fríggjadagur 19. oktober 2012síða 17

17 Fríggjadagur 19. oktober 2012 · Nr. 222 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 kommunuval 2012 Tann deiliga Havn, og fólkið Jú, Havnin er deilig, men ikki altíð líka livilig hjá barna­ familium, einligum mamm­ um, stakum forsyrgjarum og vanliga lønmóttakaranum yvirhøvur. Stríðið fyri at faa mánaðarlønina at røkka til, alt ov dýr barnagarðspláss og alt ov dýr frítðarítriv hjá børnum eru alt stórir stress faktorar í heimunum. Eg sat fyri Tjóðveldi nøkur ár í Leigunevndini. Har fekk innlit eg í baksíðuni av okkara deiligu Havn. Umframt hópin av vánaligum íbúðum so hava vit eisini leigukasernur har spekulantar gera sær dælt av støðuni hjá fólki, nógv tangerar slumm. Eg havi sympati og virð­ ing fyri øllum teimum fólk­ um sum halda okkara dei­ ligu Havn koyrandi, alt sum vit taka sum eina sjálv­fylgju frá undirbetaltum sjúkra­ røktarfrøðingum, heima­ hjálp­arum og pedagogum. Eg øtist um viðferðina sum Býráðið gav okkara peda­ gog­um tá tey bóðu um betri sømdir, so tey kundu verða enn betur fyri at taka sær av okkara børnum og abba­ børnum. Sama Býráð, sum hevur ráð at lata 44 fólk fara til Noregs á eini fyri Havnini totalt líkagyldigari oljumessu og undirbera hálva Stavanger í ókeypis mati og øli, og ikki kundi ganga pedagogunum á møti við teirra litla ynski um ábøtur, tað er ov boðið. Eg gangi inn fyri ein­um stórum kontantum barna­ kekki ella størri barna­ frádrátt. Hava vit ráð til slíkt? Vit hava ráð til alt ann­ að sum nu at lata 35 mio til Tórshvøll !. Latum okkum taka tørv barnafamiliurnar fram um og síðani taka vit ítróttina. Tað fara stórar demo­ graf­iskar broyingar fram i løtuni. Tað eitt sera stórt tal av okkara handverkarum og sjofolki sum leita sær væl betalt arbeiði i olju Noreg, talan er um einar 500 handverkarar og kanska smáar 1000 fiskimenn ! Hetta er brain drain sum fer at siggjast aftur í okk­ ara samfelag. Tað er ein san­nroynd, at vit idag so at siga hava onga framleiðslu eftir í Havn. Fiskaarbeiðið á Bacalao og skipasmíð eru tían­verri eitt farið kapi­ tul. Nólsoyarfjørður stend­ ur fullur av makreli og vit gera onki við hetta tilfangi, spell, men vónandi fer aft­ ur at bragda, vit mugu faa framleiðsluvirkir í gongd aftur. Inntøkurnar hja Tórs­ havnar Kommunu idag eru umleið 60 % frá almennum lønum ! Minir forfedrar ur Lor­ vík vóru bátasmiðir. Lang­ abbi mín á Tvøroyri var bed­ ingsmeistari og abbi i Havn var bakari hjá Frants Restorff í 50 ár. Sjálvur hoyri eg til tað ættarliðið sum litið og onki onki dugir til hendurnar. Við ongari útflutnings- vinnu og fyri yvirhøvur at yvir­liva má Havnin leggja doyðin á at menna tann kreativa klassan, vit mugu menna ferðamannavinnu, gastro­nomi, sjónleik, gransk­ ing, tónleik, film, IT tøkni og styrkja okk­ara Fróð­ skapar­setur. Mjørka­dalur skal ikki verða eitt fongsul men ein mentanarháborg sum letur upp fyri øllum tí vakra í listini. Tjóðleikhus skal fáa fyrsta prioriotet og forfjónaða Býarsavnið fáast fram aftur og Sjósavnið skal mennast. Okkara listarfólk skulu fáa munandi betur karmar at virka undir. Vit mugu verða sjálvbjarg­ in við eplum og grønmeti og øllum skal standa í boði at fáa eina trøð ella traðarstykki uttan at standa fleiri ár á bíðilista og skjótari skal verða at fáa eitt bátapláss.Vit mugu optimera allar service vinnur og ikki skulu fleiri skúlar og stovnar takast úr Havnini út á bygd. Fjarhiti skal verða alla­ staðni i Havn. Øll tann stóra bilparkin hjá kommununi má so líðandi fara yvir til el bilar. Havnin skal verða grøn. Vit hava