mikudagur 10. oktober 2012síða 30

Mikudagur 10. oktober 2012 · Nr. 118 30 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Ítróttur a-landsdystur føroyar - svøríki upptakt Fáa fína fótbóltsvitjan Fótbóltur Tað er eitt landslið við einari 104 ára langari, stoltari søgu, sum føroyska fótbóltslandsliðið spælir ímóti á Tórsvølli fríggjadagin. Svøríki hevur gjøgnum árini vunnið trý HM heiðursmerki, og trý olympisk heiðursmerki Heri Simonsen Dysturin millum Føroyar og Svøríki verður landsdystur nummar 955 hjá tí svenska A-landsliðnum. Svenska fótbóltslandsliðið hevur eina 104 ára langa søgu. Fyrsti lands­dyst­ urin hjá Svøríki varð á heimavølli í Göteborg, 12. Juli í 1908 ímóti Noregi. Tann dysturin endaði við einum knús­andi sigri, har svenskarar vunnu heili 11-3. Søguliga hevur Svøríki tikið lut í 11 HM-endaspølum, og teir fara at stríðast fyri at røkka enn einum HM-endaspæli í 2014. Síð­ani 1992 hevur Svøríki tikið lut í fimm EM-endaspølum. Svenska fót­bólts­landsliðið hevur eisini tikið lut á 9 olymiskum summarleikum gjøgn­um tíðinnar. Fyrsta heiðursmerki kom í 1924 Fyrsta heiðursmerki hjá tí svenska fótbóltslandsliðnum kom í 1924, bert 16 ár aftaná tann fyrsta lands­ dystin ímóti Noregi. Í 1924 vann Svøríki bronsuheiðursmerki á olymp­isku summarleikunum í tí franska høvuðsstaðnum, París. Í hálv­finaluni tapti Svøríki 1-2 ímóti Sveis. Tveir bronsudystir máttu til, áðrenn Svøríki tryggjaði sær bronsu­heiðurs­merkini. Tá á døgum var einki sum æt longd leiktíð ella brots­sparks­kapp­ ingar. Fyrri bronsu­dysturin millum Svøríki og Holland endaði við javn­ leiki 1-1. Í umdystinum eydn­aðist tað Svøríki at vinna 3-1 á Hollandi. Í 1948 vann Svøríki olympiskt gull á summarleikunum í London við einum liði, sum hevði nógvar profilar, sum seinnu skuldu gera vart við seg til HM-endaspøl í 1950- unum. Millum legendirnar sum vunnu olympiskt gull í 1948 vóru Nils Liedholm, Gunnar Gren og Gunnar Nordahl, sum eisini gjørdu vart við seg sum yrkisspælarar í AC Milan í Italia, har teir blivu kendur sum »Gre-No-Li« álopstrioin. Teir megnaðu eisini at vinna italska meistara­heiti við AC Milan. Á summar­leikunum í London í 1948 vann svenska liðið 3-1 á Jugo­ slavia í finaluni. OL í 1948 er einasta stóra altjóða fótbóltskapping, sum Svøríki hevur vunnið. Tað sum eisini ger 1948-liðið hjá Svøríki so legendariskt er, at tríggir brøður vóru á liðnum. Teir vóru Gunnar Nordahl, Knut Nordahl og Bertil Nordahl. Í 1952 vann svenska landsliðið sítt seinasta olympiska heiðurs­ merki. Hetta árið vóru olympisku summarleikirnir í finska høvuðs­ staðnum, Helsinki. Í hálvfinaluni møtti Svøríki tí legendariska liðnum hjá Ferenc Puskás, og har snøgt sagt einki at gera. Ungarn vann ein knús­andi 6-0 sigur. Svenska liðið reisti seg tó í bronsudystinum, tá teir vunnu 2-0 á Vesturtýsklandi. Tvey HM heiðurs­ merki í 1950-unum Í 1938 fekk Svøríki eitt heiðurligt 4. pláss í HM-endaspælinum í Frak­landi, men tað skuldi blíva enn betur við tíðini. 1950-ini var eitt serliga gott tíðarskeið fyri svenskan landsliðsfótbólt. Í 1950 var HM-endaspæl í Brasil. Svenska fót­bólts­sambandið vildi ikki loyva nøkrum yrkisspælarum at spæla á tí svenska fótbóltslandsliðnum, og vóru vónirnar ikki tær størstu til svenska liðið. Men svenska amatørliðið tók øll á bóli, og tað eydnaðist svenska liðnum at vinna bronsuheiðursmerki í 1950. Tað eydnaðist ikki Svøríki at vinna seg til HM-endaspælið í 1954, men fýra ár seinni fekk Svøríki sítt higartil besta HM-úrslit á heima­vølli. Tað eydnaðist svensku vertunum at vinna seg í finaluna, aftaná ein minniligan 3-1 sigur í hálv­finaluni ímóti Vesturtýsklandi, sum tá vóru heimsmeistarar. Mill­ um svensku legendirnar á 1958 lið­ num vóru Kalle Svensson,  Orvar Bergmark,  Agne Simonsson,  Kurt Hamrin,  Gunnar Gren,  Lennart »Nacka« Skoglund, Nils Liedholm og Bengt »Julle« Gustafsson. Í finaluni á Rásunda leikvøllinum í Stokkhólmi, sum var ímóti Brasil var tó ikki nógv at gera hjá Svøríki. Brasil vann ein sannførandi 5-2 sig­ur, hóast Nils Liedholm legði Svøríki á odda, tá bert fýra minuttir vóru farnir. Tann bert 17 ára gamli Péle skeyt tvey mál fyri Brasil í finaluni. Misjøvn úrtøka Svøríki vann seg ikki í HM-enda­ spølini í 1962 og í 1966, men í 1970-unum royndist væl betur. Svenska landsliðið vann seg í HM- enda­spælið í Meksiko í 1970, men ólukkutíð fyri svenskarar, so ruku teir út uppá málmun. Svøríki var í einum tøttum bólki saman við Italia, Uruguay og Ísrael. Svøríki tapti 0-1 ímóti Italia, sum seinni í kappingini vann silvur. Ímóti Ìsrael gjørdist talan um javnleik 1-1, og ímóti Uruguay, sum seinni vann seg í hálvfinaluna í kappingini, eydnaðist tað svenskarum at vinna 1-0, sum tó ikki var nóg mikið til at vinna seg víðari í kappingini. Svøríki vann seg aftur í HM- enda­spælið, sum var í Vestur­ týsk­landi í 1974. Aftaná tveir mál­ leysar javnleikir ímóti Bulgaria og Hollandi, eydnaðist tað Svøríki at vinna 3-0 á Uruguay. Í tí næsta bólka­spælinum tapti Svøríki 0-1 ímóti Póllandi, sum seinni vann bronsu í kappingini, og 2-4 ímóti Vesturtýsklandi, sum vann kapp­ingina. Svøríki vann tó 2-1 á Jugoslavia, sum gav svenska liðnum eitt fimta pláss í kappingini. Millum profilarnar á 1974-liðnum var Ronnie Hellström, sum seinni kom at verja málið hjá týska bundes­liga-liðnum, Kaiserslautern. Svøríki vann seg eisini til HM-enda­ spælið í 1978, sum var í Argentina, men har gekk ikki nakað serligt. Svenskarar fingu javnleik 1-1 ímóti Brasil, men teir taptu 0-1 ímóti Spania og Eysturríki, og vóru úti av kappingini. Svøríki vann seg ikki í HM- Fyrsta svenska landsliðið í 1908 Svenskt OL gull í 1948 Svøríki HM-silvurvinnarar á heimavølli í 1958