týsdagur 30. mars 2004síða 5

8 Nr. 62 - 30. mars 2004 Nr. 62 - 30. mars 2004 9 Á aðalfundinum hjá Bláa Krossi Føroya leygardagin varð Sverri Steinhólm aft- urvaldur sum for- maður, og Kaj Eli Hansen valdur sum næstformaður. Annars var meir gjørt burturúr aðalfundin- um hesuferð, av tí at tað í ár eru 100 ár síð- ani Blái Krossur varð stovnaður í Føroyum Anna V. Ellingsgaard ave@post.olivant.fo Í nevndina hjá Bláa Krossi komu eisini Ernst Pólsson, Harriet Lamhauge, Krist- ianna Vang, Regin Jacob- sen, Gimme Olsen og Súni F. Olsen, sum eisini um- boðar BláaKrossUngdóm. Gimme Olsen er nývaldur fyri Jaspur Langaard, sum gjørdist nýggi aðalskrivari í felagnum fyrr í ár. Bjartskygd Kaj Eli Hansen sigur, at hóast nógv bendir á tað øvuta, eru tey bjartskygd, tá tað ræður um at tálma rús- drekkanýtsluni í Føroyum. Og á pallborðsfundinum um "Rúsdrekkamentan í Føroyum um 20 ár" vóru nógvir glottar at hóma. - Vit hava góðar vónir um, at verkætlanin "Børn í vanda" fer at vera við til at venda gongdini tann rætta vegin. Fyri fyrstu ferð í Føroyum verður nú eitt skipað og støðugt arbeiði gjørt fyri at kunna foreldur um ta ávirkan, rúsdrekka- nýtsla hevur á børnini. Tórhild Bjarkhamar hevur gjørt eitt megnararbeiðið á hesum økinum, og alt bend- ir á, at tey eru nógv, ið hava saknað eitt upplýsingarátak sum hetta, sigur Kaj Eli. - Enn er ov tíðliga at gera sær nakrar niðustøður av hesum arbeiðinum. Men tað er ein sannroynd, at vilt tú røkka langtíðarúrslitum, mást tú byrja við børnun- um. Ikki við lyftum peiki- fingrum, men við at gera foreldrini meir tilvitað um, hvørja ávirkan tað hevur á børnini, um tey javnan síggja rúsdrekka á borðin- um. - Vit vita jú ikki, hvat børn hugsa í slíkum førum. Hvussu ávirkar tað hug- burðin hjá børnum til rús- drekka, um vit gera rús- drekka til ein part av ger- andisdegnum? Tað er ein av spurningunum, verkætlanin "Børn í vanda" miðar eftir at lýsa nærri, sigur Kaj Eli. Misvísandi mynd Hinvegin dylur Kaj Eli ikki yvir, at rákið í samfelag- num ofta tykist ganga ímóti fráhaldsrørsluni. - Vit royna áhaldandi at ávirka politikarar til at steðga á og ikki bara fara fram eftir fummum, tá tað snýr seg um at útvega skeinkiloyvi og liberalisera rúsdrekkasøluna sum heild. Tíverri er tað so, at tey sum rópa harðast ofta verða hoyrd best. Og tað er jú ikki nøkur loyna, at fjølmiðlar- nir ofta vísa eini umsókn um skeinkiloyvi munandi størri áhuga, enn til dømis eini ráðstevnu um frá- haldsarbeiðið. - Tað ger heldur ikki okk- ara arbeiði lættari, at rús- drekkanýtsla ofta verður tengd at øðrum samfelags- viðurskiftum, sum til dømis ferðavinnuni. Seinastu árini hava sjónarmið verið frammi, sum halda uppá, at føroyskur rúsdrekkapoli- tikkur skaðar bæði ferða- vinnuna og okkara altjóða umdømi. Samstundis eru vit errin av okkara aldar- gomlu føroysku mentan og vilja fegin vísa hana fram fyri øðrum. Tað vilja vit eisini fegin, men vita halda tað vera misvísandi at geva ferðafólki eina fatan av, at rúsdrekka er partur av før- oyskari mentan ella ger- andisdegnum hjá føroy- ingum, sigur Kaj Eli. Rúsevni Men arbeiðið hjá Bláa Krossi snýr seg ikki bara um at tálma rúsdrekka- nýtsluni. Rúsevnisnýtsla vindur alsamt meir uppá seg, serliga millum tey ungu, og tey gerast fleiri og fleiri, ið søkja sær hjálp fyri misnýtslu av rúsevnum. - Hesin trupulleikin er eitt sindur øðrvísi, við tað at rúsevni eru ólóglig, og vit harvið hava lógina í rygginum. Men lógin er ikki altíð nokk til at forða fólki í at traðka við síðuna av. Tí síggja vit eisini hendan trupulleikan sum ein av stóru uppgávunum hjá Bláa Krossi í