mánadagur 12. november 2012síða 34

Mánadagur 12. november 2012 · Nr. 132 34 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Fíggjarviðurskifti og framtíðar fíggjarútlit hjá kommununi Tey, ið koma at manna eitt komandi býráð, eiga at leggja sær í geyma, at tað eru skattaborgarans peningur, sum tey um­sita. Tað er altíð neyð­ugt at umsita pening skilagott, men tá tú umsitur pen­ ing fyri onnur enn teg sjálvan, so er tað ser­ liga týdningarmikið at umsita hann skila­gott. Kommunan fær í høv­ uðsheitum inntøk­urnar frá skatti, sum kann býtast í tríggjar partar: • A-skattur • Partafelagsskattur • Eftirlønarskattur Samlaði skatturin hjá kommununi hevur tey seinastu árini verið spakuliga vaksandi og er nú komin á leið til tær 115 mió. Hesar inntøkurnar eru so til at húsast við, og verða tær brúktar til: • rakstur • íløgur • fíggjarkostnað Tey seinastu 4 árini hev­ ur tað prosentvísa býtið millum omanfyri nevndu øki verið á leið 70% til rakstur, 15% til íløgur og 15% til fíggjarkostnað. Raksturin hjá eini kommunu fyllir sera nógv, og nógv av rakstr­ inum er meira ella minni bundin. Tá raksturin fyllir so nógv, so er sera umráðandi at hava ein so góðan og sunnan rakstur sum gjørligt, og neyðugt er støðugt at ansa eftir, at raksturin liggur á tí røttu leguni. Fígg jarkostnaðurin hjá kommununi er rætti­ liga støðugur, tí nógv tann størsti parturin av lán­ inum eru til fasta rentu. Samanumtikið kunnu vit siga, at vit hava eina góða fígging av teimum lánum, ið komm­unan hevur. Eftir verandi avtalum niður­ gjalda vit skuldina við uml. 8 mió. um árið, og verður skuldin við árslok 2012 uml. 105 mió. Íløgurnar. Tað, sum ikki verður brúkt til rakst­ ur og fíggjar­kostn­að, er eftir til íløgur. Ein so stór kommuna sum okkara hevur allatíðina brúk fyri at gera íløgur – eisini stórar íløgur – og tí er sera umráðandi, at peningur er tøkur til hetta. Vit hava fyri neyðini at gera íløgur á øllum økjum. Samanumtikið kunnu vit tí siga, at komandi bý­ráð kemur at hava fíggjarligt rásarúm og møgu­leika at gera íløgur fyri 90 - 100 mió., treytað av - sjálvandi, at tann fíggjarliga gongdin verður nøkunlunda tann sama, og teir komandi politikararnir megna at halda rakstrinum og fíggjarkostnaðinum í tryggari og skilagóðari legu. Vísandi til undan­farnu greinar, so er niður­støðan heilt greið: Neyðugt verður at • hava skynsama og neyva fíggjarstýring • gera langtíðar fíggjarætlan • gera langtíðar rakstrar- og íløguætlanir við raðfestingum Megna vit hetta, so verða gróðrarlíkindini góð í kommununi og slag­orðini: Runavíkar komm­una – ein kommuna í menn­ing – tey koma framhaldandi at vera veruleiki. Endamál og ynski mítt er, at Runavíkar kommuna framhaldandi skal vaksa og mennast, og at vit bjóða okkum fram bæði í heimligum og altjóða umhvørvi. Veruleikar í og hugsjónir fyri Runavíkar kommunu (5. partur av 5) kommunuval 2012 Gjógvin millum komm­unumyndug­ leika og borgaran skal burtur Tað er mín greiða fatan, at ein gjógv er grógvin ímillum, tann vanliga borgaran og komm­ unumynduleikan Serliga er tað í “útkantinum” í komununi hetta merkist. Málið um at hava eina vælvirkandi og sameinda kommunu, er onki meira enn ein fiktivur veru­ leiki. Hetta tekur teppið undan øllum grundarlagi fyri einari væleydnaðari og vælrøktari kommunu. Tí meti eg hetta verða høvðusevni, ið komandi býráð má taka í størsta álvara. Sum kollfirðingur og hand­ ilsmaður í bygdini, komi eg í samband við nógv av fólkinum her á plássinum hvønn dag. Somuleiðis liggur væl fyri, at hoyra hvat kollfirðingar siga um støðuna vit eru í. Tað ljóðari ikki, at vit eru ónøgd við aktivitetin hjá býráðnum. Hetta klagar so at siga ongin um. Men sagt verður ofta um: “teir elle tey í Havn”. Man kennir seg ikki sum ein part av komununi. Vit eru jú ein lítil partur av eini størri eind. Men sum ein kommuna, sum setningurin “saman standa vit sterkari” sipar til, skuldi ikki verði munur á at búð í út­kantinum ella miðskeiðis í Tórs­havn. Trupuleikin er tí tann, at vit kundu ynskt okkum