týsdagur 30. mars 2004síða 9

16 Nr. 62 - 30. mars 2004 Nr. 62 - 30. mars 2004 17 At ísraelskir stjórnarher- menn í farnu viku gjørdu av við Hamas leiðaran Yassin og at fraklendingar funnu eina bumba á jarnbreytini uttanfyri París, fekk parta- brøv og rentur at lækka. Øktur vandi fyri yvirgangi fekk íleggjarar at útseta íløgur í virðisbrøv, sam- stundis sum hesir krevja ein hægri vinning fyri váðan. Vantandi nýtsla í Evropa fekk miðbankastjóran at siga, at teir vóru til reiðar at taka neyðugu stigini, um nýtslan ikki øktist. Hetta varð tulkað sum, at ein rentulækking í juni er møgulig. Hetta trýsti evr- una og renturnar niður, so at danska 10 ára lánsbræva- rentan kom á lægsta stigi siðani juli mánað í fjør. Eftir kunngerðina um, at vøksturin í USA er óbroytt- ur 4,1% og at færri fólk søktu um arbeiðsloysis- stuðul, hækkaðu amerik- anskar rentur og partabrøv. Tjóðbankin gjørdi tó greitt, at teir tolnir vilja bíða til prísvøksturin er vorðin støðugur og arbeiðsmarkn- aðurin greitt sýnir batar, áðrenn teir seta rentuna upp. Fríggjadagurin gjørdist eitt satt vónbrot hjá teimum sum høvdu væntað eina bjartskygda roknskapar- kunngerð frá Mærsk. Parta- brøvini fullu 11,5% í virði, hóast yvirskotið aftaná skatt vaks úr 12 milliardum til 17 milliardir krónur og sølan øktist 3,5% til 157 milliardir í 2003. Orsøkin til vónbrotið var, at leiðslan ikki helt útlitini vera eins bjørt og íleggjarnir høvdu vónað. Jess Søderberg stjóri metti, at farmaflutn- ingurin fer at økjast orsak- að av vøkstrinum í heims- búskapinum, men at samlaða úrslitið fyri 2004 ikki fer at broytast munandi um dollarin fer at liggja 10% undir miðal fyri 2003. Mærsk er serliga viðbrekið fyri broytingum í dollaran- um, tí flestu inntøkurnar eru tengdar at honum. Partaeigarar skulu ikki vænta sær eitt eykaútgjald nú felagið fyllur 100 ár og eginognin er komin uppá 92 milliardir krónur, hóast hetta sambært leiðsluni "teoretiskt" er gjørligt. Endin á farnu viku gjørdist góður, so spennandi verður at síggja, um mótrørslan á virðisbrævamarknaðunum í seinastuni er av á hesum sinni. Arbeiðsmarknaðar- frágreiðingin úr USA hesa vikuna, kann gerast tíðandi fyri rentugongdina kom- andi vikurnar. Mærsk fall 11,5% í virði fríggjadagin Vika 14, 2004 www.kaupthing.fo Enn einaferð vunnu næmingar á Fiski- vinnuskúlanum EBG- kappingina. Hesaferð var tað bólkurin P/F Fargel við framleiðslu av gelantin úr skræðu og fiskabeinum KAPPING Tíðindaskriv Fríggjadagin 26. mars 2004 var føroyska endakappingin í European Business Game hildin í Vestmanna. 8 bólk- ar luttóku í endakappingini, og nógv fólk høvdu leitað sær niðan í Vestmanna Skúla fyri at hyggja at. Vinnari av kappingini gjørdist bólkurin P/F Far- gel, ið er mannaður við næmingum frá Fiskivinnu- skúlanum í Vestmanna. Hugskotið hjá vinnara- bólkinum var at framleiða gelantin burturúr skræðu og møguliga fiskabeinum. Klaus Rasmussen frá Ras- mussen og Weihe, ið var ein av teimum fýra dómarun- um, legði í sínari niður- støðu dent á, at allir bólkar høvdu arbeitt