mánadagur 19. november 2012síða 17

17 Mánadagur 19. november 2012 · Nr. 135 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Valið til Tórshavnar bý­ráð er av, og úrslitið gjørdist, at samgongan, ið hevur stýrt komm­un­ uni seinastu átta árini, fekk 10 av 13 umboðum. Hend­an samgongan eig­ ur tí at halda fram. Tjóðveldi vísti und­ ir valstríðnum á, at natúr­ligt er, at listi E og listi C halda fram í sam­gongusamstarvi. Veljararnir góvu list­un­ um báðum, serliga borg­ ar­stjóranum sjálvum, boð um at bera so í bandi. Reini meirilutin hjá lista C skapar sjálv­ andi gróðrarbotn fyri nøkr­um tvístøðum um, hvussu valdið skal býtast, tí lista C nýtist ikki at býta nakað vald. Men fyri borg­ar­stjóran er utt­an iva best, at hann ger tað. Eitt býráð er eitt nevndarstýri. Vit í Tjóð­ veldinum halda tað vera natúrligt, at tá góða samgongan á Vaglinum er breiðkað upp í 10 limir, má nevndarvaldið eisini breiðkast. Í løtuni eru sjey fastar nevndir. Tær kundu í staðin verið 10. Við at víðka talið á nevndum kundi komm- unan farið undir ein miðvísari innsats á fleiri átrokandi økjum. Ein miðbýarnevnd hevði t.d. málrættað arbeiðið at fáa gjørt miðbýin í Havn meira livandi. Ein vinnunevnd kundi birt upp undir og savnað allan tann inn­sats, sum skal ger­ ast á vinnuøkinum í komm­ununi, bæði inn­ an fiskivinnu, tænastu­ vinnu, byggivinnu, land­ búnað og nýskapan. Neyðugt er eisini at samskipa innsatsin í bygdunum í nýggjari nevnd. Valstríðið vísti greitt, at nógv viðurskifti liggja á láni, og í nevnd­ ini skal arbeiðast fyri, at bygdirnar verða nú­ tímans­gjørdar. Hetta breiðkar eisini fólka­ ræðið. Við hesi politisku ný­skapan høvdu vit til­ lagað býarstýrið í Tórs­ havnar kommunu, so tað hóskaði til tíðina og ta samgongu, ið veljararnir mæltu til. Tilsamans fingu listi C og listi E 7.111 atkvøður av 11.138 ella 64 prosent. Nevndirnar verða tí fíggjarnevndin, menta­ mála­nevndin, sosiala nevnd, heilsu- og um­ hvørvis­nevndin, byggi- og býar­skipanar­nevnd­in, tekniska nevnd, havn­ arnevndin, mið­býar­ nevndin, vinnu­nevndin og økis­nevnd­in. Tá hesar nevndirnar verða at býta, er ikki trupult at rokna út, at býtið kann ganga upp í samstarvi millum Javn­ aðarflokkin og Tjóð­veldi. Borgarstjórin er longu kosin, og vara­borgar­ stjóri skal kjósast. Tjóðveldi mælir til, at borgarstjórin ásannar, at tveir triðingar av velj­ arunum góvu sam­gongu- flokkunum farnu átta árini dygga álitisváttan og áheitan um at halda fram við samstarvinum næstu býráðssetu. Vit eru til reiðar at fara til verka beinan­ veg­in! Tjóðveldi í Tórshavnar býráð: Nýskapandi valdsbýti á Vaglinum Betri barsilsskipan – betri umstøður fyri børnini Sirið Stenberg Tjóðveldi Undirritaða hevur saman við Bjørt Samuelsen vegna Tjóðveldi lagt fram uppskot um munandi batar í okkara barsilsskipan. Broytingin er í stuttum; 8 vikur vera lagdar afturat teimum núverandi 34 vikunum soleiðis, at far­ loyvi framyvir kann vera 42 vikur. Tær 8 vikurnar, sum vera lagdar afturat eru 4 til mammu og 4 til pápa, og bæði kunnu geva hvørjumøðrum vikur. Somuleiðis fáa tví­bura­ foreldur 4 vikur meira, eins og skipanin gerst smidligari. Møguleiki verður nú at taka farloyvið yvir longri tí við eitt at arbeiða hálva tíð og hava barnsburðarfarloyvi hálva tíð, ella at leggja soleiðis, at hædd verður tikin fyri ym­ isku tørvinum ymisku familj­ urnar hava. Eitt hjartamál Uppskotið hevur verið til fyrstu viðgerð og fekk rími­ liga positiva viðgerð. Upp­ skotið verður nú viðgjørt víð­ari í vinnunevndini. Hetta er eitt vinnumál, men fyri meg er tað so nógv meira enn tað. Tað er eitt hjartamál og eitt familju politiskt mál í sær sjálvum. Hetta at kunna betra um