eitt risatilfeingi í okkara tonleikagávaða ung­ dómi. Eg havi fyri Tjóðveldi sitið i 4 ár i nevndini i Tórs­ havnar Musikkskula. Hetta hevur verið sera frustrerandi nevndararbeiði. Fráfarandi Býráð hevur gjørt alt ov litið fyri at prioritera Musikskulan og hevur hetta gingið nogv ut yvir motivering læraranna. Vit i forfjónaðu nevndini hava ikki so frægt sum fingið eitt umboð i bygginevndina sum fyriskipar nyggjan musik­skúla. Men fyri at hava góðar sosialar karmar krevst eitt virkið vinnuliv. Eitt væl­virk­ andi vinnuliv er fortreyðin fyri framburði og hava vit tørv á einum kommunalum Vinnumálaráði sum bert ar­ beiðir fyri vinnuna í okkara kommunu. Okkara matstovur blóma gastronomiskt men við okkara kostnaðarstøði hava tær tað ikki gott figgjar­ liga, ein bata var lægri mvg sum td i Reykavik og so má ein kokka og tænaraskúli setast á stovn. Tað starvast um­leið 600 fólk í hesari vinn­ uni í Havn idag. Allar størri avgerðir hjá Bý­ráðnum, sum td., nú Tórs­ vøllur, eiga at fara til fólka­ atkvøðu og bert byggifeløg sum hava bústað í Havn skulu fáa kommunal arbeiðir og so eiga vit sjálvandi at fara undir at fyrireika flogvøll á Glyvursnesi. Har sum tað er vakurt er tað eisini liviligt. Nógv nýggj bygging og økir i Havn idag eru ókristiliga ljót og lítið mennandi. Setið eitt listarfólk til býararkitekt so aftur vakur arkitekturur kann gleða sál og sinni. Havnin er góð, eg vil gera mitt til at hon eisini verður livilig, hjá okkum øllum. Eg eri glaður fyri, at eg seinastu fýra árini í fleiri tíðarskeið, havi verið partur av einum býráði, sumveruliga arbeiðir fyri at loysa bústaðar­trupulleikarnar í Tórs­havnar kommunu. Okk­urt er gjørt og nógv ann­að er ígongd, og kom­andi valskeið ætli eg at fáa bíðilistan eftir bústaðum niður. Eg ætli at arbeiða upp­aftur harðari fyri at gera tað lættari hjá ungum, barnafamiljum og einligum mammum at fáa sær ein bíligan bústað. At geva fólki atgongd til bústaðir er ikki ein útreiðsla, men ein íløga í framtíðina. Fólkafráflytingin er størsta hóttanin móti vælferðini í Føroyum, og skal gongdin vendast, má hon vendast í Tórshavn. Havnin kappast ikki við restina av Føroyum um borgarar vit kappast við umheimin. Býráðið skal tryggja, at tey, sum vilja búgva í okk­ara kommunu, hava møgu­ leika at keypa ella leiga ein bústað her. Sitandi býráðssam­ gonga hevur bjóðað út grundstykkir við Mylnutjørn og í Hoy­víks­ haganunum. Nú fara vit ígongd við at útstykkja millum Gilja. Bíðilistin er enn langur, og eg ætli at raðfesta at fáa hann burt. Vit hava selt grund­ stykki til privatar veit­ arar, ið hava gjørt øðr­ vísi bústaðareindir undir Kongavarða og við Heimasta Horn. Sovorð­ nar verkætlanir skulu sjálvandi sleppa at halda fram, og kommunan eig­ ur at gera sítt til, at verk­ ætlanin undir Kongvarða verður tikin uppaftur. Saman við Húsaláns­ grunninum eru vit í gongd við verkætlanir, sum eru fyri tey við serligum tørvi, eitt nú veik, einligar mammur og eldri fólk. Royndir úr Danmark við líknandi verkætlanum eru góðar, og nú royna vit tað á Boðanesi, á Berjabrekku og í Mattalág. Men vit mugu eisini tryggja okkum, at tey, ið ynskja at hava egið hús, fáa ein møguleika, tí vil eg arbeiða fyri, at vit aftur gera grundstykki á 400 m2. Í Javnaðarflokkinum hava vit longu víst, at vit fremja úrslit í Tórs­ havnar kommunu, vel meg á býráðsvalinum, so eg kann fremja mín­ar ætlanir við at fáa bíði­ listan niður. Eg vil fáa bíðilistan til bústaðir niður Johan Mortensen Valevni hja Tjóðveldinum Rúni Djurhuus eykalimur hjá Javnaðar­ flokkinum í Tórshavnar býráð