dúgliga, og at fleiri av íbirtarahugskotun- um vóru sera áhugaverd, og tí fingu tveir bólkar gávu fyri góð og original hug- skot. Ein bólkur frá Tekn- iska Skúlanum í Klaksvík fekk gávu frá Føroya Spari- kassa fyri hugskot um at framleiða eina lampu, har keyparin umvegis netið sjálvur kann bíleggja og rinda lampuna, og partvíst sjálvur kann sniðgeva lampuna við støði í ymisk- um modulum. Ein bólkur frá Handilsskúlanum í Tórshavn fekk gávu frá Norðoya Sparikassa fyri hugskotið um at nýta »blue tooth«-tøkni til billyklar, so tað er lætt at finna lykilin. Vinnarabólkurin, ið er myndaður av Sigurð Marn- er Simonsen, Levi Nybo og Ásmundur Hansen, fekk steyp frá Mentamálaráðn- um umframt gávu frá Før- oya Banka. Harumframt fer vinnarabólkurin at umboða Føroyar í evropeisku enda- kappingini, ið verður í Kekkia í juli í ár. Vestmanna kommuna hevur altíð sýnt EBG-til- takinum stóran áhuga, og Vestmanna kommuna hevði fríggjadagin lænt EBG- tiltakinum høli til enda- kappingina, og harumframt stílaði kommunan fyri góð- um kaffiborði til allar lut- takarar og áskoðarar, með- an dómararnir dømdu upp- gávurnar, sigur Claus Reistrup, sum er í stýr- ingarbólkinum fyri EBG í Føroyum. Fiskivinnuskúlin vann European Business Game Vinnarabólkurin, ið er myndaður av Sigurð Marner Simonsen, Levi Nybo og Ásmundur Hansen, fekk steyp frá Mentamálaráðnum umframt gávu frá Føroya Banka. Harumframt fer vinnarabólkurin at umboða Føroyar í evropeisku enda- kappingini, ið verður í Kekkia í juli í ár Flokkurin hjá Jacqu- es Chirac, forseta var fyri einum lemjandi ósigri á landsparta- valinum sunnudagin. Nú verður roknað við broytingum í stjórn- ini FRAKLAND Árni Joensen fartekst@mail.dk Jean-Pierre Raffarin situr neyvan í franska forsætis- ráðharrasessinum nógvar dagar afturat, og hann verður neyvan tann einasti ráðharrin, sum noyðist at fara úr stjórnini. Orsøkin er tann dyggi smeiturin, sum stjórnar- flokkarnir UMP og UDF fingu á landspartavalinum sunnudagin. Gjáramorg- unin vístu tølini, at flokk- arnir høvdu fingið 37 pros- ent av atkvøðunum, meðan sosialistarnir høvdu fingið 50 prosent. Undan valinum høvdu teir konservativu meirilutan í 14 av teimum 22 landspørtunum. Nú hava teir bara meiriluta í tveimum landspørtum. Tann stóra framgongdin hjá vinstravonginum legg- ur stórt trýst á Jacques Chirac, forseta, og hildið verður fyri vist, at hann fer at umskipa stjórnina. Polit- iska skipanin í Fraklandi er soleiðis háttað, at forsetin tilnevnir ein forsætisráð- harra at útinna politikk for- setans, og Jean-Pierre Raffarin kann ikki kenna seg tryggan í stóli sínum, skriva tíðindastovurnar. Raffarin er vorðin ill um- tóktur orsakað av fleiri ný- skipanum í almennu umsit- ingini og ymsum tiltøkum, sum hava havt til endamáls at liberalisera arbeiðs- marknaðin. Landspartavalið gjørdist ikki tann stóri sigurin hjá tí sera høgrasinnaða Jean- Marie le Pen, sum kann- ingar undan valinum høvdu víst. Flokkur hans- ara. Front National, fekk 12,5 prosent av atkvøðun- um. Á Valinum í 1998 fekk hann 15 