mikudagur 24. oktober 2012síða 24

Mikudagur 24. oktober 2012 · Nr. 124 24 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Miðvikan 1.partur Alfred er ein søgufróður maður og dugir væl at greiða frá. Hann hevur eisini roynt eitt sindur av hvørjum. Alfred hevur búð heima hjá sær sjálvum í Elduvík til fyrst í ár. Nú er hann komin á ellis- og røktarheimið í Runavík, har hann trívist væl. Alfred: Katolikkar í Elduvík Fyrstu ferð Elduvík er nevnd er í Hundabrævinum frá um 1350. Ann­ars sigst, at katolikkar hava verið virknir í Elduvík og eru fleiri minni um hetta í bygdini. Elias Karl í Oyndarfirði fortaldi mær, at ein katolikkaprestur búði i Eldu­ vík. Hann segði eisini, at ein búði í Oyndarfirði. Mus æt hann. Músa­ steinur er eitt minni um hann. Har, sum kirkjan í Elduvík stend­ ur nú, var ein grótgrund oman­ fyri. Hetta var hildið at hava verið bønhús hjá katolikkum. Onn­ur minni um hesa tíðina er Kristini­ steinur, og fram við ánni er Knæ­ fallasandur. Navnið sigur, at hetta hevur verið ein biðistaður. Kyrjasteinur stendur heim ímóti Oyndarfirði omanfyri bøin, hetta navnið vísir eisini til kirkju, sum hev­ur verið. Kirkja kom í Elduvík í 1951. Áðr­ enn tað var kirkjugongd í skúlanum, sum hevði torn tá og klokku eisini. Prestur kom so viðhvørt. Kirkju­ garðurin kom í 1924. Abbi mín, Antines, var tann fyrsti, sum varð grivin í kirkjugarðinum. Áðrenn tað vóru líkini grivin í Oyndarfirði. Tey vórðu vanliga borin gjøgnum líðina, um tað ikki var farandi við báti. Hetta var ein strævin gongd. Betri samband við Elduvík fyrr enn nú Tað mundu búgva eini 100 fólk her, tá ið eg var smádrongur. Her er sanniliga nógv broytt. Síðst eg frætti vóru seks fólk í bygdini. Til fyri kortum vóru vónir fyri, at Elduvík fór at yvirliva við barna­ familjum, sum vóru. Men tær eru fluttar av bygdini aftur. Tá mundu vera eini 20 børn í skúl­ anum. Lærari var Johanna Joen­sen, hon var úr Garðshorni í Oyndar­ firði. Seinni vóru fleiri lærarar, tað var ofta skift. Ein var Sjúrður Joensen frá Gjógv, beiggi Sigurð, kenda sakføraran. Hjá okk­um var ferðalærari, sum var tvær vikur í Elduvík og eina viku í Funn­ingsfirði. Tað var ikki so langt at ganga, men lærarinnan gisti í Funn­ings­firði ta vikuna, hon var lærari har. Tað var eingin vegur mill­um bygdirnar tá. Vit plagdu at føra lærarinnuna við báti inn í Funn­ingsfjørð. Sambandið til Elduvíkar kundi tá vera Smiril ella Pride, sum komu higar mikudag, týsdag og fríggja­ dag. Tað var í veruleikanum betri sam­band tá enn í dag, nú einki regluligt samband er til Elduvíkar. Misti pápan 2 ára gamal Eg eri føddur 10. oktober 1916. Longu tvey ára gamal misti eg pápan. Í 1919 hendi ein stór vanlukka fyri bygdina. Teir vóru farnir til út­ róðrar 8. februar, og tað var gott veður. Báturin var upprunaliga nevnd­ur Flid, men bleiv kallaður Ognar­báturin, tí frá byrjan av vóru átta eigarar. Eg havi fyri kortum hoyrt, at teir sóu eitt ljós yvir