mánadagur 29. oktober 2012síða 22

Mánadagur 29. oktober 2012 · Nr. 126 22 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Listi E bjóðaði sunnu­ dagin til býráðskafé í Sólar­magn á Velba­stað, húsinum hjá ung­manna­ felagnum fyri Kirkjubø og Velbastað. Kjakið var lívligt, og fólk vildu vita, hvat Listi E ætlar at gera fyri at dagføra viðurskiftini í bygdunum heimanfyri. Bygdavegurin á Velba­ stað og bakkin í Kirkjubø komu í fokus. Eins og fundarfólkið hildu valevnini lítið um bygdarvegin á Velba­ stað, sum eisini er skúla­ vegur. Onkur helt hann vera ljósár frá null-hug­ sjónini í nýtíðar ferðslu­ trygdarpolitikki og mælt varð til at fáa vegin gjørdan av nýggjum. Hann er upprunaliga rossa­vognavegur. Bakkin í Kirkjubø varð eisini umrøddur. Har máast meir og meir niðan undir vegin við Múrin og av verjuni und­ir kirkjuni. Semja var um, at slík mál eiga ikki at enda í ongum. Komm­unan eigur at skorða á, at nakað verður gjørt við hetta. Verður bakkaverjan ikki hildin, so hendir skaði, sum ikki bøtist aftur í Føroya ríkasta fornminni. Bussleiðin var ann­ að mál á skránni. Yms­ar stillingar vóru ynski­ ligar, og eitt sindur av koyring um vikuskiftini hevði komið væl við. Nevnt varð, at tær týdn­ ingarmestu gøt­ur­nar áttu at verið betri upp­ lýstar. Vetrarfriðing var hild­in at vera neyðug, um enn hon kostar nógv. Tað hevði ikki verið verri, um bøurin fekk frið fyri seyði um summarið eisini, varð tikið til. Onkur helt fyri, at seyðurin fer heldur tíðliga av bønum, so tú sært nóg illa smálombini spæla. Hundafriðing var eisini spoyskliga borin upp á mál. Alt ov nógvir leysir hundar millum hús og stundum í hag­ anum við. Fólk tora ikki út fyri hundum og tey illneitast inn á hundalort allastaðni, men lítið verður gjørt við tað. Hvussu sær fólkið vestanfyri bygdirnar í framtíðini, varð spurt. Svarað varð, at broy­ tingin hevur verið stór seinastu árini. Á Velba­ stað verður bøurin mest­ sum ikki sligin longur, og bóndur eru farnir aðrastaðni við sínum virki. Velbastaður er part­vís búnaðarbygd enn, men als ikki í sama mun, sum tá hon var búnaðarbygd burturav. Fólkatalið heiman­ fyri er vaksandi. Miðal­ aldurin í Kirkjubø og á Velbastað er 34 ár, og børnini í Velbastaðar skúla eru 55 í tali. Skal stígur ikki koma í fólka­ talið, ræður um hjá komm­ununi at veita fólk­inum neyðugar tæn­ astur og slóða fyri, at fleiri kunna setast í búgv har, var boð­skapurin frá fundar­fólkinum. Býráðskafé í Sólarmagn kommunuval 2012 Jógvan Arge Tórshavn valevni á Lista E Gula skipið í Havn Finnbogi Arge Langabbi mín úr Vestmanna, Jóannes Vørmadal, gjørdist, sum so mangur annar, í ørviti á ellisárum. Tá hann síðst í fimtiárunum vitjaði dóttrina í Havn, Mallu hjá Bil-Óla, í húsinum har sum Mimir nú heldur til , hugdi hann út gjøgnum vindeygað og spurdi, hvat tað var fyri eitt stórt gult skip, sum var komið at liggja beint framm­ an­fyri húsini . Tað var ivaleyst eisini tor­ ført hjá honum at skilja, at útsýnið oman á grasfløtuna, sum bretar høvdu hertikið við barakkum undir kríg­ num, nú brádliga var vorðið til eitt ovurstórt skip, sum var skorað niður millum væl­skipaðu smáu lonirnar í Tróndargøtu og Tórsgøtu og sum fylti so nógv, at himm­ al­in bert sást um hugt var beint upp í loft. Hóast klossutur, so lá skúl­in væl, tætt við Nonnu­ skúlan og tætt við barnaríka rabur­bukvarterið og ikki var so langt frá Jónas Broncks­ gøtu niðan til skúlan. Stað­ ið var optimalt, øll kundu bókstaviliga ganga í skúla, og tað gjørdu tey eisini, tí bilisman var ikki komin tá. Tað uddi av lívi í og kring skúlan, men reint estæt­ iskt var tað eitt mistak, tí skúlin passaði ikki inn í um­ hvørvið. Nú eru skjótt tveir mans­ aldrar síðani skúlin var bygd­ ur, og nógv er broytt. Býurin er vaksin í vavi, og teir flestu ungdómarnir búgva nú uttan­fyri Havnina, uppi í Hoyvík, á Argjum og aðra­ staðni, bert tey fægstu eru