prosent. Sosialistarnir vunnu franska landspartavalið Nevndin, sum kannar amerikonsku yvir- gangstilbúgvingina upp undir 11. sep- tember-atsóknina, vil sleppa at avhoyra Condoleezu Rice, trygdarráðgeva, men forsetin sigur nei HOYRING Árni Joensen: fartekst@mail.dk Condoleeza Rice hevur givið kanningarnevndini eina frágreiðing, men tað var fyri afturlatnum hurðum, og tað er nevndin ikki nøgd við. Hon vil sleppa at avhoyra trygdar- ráðgevan í tí vanliga hoyr- ingarrúminum, haðani alt verður sent beinleiðis í sjónvarpi. Men George W. Bush, forseti, og stjórnin hava sagt kortanei. Grundgev- ingin er, at eingin trygdar- ráðgevi er avhoyrdur al- ment fyrr, og at sam- arbeiðið ímillum forsetan og trygdarráðgevan eigur at vera loyniligt. Næstformaðurin í kann- ingarnevndini, Lee Hamil- ton, segði við sjónvarpið CNN um vikuskiftið, at nevndin fer at leggja trýst á forsetan og stjórnina. Hann helt, at tað hevði verið ein fyrimunur fyri stjórnina og forsetan, verður Condo- leeza Rice avhoyrd alment. Fyrrverandi yvirgangs- ráðgevin hjá George W. Bush, Richard Clarke, segði í sínari frágreiðing í síðstu viku, at forsetin og trygdarráðgevin tóku ikki hóttaninar hjá yvirgangs- felagsskapinum al-Qaeda í álvara, fyrr enn tað var ov seint. Hesum hevur Con- doleeza Rice víst aftur, men hon vil kortini ikki siga al- ment, hvat hon visti, og hvat hon gjørdi. Hevur spanska løgreglan rætt, ganga minst 30 yvirgangs- menn við donskum passi uppi á sær, sjálvt um teir einki hava við Danmark at gera YVIRGANGUR Árni Joensen fartekst@mail.dk Sponsku løgreglumenninir, sum kanna yvirgangsat- sóknina í Madrid tann 11. mars, vilja vera við, at yvir- gangsmenninir hava havt samband við viðhaldsfólk í Danmark og Svøríki. Eitt nú heldur løgreglan seg vita, at maðurin, sum skipaði fyri atsóknini, jord- anin Abu Musab al-Zaqu- awi, hevur keypt 30 følsk donsk pass, sum hann rind- aði góðar 600.000 krónur fyri. Berlingske Tidende skrivar, at passini eru frá árunum 1996 - 2001, og at maðurin, sum útvegaði passini, eitur Abu Rached. Fregnartænastan hjá donsku løgregluni, PET, vil ikki gera nakrar viðmerk- ingar til tíðindini. Spanska løgreglan veit ikki, hvar Abu Musab al- Zaquawi er, men nógv bendir á, at hann fjalir seg onkunstaðni í Evropa. Franska løgreglan vil vera við, at hann hevur verið heilin aftan fyri fleiri at- sóknir, eitt nú eina bumbu- atsókn í Bagdad tann 2. mars, sum kravdi 181 mannalív. Spanska løgregl- an sigur seg hava prógv fyri, at nakrir av bumbu- monnunum í madrid høvdu samband við al-Zaquawi so seint sum í januar. Enn er eingin yvirgangs- maður tikin við følskum donskum passi, men spanska løgreglan sigur, at ein maður við svenskum passi hevði samband við teir, sum løgdu bumburnar í Madrid. Hon eigur at vitna fyri almenninginum Condoleeza Rice vil ikki lata almenningin vita, hvat hon og forsetin vistu um hóttanir frá al-Qaeda, og hvørji stig tey tóku Yvirgangsmenn keyptu donsk pass Minst 30 yvirgangsmenn ganga við følskum donskum passi, sigur spanska løgreglan C M Y K 17 16