at verði ein meira luttakandi partur í teimum avgerðum ið viðkoma okkara økið. Avgerðir ið umfata Kollafjørð, Signabø og Oyrareingir. Ongin ivið er um, at býráðslimir gera sítt til, fyri at taka tær rættar avgerðir, men tað er so, at fólkini ið arbeiða við ella í hesum øki, ofta helst hevði kunna greitt býráðslimum frá hvussu tey síggja loysnirnar best. Tað er ikki ivi í mín sál um, at umsitingarliga og borgarliga hevði man bæði spart nógva tíð og óneyðugt kjak, fekk man eina loysn á hesum. Vit sóknast eftir einum betri samstarvið millum kommunu og borgara stutt sagt. Tòrshavnar kommuna er ikki bert størsta kommuna í Føroyum, men eisini nógv tann størsta geografiskt. Hetta setur bæði umsiting og myndug­ leik­um í kommununi stór, ómetaliga stór krøv. Undar­ ligt er tí ikki at armarnir ikki røkka til útkantin. Tað er útfrá hesum eg meti mína uppgávu verða, komi eg inn í býráðið. Hetta vil eg arbeiða fyri, gerst eg partur av býráðnum. Eg ætli at arbeiða fyri, at vit fáa fastar borgararfundir í kommununi.Tankin við tílíkum fundi er, at upplýsa býráð hvat borgarin ynskir, metir og viðmælur kommununi at arbeiða útfrá. Somuleiðis sum borgarin kennir seg sum ein týðandi part av tí sum hendir og rørir seg í nærum­ hvørvinum, soleiðis at her kann bygjast brúgv. Har skal verða ein fundaskrivari, ið ikki er tilknýttur at býráðnum beinleiðis. Hesin skal hava til uppgávu at niðurskriva fundarfrásøgn útfrá tí sum borgarin og býráðslimir tosa um. Sìðan tá býráðsfundur er, har avgerðirnar verða tiknar, fáa býráðslimirnir hesa ítøkjuligu fundarfrásøgn at meta útfrá, soleiðis at ongin ivi skal vera um, at innlitið er har, tá ið avgerðin skal taksat. Ongin ivi er um, at tað er sera torført at sita á Vaglinum í Tórshavn og taka støðu til mál sum viðvíkja Hesti, Nólsoy, Kollafirði, Hoyvík, Argir og Kaldbak, innlitið væntar. Hvussu kunna vit vissa okkum og okkara kommunuleiðarum bestu karmarnar, fyri at fáa bestu avgerðina fram. Ì mín­ ari verð er ongin ivi um, at hesir fundir skula haldast javn­an á lokalu økjunum, og tá ið býráðið metir hetta vera neyðugt. Hetta er uttan iva besta loysnin fyri báðar partar, kommunustýrislimurin sær seg meira kláran til, at taka røttu avgerðina og borgarin kennir seg hoyrdan. Fyri at Tórshavnar komm­ una framvegis skal koyra á fram­burðakós, so er hetta ein loysn uppá, hvussu vit fáa kommuna til at standa sterk­ari sum EIN KOMMUNA. Tí tað er tann verðuleikan vit hava, okkara uppgáva er tí at skapa hendan verðuleika, AT VIRK­ AÐ SUM EIN KOMM­UNA. Eg hugsi ikki bert um miðbýin í Tòrshavn, har sær ikki út til at væntað eldsálir á økjinum. Eg hugsi eisini um hvussu vit fáa kommununa á sameindað kós aftur. Hetta er spurningur um at vilja, eg vil, vil tú ? Avgerðin er tín, set tí tín X við Bergur Robert Dam Jensen á lista C týsdagin 13. November. Gott Javnaðarval. Bergur Robert Dam Jensen Valevni á lista C Magnus Rasmussen borgarstjóri Listi A Eingin vælferð uttan fíggjarligt skil At lesa ørgrynnuna av val­lyftum í bløðum og á portalum er mangan skemti­ ligur lesnaður, og minnir ikki sørt um 80’ini. Hugsi at tað verður neyðugt at sløkkja ein part av hesum fýrverki. Tórshavnar Kommuna skal reka ein varligan og forsvarligan fíggjarpolitikk, bert soleiðis framtíðartryggja vit vælferðina í kommununi. Neyðugt er at fáa fólka­ talið at vaksa og at fáa vinnuligu inntøkurnar at vaksa. Málið skal vera, at borg­ arar við vanligum ella lág­ um intøkum, t.d. verka­ fólk, lesandi og stakir uppi­haldarar, skulu kunna búseta seg í Tórshavnar Komm­unu – uttan at seta seg í botn­leysa skuld. Veruleikin er, at ein stak­ ur uppihaldari, sum vil útbúgiva seg og brúka sína útbúgving og sín førleika í Havn, fær ikki endarnar at røkka saman, tá ið húsaleika, el, olja, stovnspláss og skattur er goldin. Henda gongd skal boytast, og Tórshavnar Kommuna eigur at gera sítt. Tí fari eg at virka fyri: - Luta- leigu og lestraríbúðum - Hægri barnafrádrátti og - Skynsomum fíggjarpolitikki Helena Dam á Neystabø valevni javnaðarfloksins