eftir í miðbýnum. Stórir nýmótans skúlar eru bygdir, har ungdómurin nú er, og ætlanir eru frammi um at gera ein Vesturskúla, sum skal samskipast við skúladepilin á Marknagili og avloysa Venjingarskúlan og Kommunuskúlan. Tíðin tykist vera farin frá gula kommunuskúlanum, og vit hava fingið ein eina­ standandi møguleika at bøta um tað æstetiska mistakið, ið varð gjørt í 1956. Taka vit skúlan niður, kunnu vit fríðka økið aftur og forleingja Grasagarð niðaneftir móti Sjónleikarahúsinum. Hvat skal so koma ístaðin? Møguleikarnir eru nógvir. Ein vakur urta­ garður við standmynd av fremstu skaldum okkara, er ein møguleiki. Staðið hjá musikk­lívinum í Havnini, er ein annar. Íbúðir ein triði. Eitt nýtt Vagl uttan gjøgnum­ koyrandi bilar er ein fjórði møguleiki. Ella hvat við einum minni skúla, sum passar inn í umhvørvið ? Húsini rundanum høvdu komið til sín rætt, um gula skipið hjá langabbanum loysti frá landi aftur. Havnin fyri øll! Tá ið Í menniskjum góður tokki kom út við síni frá­ greið­ing um støðuna hjá barna­familjum, vóru vit uttan iva nógv sum øtaðust. At vit í okkara samfelag hava 100 tals familjur, sum liva í fátækradømi hoyrir onga­ staðni heima, og eigir ikki at koma fyri. Í frágreiðingini kunnu vit lesa, at 200 av 444 familjum, sum fingu jólahjálp í fjør, búgva í Tórshavnar komm­ unu. Tað er ongin ivi um, at landspolitikarir hava ábyrgdina av at støðan er so vánalig, og at onki er gjørt við henda trupulleika seinastu árini. At lands­ politiski myndugleikin onki ger merkir tó ikki, at vit kommunupolitikarar bara skulu standa á síðulinjuni og hyggja at. Vit hava øll eina ábyrgd av at basa fátækradøminum. Betri bústaðar­ møguleikar Eg fari at arbeiða fyri, at Havnin kann vera kommunan, sum allar familjur kunnu búseta seg í. Fyri at vera ein kommuna fyri øll, mugu vit fáa ein fjøltáttaðan bú­ stað­ar­marknað, so ein­ligir forsyrgjarar, arbeiðara­ familjur og fólk við styttri og longri útbúgvingum kunnu seta búgv. Í Havn skulu øll hava møguleika fyri at útvega sær ein bústað, tí mugu vit hava lestraíbúðir, lutaíbúðir, leiguíbúðir, íbúðir til støk, vardar íbúðir og eldraíbúðir o.s.v. bæði bíliga til keyps og til leigu. Vit mugu eisini fáa fleiri sosialar íbúðir í kommununi og ein sterkari sosialan profil. Eisini er tvingandi neyðugt, at vit fáa eina betri sosiala skipan við bústaðarstuðli, til tey sum ikki hava so høgar inntøkur eitt nú lesandi og stakir forsyrgjarar. Hjá familjum sum eru fíggjarliga illa fyri er bústað­ ar­marknaðurin, sum hann er í løtuni, steinur omaná byrðu, og tí mugu vit sum kommuna ganga undan og bróta uppúr nýggjum. Matarskipan á dagstovnum Í teimum 200 familjum, sum fingu jólahjálp og sum búgva í Tórshavn eru nógv 100 tals børn. Tað er ræðandi at hugsað sær til, at hjá nógvum av hesum børnum er tað ongin sjálvfylgja at fáa døgverða hvønn dag. Okkara størsta uppgáva sum komm­ una og størsta hjartamálið hjá mær, er at skapa øllum børnum góð og mennandi kor. Umstøðurnar hjá hesum børn eiga at standa ovast á dagskránni tá nývaldu kommunupolitikkarar fara til verka eftir valið. Eg vil í øllum førum stríðast fyri, at vit fáa betra umstøðurnar hjá hesum børnum. Tilboðini vit hava til børn og ung eru eisini sera grundleggjandi fyri trivnaðin og menningina av okkara býi. Eitt fet rætta vegin, tá tað kemur til at bøta um umstøðurnar hjá teimum børnum sum hava tað allar trupulast, er at fyrireikað og seta í verk eina matarskipan á dagstovunum, har vit tryggja at øll børn fáa góðan og sunnan mat. Havnin skal rúma øllum, øll skulu kunna seta búgv, liva og trívast í Havn. Vit sum bjóða okkum fram at stýra okkara býi eiga eisini at tryggja, at tey sum av ymiskum orsøkum hava ein truplan gerandisdag, fáa umstøður og tað hjálp tey hava tørv á. Ikki fyrr enn tá er Havnin fyri øll. Tekur tú undir við hesum, set so krossin við Levi Mørk á býráðsvalinum í november. Levi Mørk