neystini, áðr­ enn teir fóru, og kann hetta hava verið eitt varsil. Tá teir komu aft­ur av útróðri og komu inn um Funn­ ingsmúlan, kom ein trolari framvið teir. Teir veittraðu eftir honum at fáa sleip, og tann beinan vildi trolarin geva teimum. Eg havi hoyrt, at skiparin bað menninar koma uppá dekkið, með­ an báturin varð sleipaður. Men tað vildu teir ikki. Jógvan, eldri fosturbeiggi mín, sat uppi á loftinum og sá tilburðin. Hann hevur greitt soleiðis frá: “Hetta var eitt leygarkvøld, eg sá tá trolaran kom undan við bátinum uppá sleip, og eg skundaði mær at siga mostir, mammu Alfred, frá. Tá vit komu aftur til vindeygað, lá trolarin bara og mól runt. Vit vistu einki, men ein kona á Dunganum kom inn og bað mostur koma, tí onkur hevði fingið skaða. Hon skuldi taka okkum báðar við. Tá vit komu inn, og hon spurdi, hvør var sjúk­ur, fingu vit at vita, hvussu vorð­ið var.” Har fóru seks mans í góðum árum, og tað merktist í vanlukku mát í eini so lítlari bygd. Dimmalætting skrivaði 12.2 1919 um henda tilburðin: “Ognarbáturin hevði verið á Norð­havinum og var á veg inn aftur. Tað var nógvur vindur av útsynningi suðri, so teir royndu at koma sær inn. Tá teir komu út fyri Gjáar bygd, møttu teir tveim­ um bretskum trolarum, ið vóru á veg inn til Fuglafjarðar. Báts­ menninir bóðu um hjálp og trol­ arin Mollyhawk fór til teir og blak­ aðu teimum ein trossa, sum teir smoygdu um framstavnin og inn undir fremsta toftubekk, og ein maður helt um endan. Tveir mans har frammi syrgdu fyri at halda bátin passaliga langt frá trol­aran­ um. Men tá trolarin við bátin­um uppá sleip var komin inn á Funn­ ings­fjørð, gleið trossin av fram­ stavn­inum, so báturin legðist tvørs av aldunum, fyltist við sjógv og kopp­aði.” Tveir menn bjargaðust. Teir vóru 24 ára gamli Sivert Frederik Høgne­ sen, Sjúrður á Mýrini kallaður, og pápabeiggi, Jóhan Haraldsen, á Dunganum, sum var 37 ár. Hinir seks, sum druknaðu, vóru: Brøðurnir Hans Hendrik, 32 ár, og Jóan Henrik Høgnesen, 28 ár, á Mýruni, annar teirra var trú­lov­að­ ur. Brøðurnir Johannes, 34 ár, og Marius Garðshorn, 29 ár, á Brúgv. Poul Johannes Poulsen 55 ár, giftur við Siggu úr Fuglafirði og Sofus Haraldsen, 35 ár, pápi mín. Tann 6. november 1994 var ein minnispláta fyri hesar menn av­ dúkað í kirkjuni í Elduvík. Á skránni fyri hetta minn­ingar­ hald var hetta versið prentað: Róðu teir sólarkós Undir vakandi himli Sangur og áralag Enn tey í lotinum reka Lýsir nú eftir í slóð Har garpar í kærleiksyrki Løgdu forløg og lív í Harrans hond. Søgan hjá Jógvani Eg var einsamalt barn, og eg var Vit hava hitt Alfred Haraldsen úr Elduvík. Hann er 96 ára gamal og hevur búð í Elduvík mest sum alt lívið. Í hesi og komandi tvær Miðvikurnar kemur Alfred at greiða frá Elduvík og sínum lívi Alfred Haraldsen: Misti pápan í bátavanlukkuni í Elduvík í 1919 Alfred Haraldsen hevur upplivað flestu broytingar í samfelagnum Dungahúsini, haðani pápi Alfred var ættaður