fríggjadagur 9. november 2012síða 53

nr. 128 · 2. november 2012 5 VIKUSKIFTI um at frætta úrslitið, men tað var eisini framúr áhugavert at síggja, hvussu pro­ fessionelt, læruríkt og undirhaldandi tað verður borið fram. Hjá miðlunum er tað týdningarmikið at varðveita spenn­ ingin og samstundis at vera fyrstir við úrs­litunum. Undan forsetavalinum fylgdu vit í hesum HF flokkinum við í, hvussu tølini í kanningunum í teimum 50 USA statunum vóru og broyttust dag um dag. Síðstu dagarnar undan valinum bendu tølini heilt týðuliga á, at Obama fór at vinna soleiðis, sum hann eisini gjørdi. Men uppleggið í miðl­unum var, at hetta fór at verða so ógvu­liga spennandi og nervapirrandi. Hvat heldur tú er tín týdningar­miklasti leiklutur í val­sendingunum? – Tað eru tey í Sjónvarpinum, sum leggja til rættis, og tað haldi eg, at tey duga væl, tá ið hugsað verður um, hvørj­ir karmarnir eru. Mín leiklutur er at siga, hvat tað er, sum eg haldi er mest spenn­andi og viðkomandi at fylgja við í, og so at gera viðmerkingar til úrs­lit­ ini. Hetta kennist ikki so nógv øðr­vísi, enn tað er at undirvísa HF og studenta­ skúla­næmingum í samfelagsfrøði. Tað ræður um at leggja tingini fram á ein máta, sum vanligi hyggjarin fangar og harvið tímir at sita eina løtu og fylgja við. Tað ræður um at siga søguna um tølini, og tað ræður um at gera tað skjótt. Tá ið tað verður talt upp, veit eg, at hyggjarin er ikki so áhugaður í uttan­umtosi. Tá kennist tað meiri sum for­argilsi. Er tað ein serligur føroyskur máti at gera hetta uppá? – Føroysk val og føroysk valúrslit vera tað altíð bara føroyingar, sum fara at siga søguna um. Í Føroyum eru viður­ skift­ini smá, og vit kenna væl hvønn annan. Tí haldi eg, at tað er nátúrligt at tosa um valið og tey valdu og ikki valdu so­leiðis, sum kanska bara føroyingar gera. Ikki minst tá ið talan er um býráðs­val og bygdaráðsval. Seinastu dagar­nar hevur Útvarpið dugað væl, tá ið tey hava vitjað kring landið. Valið er ikki floks­politiskt so nógva aðra staðni enn í høvuðsstaðnum, í Klaksvík, á Tvøroyri, í Vági og í Eystur kommunu, men valkvøldið er tað eins áhugavert at tosa um tey, sum verða vald í hinum komm­ununum. Hvussu fyrireikar tú teg til valkvøldini? – Áhugin drívur verkið, men í hesum sum í øllum øðrum, sum man fæst við, so er tað týdningarmikið at gera lekt­iur. Upp undir valini plagi eg at hyggja í úrslitini frá undanfarnum val­ um. Royndirnar hava eisini lært meg, hvussu tað kann leggjast til rættis, so tað undir sendingini er lætt at finna fram til met og hagtøl. Minnisríku løturnar Tá ið vit spyrja Jóannes Hansen, hvat hann minnist best frá valsendingum hesi átjan árini, hann hevur verið við, so ivast hann ikki: – Sterkast í huganum stendur fyrsta valkvøldið. Tað var løgtingsvalið 7. juli 1994. Hetta var merkisvert og har­við minnisríkt á so ymiskan hátt. Kreppan leikaði í, og valluttøkan var lítil. Verkamannafylkingin kom á ting við trimum umboðum, Tjóðveldið fekk fýra menn á ting, og Javnaðarflokkurin fór úr tíggju og niður í fimm tingmenn. Atli P. Dam hevði á valinum í 1990 vunn­ið næstan fjúrtan hundrað per­són­ ligar atkvøður, tá ið hann fyrstu ferð var uppstillaður í Suðurstreymoy. Hetta kvøldið fekk hann millum 130 og 140 atkvøður. Tað kendist ógvuliga sterkt, tá ið tað var greitt, at fyrrverandi løg­ mað­urin so dyggiliga var fallin, minnist Jóannes Hansen aftur á. Hvat er serstakt við kommunuvalunum? – Stóri spurningurin er, hvør verður borgar­stjóri. Tann sessurin er so nógv tann týdningarmiklasti í kommunal­ politikki. Myndaliga tala er borgar­ stjórin bæði nevndarformaður og stjóri í partafelagnum, meðan hinir politik­ararnir eru vanligir nevndar­ limir. Royndirnar vísa eisini, at tað er møguleiki fyri, at alt bæði hugsandi og óhugs­andi kann henda, eftir at tað er liðugt at telja upp. Eftir valið eru tað bara tey, sum eru vald, ið gera av, hvussu bý- og bygdaráðini verða skipað. Tað vil siga, at tá hevur tað størri týdning at telja upp í talið, sum ber samgongu við sær, enn tað hevur, hvør vann flestu persónligu at­kvøð­ urnar á sjálvum valinum, og serliga á kommunuvalunum hevur hetta viðhvørt víst seg í óvøntaðum koalitiónum, stað­ festir Jóannes Hansen. Hann roknar við, at tað er rættuliga sannlíkt, at bæði í Havnini og í Klaksvík fara tey at skipa samgongu longu val­ kvøldið. – Men í kommunalpolitikki hava vit eisini sæð, at tað ikki altíð er soleiðis, at undirskriftirnar eru so bindandi, sum tað annars verður roknað við, so søgur­nar um tølini fara ivaleyst at verða sagdar og broyttar, inntil býráðini og bygda­ráðini formliga hava skipað seg. myndir: Erland Sivertsen Jóannes Hansen, sum týskvøldið fer at greiða frá úrslitunum á kommunvalinum, undirvísir her næmingum á HF-skeiðnum í Klaksvík í samfelagsfrøði Fakta Navn: Jóannes Hansen Aldur: 57 ár Familja: Giftur við Sannu (fødd í Túni). Tey eiga tvær døtur, Randi og Elisabeth Útbúgving: Læraraprógv frá Statsseminariet på Emdrupborg (1980) Cand. mag. í samfelagsfrøði og geografi frá Roskilde Universitetscenter (1987) Størv: Studentaskúlalærari á Kambsdali 1988 - Rektari á Føroya Læraraskúla (2006 - 2011)