fram- tíðini, sig Kaj Eli Hansen. Mateskjur til børnini Umframt nevndarvalið, vóru nógv ymisk tiltøk á skránni hjá Bláa Krossi fríggjadagin og leygar- dagin. Leygarkvøldi vóru umleið 100 fólk savnaði til til veitsludøgurða á Runa- víkar Sjómannsheimi, har Heimamissiónin handaði Bláa Krossi ein málning í føðingardagsgávu. Á familjumøtinum sunnudagin vóru tað børn- ini, sum fingu føðingar- dagsgávu frá Bláa Krossi. Har fingu øll børnini hvør sína bláu og hvítu Blákross mateskju við Sunkist og øðrum góðum í. Eisini var Angela við til Familju- møtið, og sjálvandi dámdu børnunum hetta sera væl. Familjumøtið var skipað sum ein sunnudagsskúli fyri øll. Eitt sera væleydnað tiltak, har eini 4-500 fólk tóku lut. Blái Krossur Føroya bjartskygdur - Á veitsludøgurðanum fekk Blái Krossur ein málning í 100 ára føðingardagsgávu frá Heimamissiónini - Fleiri nýttu høvi, at siga sína hugsan um "Rúsdrekkamentan í Føroyum um 20 ár" á pallborðsfundinum leygardagin - Martin Kúrberg, Harriet Lamhauge og Jógvan á Lakjuni sótu við pallborðið Tórhild Bjarkhamar stendur á odda fyri verkætlanini "Børn í vanda." – Av eini ella aðrari orsøk leyp Sjónvarp Føroya um hoyring- arnar, tá teir seks deildarleiðararnir í SVF vórðu sagdir úr sínum leiðarastørv- um, og er hetta bein- leiðis í stríð við fyri- sitingarlógina, sigur Gunnleivur Dals- gaard í Starvsmanna- felagnum. Sjónvarpið hevur tikið ónøgdina til eftirtektar UPPSAGNIR Heini í Skorini heini@sosialurin.fo Tað kom sera dátt við, tá seks deildarleiðarar fyri hálvu aðru viku síðani fingu fráboðan um, at teir vórðu sagdir úr sínum leiðarastørvum í Sjónvarpi Føroya. Orsøkirnar vóru bygnaðarbroytingar fyri at fáa eitt smidligari og professionellari sjónvarp, har fýra deildir innan fram- leiðslu av sendingum vórðu niðurlagdar. Hesar eru tíð- indadeildin, mentanar- deildin, samskiftisdeildin og framleiðsludeildin, og leiðararnir av hesum deild- um fingu boð um, at teir vórðu sagdir úr starvi. Gloymdar hoyringar Viðkomandi starvsfólk eru limir í Starvsmannafelagn- um, og fakfelagsformað- urin Gunnleivur Dalsgaard sigur, at mannagongdin hjá leiðsluni í SVF ikki hevur verið sambært lógini. – Fyrisitingarlógin ásetur, at starvsfólkini hava rættin til hoyringar, og hetta skal altíð gerast, áðrenn nakar verður sagdur úr starvi, slær fakfelagsleiðarin fast. Við tað at SVF leyp um hoyring- arnar, hevur Starvsmanna- felagið víst sína ónøgd við skeivu mannagongdina, og hevur SVF leiðslan tikið hetta til eftirtektar. – Í staðin fyri beinleiðis uppsagnir vórðu hoyringar seint í seinastu viku sendar deildarleiðarunum, og ikki fyrr enn hoyringsfreistin er úti tíðliga í apríl, kann støða takast til, hvat víðari fer fram, sigur Gunnleivur Dalsgaard. Hoyringin fer fram skriv- liga, og er hetta ein lógar- bundin gongd, har deildar- leiðarar sambært Gunnleivi eiga at fáa eina góða og grundleggjandi frágreiðing um, hví teir eru sagdir úr starvi, so teir eisini hava møguleikan at koma til orðanna. – Men hesar hoyringar vórðu lopnar um við bein- leiðis boðum um uppsøgn, og hetta hava vit nú fingið broytt, staðfestir formaður- in í Starvsmannafelagnum. Hóast fakfelagið ikki kann avgerða, hvat endaliga úr- slitið verður, er ábyrgdin sambært formanninum al- tíð at tryggja tey rættindi, limirnir hava. – Nú er hoyringsprosess- in í gongd, og so dugi eg ikki at siga, hvat víðari hendir, endar Gunnleivur Dalsgaard, formaður í Starvsmannafelagnum. – Tað hevur frá byrj- an verið ætlanin at halda allar ásetingar við hoyringum, sigur sjónvarpsstjórin Mikkjal Helmsdal. Misskiljingin viðvíkj- andi hoyringum er orsakað av ógreiðum