mánadagur 12. november 2012síða 15

15 Mánadagur 12. november 2012 · Nr. 132 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 kommunuval 2012 Í hesum tíðum reika børn­ini í Kom­mu­nu­ skúla­num frá einum stað til annað. Í gamla Argjaskúla fáa tey bókliga frálæru, og so skulu tey í annan skúla at hava smíð og í Gunda­dal at hava svimj­ ing og aftur eitt annað stað at hava fimleik. Hendan støðan er blivin ótolandi hjá nógv­ um foreldrum og eisini sera trupul fyri børnini. Lærararnir skulu somu­leiðis reika millum støð­ini. Kommunuskúlin, sum annars hevur fingið góð Pisa-úrslit, hevur tí held­ur trupul kor í dag. Góðir lærar telja mest, tá um góðskuna í frá­læru­ni ræður. Foreldur og børn eru far­in at ivast í, hvussu leingi hesir góðu lærarar fara at halda út í truplu hølis­viðurskiftunum. Vónandi kundu vit leggja eina greiða ætlan fyri, nær Vesturskúlin verð­ur bygdur, og nær hann verður klárur at flyta inn í. Tað hevur stóran týdn­ing, at næmingar, for­eld­ur og lærarar í Kom­mu­nu­skúlanum fáa eina greiða kunning um, nær hølisviðurskiftini aft­ur koma í rættlag. Um hendan kunn­ ingin ikki verður givin, er vandi fyri, at tann væl­v­irkandi skúlin fær eitt óneyðuga stórt skot fyri bógvin. Vónandi kunnu vit eisi­ni bøta um korini, til Vesturskúlin verður klár­ur at taka í nýtslu. Foreldur og børn í Kommunu­ skúlanum betri kor Jógvan Poulsen valevni á lista A Johan Mortensen Valevni Tjóðveldi Hallbjørg Lamhauge Valevni til býráðsvalið í Tórshavn á lista E Ingvør Justinussen, valevni til Býráðsvalið í Tórshavnar Kommunu Síggi at formaðurin í Peda­ gog­felagnum í lesara­ bræv­ið eftirlýsir lyftið frá sitandi borgarstjóra um fyrireikingartíð, sum var lovað aftaná drúgva ar­beiðs­ steðgin. Hetta fær meg enn eina­ ferð at hugsa um, hví tað er so týd­n­ingarmikið við kvaliteti á dagstovnaøkinum? Legg til merkis, at eg tosi ikki ser­ stakt um kravið um fyri­reik­ ing­ar­tíð, men um kvalitet í heila tikið. Heilamenningin hjá barni­num er størst, tá barn­ið er heilt lítið. T.v.s., at grund­ ar­lagið fyri kognitivari menn­ing verður lagt, longu tá barnið er í fosturlívið og sum nýføðingur. Alt eftir um­støð­unum meðan stóra menn­ingin fer fram, verður kogni­tiva menningin ávirka. Kognitiva menningin er tann, sum m.a. gevur grund­ar­lagið fyri innlæring, tal­før­leika og lesiførleika. Sein­astu árini hevur nógv verið tosað um sokallaðu PISA kanningarnar og hví føroyskir skúlanæmingar ikki klára seg líka væl, sum skúla­næmingar í øðrum londum. Ein stór bretsk gransk­ ing­ar­verkætlan, sum m.a. pro­fessor Edward Melhuish hev­ur staði fyri vísir, at tað eru nøkur grundleggjandi viður­skifti, sum hava størstan týdning, tá talan er um kognitiva menning hjá børn­um. Tey tvey grundleggjandi viðurskiftini, sum hava tann størsta týdningin eru: • Eitt jaligt og stimbrandi heimaumhvørvið øll barna- og ungdómsárini • Eitt kvalitetstryggja dagstovnatilboð M.a. vísir stóra gransk­ ingin, sum hevur fylgt børn­ un­um frá fosturtilveru til 11 ára aldur, at 16 mðr. í ein­um kvalitetstryggjaðum dag­ stovna­tilboðið, hevur meira at siga fyri lesiførleika og tal­ førleika hjá 11 ára gamla barni­ num, enn 6 ár í skúla­num! Tí er tað, at vit skula tryggja kvalitet á dag­stovna­ økinum. Ikki tí at aðrir fak­ bólkar hava onnur