umstøðurnar hjá nýføðingum og familjum teirra. Hava børnini tað gott hevur familjan tað gott, og har sum familjur trívast har er tað góða samfelagið. Børn fara í mong­ um førum ov tíðliga á stovn Tá ið farloyvi er liðugt við ver­andi skipan er barnið 32 vikur- 7 mánaðir. Tey allar­ flestu kunnu enn ikki sita, og flest øll eru júst byrja at eta við skeið. Bróstagevingin verður ofta negativt ávirkað. Immunverjan er óbúgvin og barnið liggur á einum ofta køldum gólvið, og kann illa flyta seg. Úrslitið er sjúku­ dagar omaná sjúku­dagar. Hetta kenna stovnar og smá­barnafamiljur væl til. Arbeiðs­plássini somuleiðis, tí foreldrini fáa nógvar sjúku­dagar. Støðan er sostatt ikki góð fyri nakran av pørt­ unum. Nú 8 vikur kunnu leggjast afturat kann eitt týdningarmikið fet móti eini betri skipan takast, men nátt verður ikki á mál við tí. Málið má vera barsilsfarloyvi í eitt ár. Allar kanningar vísa á, at børn sum hava trygt og gott tilknýtið til foreldrini vera tey børn, sum í allar mátar mennast best. Serliga fyrstu árini eru avgerandi, og av allarstørsta týdningi er fyrsta og annað árið í lívinum hjá barninum. Hetta er ein íløga í fyribyrging og heilsufremjan í sjálvum sær. Alt ov fá børn vera fødd Í fjør vóru vit niðri á 576 ný­ føðingum, sum er søguliga lágt. Gongdin seinastu mongu árini hevur tíverri bert verið ein veg, og tað er skeiva vegin. Ikki tí, føroysku kon­urnar eru stak raskar at eiga børn. Tær liggja heilt í ovasta enda í mun til hvussu nógv børn hvør kona fær, sam­mett við onnur lond. Trupul­leikin er tí ikki at konurnar fáa ov fá børn hvør, men at vit hava ov fáar konur. Ein kappingarfør barsils­skipan kann tí vera ein av mongum tættum, sum kann vera avgerandi til at venda skeivu gongdini í fólka­talinum. Barsilskipanin hevur havt yvirskot seinastu árini. Fyrstu árini barsilskipanin var virkin kostaði hon lands­ kassanum fitt av peningi, men seinastu mongu árini hevur yvirskot verið í barsils­ skipanin. Hetta merkir t.d. at seinasta ár vóru 17 milliónir meira kravdar inn, enn tað vóru goldnar út. Hetta kann ikki vera rætt. Peningur innkravdur til barsilsskipan kann ikki fara í landskassa, men má brúkast til børnini. Orsøkin til at meir hevur ver­ ið tikið inn seinastu árini er allarhelst ein samanrenning av, at mark er sett á útgjaldið á 25.000 kr. og, at barnatalið tíverri støðugt minkar. Tí er tíðin búgvin at fáa gjørt nakað munagott, og brúka tann pening, sum er inn­ kravdur til barsilsfarloyvi, til barsilsfarloyvi so børnini fáa betri fortreytir fyri eini mennandi lívsbyrjan. Tøkk fyri álitið Marin Katrina Frýdal býráðslimur fyri Tjóðveldi Hjartans tøkk veiti eg øllum tykkum, bæði í bygd og í bý, sum greiddu atkvøðu fyri mær og lista E til býráðsvalið í Tórshavnar kommunu tann 13. november 2012. Valúrslitið var mær ein per­sónlig álitisváttan við lít og eisini fyri tann førda politikkin, ið eg havi staðið fyri. Somuleiðis var valið ein álitisváttan til flokkin og ta samgongu, vit hava verið part­ur av nú í 8 ár. Eg fari at nýta umboðs­ fulltrúina frá veljaranum til at stríðast fyri teimum somu hugsjónarmálunum, sum í undanfarnu býráðssetunum, og at taka støðu til tey ein­ støku málini eftir sama leisti. Tað er mín vón, at eg fái høvi at dugna veljarunum væl við ávirkan á førda politikkin komandi valskeiðið, allari Tórshavnar kommunu at frama. Fari samstundis at nýta høvið at takka teimum, ið nú gevast í býráðnum, fyri gott og jaligt samstarv farna skeiðið. Somuleiðis fari eg eisini at ynskja valdu bý­ ráðsl­imunum til lukku við val­inum, við ynski um gott sam­starv næstu fýra árini. Vegna Tjóðveldi í Tórs­havnar býráð Jógvan Arge, Marin Katrina Frýdal og Jákup Dam