gera ein mun. Eg havi verið á Tjarnar­ garði, síðani tað lat upp í 2004 og tá var støðan sera vánalig her í kommununi við røktarheimsplássum og eg var dagliga uppringd av fólki, sum vóru í dýrastu neyð, tí tey høvdu gomul foreldur, sum høvdu alstóran tørv á røkt alt samdøgrið. Tað gekk út yvir arbeiði og familjulív hjá teimum, sum vóru um tey gomlu. Nú er støðan tíbetur betri. Tjarnargarður vaks við 24 røktarheimsplássum í 2007 og nú komandi fer Boðanes­ heimið at lata upp og har eru 64 pláss til røktarkrevjandi gomul. So er tann tørvurin dekkaður vónandi nógv ár fram í tíðina. Harumframt hevur Tórs­ havnar Kommuna/Heilræði tilboð til fólk í aldrinum 60+ um fyribyrgjandi venjingar. Tey skipa eisini fyri serligum bólkavenjingum til bólkar við serligum tørvi orsaka av kroniskari sjúku, soleiðis at tey eisini kunnu læra av hvørjum øðrum og hava nakað sosialt saman eisini. Hetta riggar serstakliga væl og skulu tey hava rós fyri tað. Á Lágargarði eru eisini tilboð um venjingar til eldri heimabúgvandi fólk við kron­iskari sjúku ella ellis­ breki. Har er eisini dagtilboð til eldri heimabúgvandi fólk, sum hava tørv á at koma út millum onnur og vera stimbr­aði bæði andaliga og handa­liga. Tvey dagtilboð eru til heima­búgvandi fólk, sum hava eina demenssjúku. Tey eru Stjørnulon, sum er undir Almannaverkinum og Tjarnarlon á Tjarnargarði. Her verða tey stimbraði sol­ eiðis, at tey klára at búgva heima longri og tey, sum eru um tey, verða avlastaði. Hetta ger eisini, at tey varðveita sín­ar førleikar longri. Vit hoyra dagliga frá fólki, sum hava brúk fyri umlætting her og nú. Tí tey hava fingið okkurt bakkast, sum ger, at tørvur er á umlætting í eitt ávíst tíðarskeið, til støðan verður normal aftur. Hetta eigur at bera til, um vit skipa okkum betri í kommununi á teimum ymisku stovnunum og hevði verið ein stór hjálp hjá borgarum og avvarðandi, sum eru komin í eina ringa støðu knappliga. Nú Boðanesheimið letur upp, verður eisini møgu­ leikar fyri venjingum har hjá heimabúgvandi pensionist­ um. So tilboðine eru mong og fjølbroytt til pensionistar í kommuni. Og tá havi eg ikki nevnt Tilhaldið, sum er ein perla í býnum fyri teir pensionistar, sum eru væl fyri við stórum yvirskoti og tey eru tíbetur mong. Sjálv haldi eg, at tað haltar við samskipanini av teim ymisku tilboðum til eldru borgarnar,sum veruliga eru í kommununi. Har átti at veri ein betri samskipan av økinum í umsitingini. Í løtuni liggur tað undir sosialu deild og tey gera eyðvita sítt til at samskipa eldraøki, men har er so nógv annað, sum tey skulu taka sær av. Eldraøki skuldi ikki hoyrt undir sosialu deild, tað skuldi veri eitt øki fyri seg. So kann mann siga, at tað stendur rímiliga væl til við tilboðum til okkara eldru med­borgarar. Hóast tað, so siga tey flestu í hesum bólk­ in­um, at tey høvdu ynskt, at tað var møguligt at flyta í okkurt minni, sum var lætt­ari at halda viðlíka. Tey flestu sita í stórum húsum og tørvurin á plássið er ikki tann sami, tá børnini eru flutt og hava fingið sítt egna. Tað átti at veri ein møguleiki at flutt til okkurt minni, sum er meira yvirkomiligt bæði í prísi og viðlíkahaldi. Tað átti eisini at veri møguligt at kunna flutt til okkurt minni í vardum umhvørvi, tá mann hevur tørv á nakað av hjálp, ella ikki er væl gongdur og klárar ikki trappur t. d. Í løtuni er onki at velja í harímillumí. Núverandi samgonga hev­ ur samtykt, at eldraøkið skal út til kommunurnar í 2014. Er Kommunan klár at taka ímóti tí? Hvussu er viljin at taka øki út til kommunurnar? Eg má viðganga, at vit hoyra ikki nógv um hetta í almenna rúninum. Vit hoyra meir um kekkar, sum skulu deilast út til fótbóltin og barnafamiljur. Tá vit hava ráð til tað, hava vit eisini ráð til at taka ímóti eldraøkinum, so teir borgarar sum hetta øki varðar av, eru líkastillaðir við aðrar borg­ arar í kommununi Tað er ikki virðiligt at hoyra undir aðrari skipan undir landinum bara tí eitt ávíst tal stendur á dóps- ella navnabrævinum. Hetta vil eg vera við til at arbeiða fyri, um eg veri vald í Kommununa.