rætt­indi enn pedagogar o.s.fr., men tí tað er alt avgerandi, saman við einum dagførdum og stimb­r­andi fólkaskúla, fyri framtíðina hjá okkara børn­ um. Tað er ikki uttan grund, at tey í EU høpið arbeiða við hesum, men júst tí, at um grundarlagið fyri tal­ før­leika og lesiførleika hjá barni­num er so gott sum møgu­ligt, so vil barnið hava størri møguleika fyri einum góð­um útbúgvingarstøði sum vaksin og harvið størri møgu­leika fyri, at klára seg fíggjarliga. Tí verður júst eitt kvali­tets­tryggja dag­stovna­ til­boð til so nógv børn sum møguligt, raðfest í EU høpið, sum fyribyrging móti m.a. fá­ tækra­dømi. So latið okkum standa saman um, at geva okkara børnum bestu møguleikar og fortreytir fyri einari jaligari og gevandi framtíð. Hetta kunna vit gera við: • at geva foreldrunum bestu møguleikar og fortreytir fyri, at átaka sær og megna foreldrauppgávuna, eins og at skapa eitt jaligt og mennandi heimaumhvørvið • at tryggja eitt kvalitets dagstovnatilboð • at hava eitt framhaldandi kvalitets skúlatilboð Tí er umráðandi, at tú vel­ ur ta rætta umboðið til Bý­ ráðs­valið komandi týsdag. Vel tí Fólkaflokkin. Kvalitet á dag­ stovnaøkinum Atli Dam og Erlendur Paturs­son eru uttan iva teir størs­tu politikarir okkara land hevur fostrað. Atli var stats­maður og Erlendur visio­ner­ur landabyggjari. Kjar­tan Mohr er størsti entre­pren­ørur Havnin enn hev­ur átt. Og so búði allir í Havn. Tað er upplagt at Tjóð­ veldi og Javn­að­ar­flokk­ur­in halda áfram við sam­star­v­ i­num aftaná Týsdagin og fegin við Heðini Mortensen sum Borgmeistara, hann er tann besti Havnin hevur havt. Latum okkum saman­ sjóða alt tað góða og menn­andi sum er í Javn­að­ ar­flokkinum og Tjóð­veldi­ num á ideologiska bógvi­ num og latum okkum so men­na vinnulívið í Havn í andanum hjá Kjartani Mohr, so fer okkara Havn at blóma og vaksa enn meira næstu árini. Atli Dam, Erlendur Patursson og Kjartan Mohr, Samstarv Var fyri stuttum til framúr væl framførda leikin “ Tak teg saman “, sum eg haldi, er ein tann besti og mest tíðarhóskandi leikur, sum nakrantíð er gjørdur, serliga til ung og tannáringar. Eg fekk við neyð og deyð eitt atgongumerkið til seinastu sýningina, tí útselt var. Og har sótu vit so, nøkur fá tandur kleimd saman aftast í Perluni til hendan góða og meistarliga væl framførda leik. Sjónleikur á so høgum støði, sum vit altíð síggja frá teimum á Tjóðpallinum, má havi betri umstøður at virka undir, og tí mugu vit fáa ein stásiligan og hóskandi Tjóðpall beinanvegin. Vit eiga at útbyggja mentanarlívið í kommununi og seta mentan og list á breddan og skapað teimum góðar karmar at virkað undir. Hóast hetta kanska eru lands­uppgávur, so svev­u­r landið og ger einki fyri at menna hetta so týdn­ing­ armikla økið. Tó, kortini ikki heilt einki. Tað seinasta er, at landið hevur skorið stuðulin til Mentunargrunnin við ein­ um fimtingi. Eg vil virka fyri at mentan og list verða raðfest enn hægri í Tórshavnar kom­ mu­nu, soleiðis at vit fáa ein rík­ari bý - ikki bara at liva í - men eisini at trívast í. Verið eg vald, lovi eg, eftir bestu sannføring, at arbeiða fyri enn meira væl­ ferð í kommununi, øllum borgarum at frama. Les meira um meg og míni sjónar­mið á www.tjodveldi. fo/hallbjorg Ta røttu at ráða? – vel mammu Høgna og Boga “Tak teg saman “