orðingum í upp- runaligu brøvunum UPPSAGNIR Heini í Skorini heini@sosialurin.fo Eftir at Gunnleivur Dals- gaard aðrastaðni á síðuni vísir á skeivu mannagongd- irnar í SVF, tá seks tíðinda- leiðarar vórðu sagdir úr leiðarastørvum sínum, sig- ur sjónvarpsstjórin Mikkjal Helmsdal, at hetta ongantíð var ætlanin. – Orsøkin er, at fyrstu brøvini ikki vórðu orðað nóg greitt, og tískil valdu vit at taka tey aftur og orða av nýggjum, so eingin ivi skuldi vera um nakað, sigur Mikkjal Helmsdal. Sjón- varpsstjórin undirstrikar, at tað ongantíð hevur verið ætlanin at leypa um nakrar ásetingar, men at ógreiðu formuleringarnar í brøvun- um hava volt misskiljingar. – Tað arbeiðið hava vit ikki gjørt nóg væl, og tískil hava vit sent brøvini av nýggjum, sigur ovasti mynd- ugleikin í sjónvarpinum. Onga ávirkan Nú er so møguleikin hjá uppsagdu deildarleiðarun- um at siga sína hugsan undir hoyringunum, men hetta fær ongar avleiðingar fyri endaliga úrslitið í gongdini. – Ætlanin og endámálið við bygnaðarbroytingunum er tað sama, og tískil fáa hoyringarnar ikki nakrar avleiðingar á ta avgerð, vit hava tikið, sigur sjónvarps- stjórin Mikkjal Helmsdal at enda. Føroya Tele afturgongd á 12% Fríggjadagin hevði Føroya Tele aðal- fund, og ársrokn- skapurin í 2003 vísti eina afturgongd á 12% ÁRSROKNSKAPUR Heini í Skorini heini@sosialurin.fo Risafyritøkan Føroya Tele legði fríggjadagin á aðal- fundi fram ársroknskapin fyri 2003, og vøksturin, sum seinastu árini hevur ligið á umleið 10%, steðgaði í fjør. Føroya Tele vísir í tíðindaskrivi á, at orsøkin tykist vera í samfelagsbúskaparligu stagnatiónini umframt eini alsamt harðari kapp- ing á økinum. Yvirskot á 47 millliónir Úrslitið í 2003 gjørdist 47,1 millión, eftir at 11,1 millión eru settar av til skatt. Talan er um eina minking á 6,4 milliónir samanborið við 2002, og tað gevur eina afturgongd á 12%. Høvuðsíløgurnar í 2003 vórðu gjørdar í FarIce kaðalin, sum knýtir Før- oyar saman við Skotlandi og Íslandi, nýggja høv- uðssætið í Hoyvík og fyri- reikingar til breiðband. Føroya Tele hevur í 2003 økt munandi um netto íløgurnar, sum vórðu gjørdar fyri heilar 137,7 milliónir, og tað er meira enn tvífalt íløgurnar í 2002. Tá vóru íløgur gjørdar fyri 61,3 milli- ónir. Samtykt var eisini á aðalfundinum, at 11 milliónir verða útgoldnar til partaeigaran Føroya Landsstýri sum vinnings- býti. Eginpeningurin var við árslok 2003 294,2 milliónir. Nøktandi úrslit Føroya Tele metir sum heild, at talan er um eitt nøktandi úrslit, men hin- vegin verður ásannað, at við støði í yvirornaðu bú- skapargondini verður úr- slitið í 2004 helst minni enn í 2003. Á aðalfundinum fríggjadagin varð nevnd eisini vald, og aðalfundar- valdu nevndarlimirnir eru Hákun Steingrímsson (formaður), Reidar Nón- fjall (næstformaður), Tage M. Iversen og Jógv- an E. Ellefsen. Starvs- fólkavaldu nevndarlim- irnir eru Janus Djurhuus og Bjørg Joensen. Ovasti myndugleikin í Føroya Tele, Andras Róin, legði á aðalfundi fríggjadagin fram ársroknskapin 2003, sum vísti eina afturgongd á 12%. Hetta verður tó mett at vera eitt nøktandi úrslit Starvsmannafelagið: Ólóglig mannagongd í SVF Lógarásettu hoyringarnar vórðu lopnar um við beinleiðis boðum um uppsøgn, tá tíðindaleiðararnir í SVF vórðu sagdir úr sínum leiðarastørvurm, og hetta hava vit nú fingið broytt, sigur formaðurin í Starvsmannafelagnum, Gunnleivur Dalsgaard Sjónvarpsstjórin: Brøvini eru misskild – Orsøkin til misskiljingina er, at fyrstu brøvini ikki vórðu orðað nóg greitt, og tískil valdu vit at taka tey aftur og orða av nýggjum, sigur Mikkjal Helmsdal, sjónvarpsstjóri C M Y K 9 8