mikudagur 28. november 2012síða 11

11 Mikudagur 28. november 2012 · Nr. 139 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Jákup Mørk Seinasti leikurin í kring­ varps­kreppuni er neyvan telv­að­ur enn. Ein partur av løtumyndini er tó, at ítrót­ turin hevur fing­ið sín deyða­ dóm á sjón­varps­skíggja­num, og tað er alt ann­að enn huga­ lig tíðindi hjá teimum, ið so ella so eru part­ur av før­oyska ítrótta­heimi­n­um. Eingin ivast í – heldur ikki kringvarpsfólk – at 3-2 kundi verið ein enn betri send­ing. Men verður hugt at karmu­num, sum Kringvarpið hevu­r, so hon nú slettis ikki so galin. Og ikki minst er hon týdningarmikil, tí hon dekk­ ar ítrótt í breiðum høpi. Hóast tað tíðum hoyrast at­finningar um, at ein ávísur leður­bóltur fyllir dekan av nógv av sendiflatuni, so røkir 3-2 eina sera týðandi public service-skyldu. Sáttmálin mill­um ÍSF og Kringvarpið áset­ur, at allar ítróttagreinar skulu sleppa framat í tíðindaflutninginum hjá KvF. Millum annað við at finalu­dagarnir í hondbólti, flog­bólti, svimjing, judo, bad­minton og borðtennis verða sendir beinleiðis í sjónvarpi, umframt at fimleikafagnaðurin verður band­aður og sendur. Leisturin, sum 3-2 roynir at røkka sínum skyldum, er hartil at seta fokus á ein­ stak­ar greinar í hvørjari send­ing sær. Kanska ikki 100% nøktandi, men í øllum før­um somikið frægt, at allar ítrótt­a­greinar fáa sínar løtur á skíggjanum. Og tað eru løtur, sum breidd­in í ítróttini ikki má missa. Eitt er, at beinleiðis sendi­tíð í heilar og hálvar dag­ar er við til at økja um inn­tøku­møguleikarnar hjá ítrótt­ini, men hetta er helst minni partur av vandanum. Tori at pástanda, at fyri tað nógva er tað ikki handilslig áhuga­mál, ið eru tey ráðandi, tá stuðul verður latin breidda­ítróttini. Verri er, at fleiri ítrótta­ grein­ar við hesum missa tann einasta pallin, har tær veru­liga sleppa út til fjøldina. Økt­ur áhugi er proportionalt = fleiri íðkandi, og tí er eksponer­ing til almenningin av ovurstórum týdningi fyri rekrutt­eringina hjá ítróttini. Ein rekruttering, sum ikki bara hevur týdning fyri ítrótt­ina, men so sanniliga eisini fyri fólkaheilsu og landsbúskap. Sjálvandi hevur útvarps­ part­u­rin av KvF somu skyld­ ur mótvegis ÍSF, men sum framsýningarpallur er sjón­ varpsmiðilin fleirfalt so sterk­ur sum útvarp er tað, og tí er hetta ikki nakað reelt alter­nativ. Einki privat alternativ Og gloymið vinarliga alt prát um, at hetta er ein uppgáva, sum privatu miðlarnir kun­ nu lofta. Sjálvandi kundi tað staðið sína roynd, um ein public service-pulja kun­di rokkið longur, um hon varð umsitin av privatu miðlu­ num, men nøkur grund­leggj­ a­ndi atlit tala ímóti, at so­leið­ is vildi verið. Viljin til hetta bæði hevur verið og er til staðar. Men priva­tu miðlarnir hava ikki orku til at dekka ítróttina nóg breitt. Ein spurningur um raðfesting, vilja tey at­ finn­inga­rsomu siga, og sjálv­ andi er tað rætt. Men hjá privatu miðlunum er rað­fest­ ing­in eisini grundað á karráð handils­lig áhugamál. Tað er ein sannroynd, at tosar tú um ítróttajournalistikk, so er tað fyrst og fremst ein vøra, sum selur. Bæði tá tað ræður um at selja bløð, klikk á eini heimasíðu ella lýsingar til eina útvarpssending. Fót­bólt­ ur er bæði nummar eitt, tvey og trý. Privatu miðlarnir eru óloysiliga tengdir at lesara-, lurtara- og hyggjaratølum, og tí nyttar einki at rópa hart um, at avmarkaða tilfeingið hjá eini privatari redaktión skal røkja áhugamálini hjá allari breiddini. Ikki tí. Tað er væl og virði­ liga roynt. Eldhugað hava fólk á privatu ítrótta­redak­ tión­unum í fleiri ár knossast í nógv fleiri enn teir 37,5 tím­ ar­nar um vikuna, sum sátt­ mállin ásetur. Og aloftast uttan eina samsvarandi eyka­sam­sýning aftur fyri ómak­in. Sjálvur havi eg verið við til at framleitt hópa­ tals mánadagsútgávur, har vit hava verið tveir-trígg­ir blaðmenn, ið hava fram­leitt 16 síður av ítrótti. Verð­ur sammett við donsku mána­ dags­út­gávurnar, so hava hes­ar kanska somu 16 síður, men hesar eru framleiddar av 15-20 fólkum, og tað undir­ strikar, at tað er ikki bara grenj, tá tosað verður um av­ mark­að tilfeingi. Og so kann gløggi lesarin annars sjálv­ ur kanna eftir, hvat tær 16 síðurnar í danska blaðnum snúgva seg um. Tú gitti rætt – eisini har fyllir fótbólturin einar tríggjar fjórðingar av skriv­aða tilfarinum. Tí fót­ bólt­ur­in er tað, sum selur nógv flestu bløðini. Tori tí at siga, at breiddin í ítróttin verður tann heilt stóri taparin, um 3-2 sleppur at hvørva av skíggjanum. Ikki bara missa tey tann miði­lin, sum hevur eina jurid­iska skyldu til at inklu­ dera alla breiddina í sín­um fjølmiðladekningi av ítrótt­ ini. Tað sindrið, sum ikki snýr seg um fótbólt, í pri­ vatu miðlunum, fer eisini at minka, tí uttan kapping frá sjónvarpinum verður fót­bólt­urin ein enn meira týdn­ing­ar­mikil søluvøra hjá priva­tu miðlunum. Sjálvandi er tað ikki um­ røða í fjølmiðlunum, sum er drívmegin hjá fremstu ítrótta­fólkum okkara. Men umrøðan stimbrar ítrótt­ ini. Tað økir um ansin hjá almenningum fyri ein­støku ítróttagreinunum. Tað styrkir um breiddina, sum altíð er føðiketan hjá elitu­ni. Tí er tað byrjanin til endan hjá føroyskari elitu­ítrótt, um 3-2 hvørvur av sjón­varps­ skíggjanum fyri well. Public Service á vandakós Deyðadómur fyri úrvalsítróttina Verður 3-2 spart av skíggjanum, kann landsstýrið tað sama spara stuðulin til úrvalsítrótt burtur. Eksponering av breiddaítróttini er ein grundleggjandi fortreyt fyri úrvalsítróttina Jákup Mørk var í 10 ár ítróttarredaktørur í Miðlahúsinum. Hann er í dag virkin sum nevndarlimur í B36 Randi Jacobsen John William Joensen, stjóri á Norðlýsinum brúk­ar ikki tey stóru orð­ ini, nú Kringvarp Føroya er við at gera stórar skerj­ ing­ar í skránni, og starvs­ fólk í hópatali verða søgd úr starvi. - Tað er harmiligt, at starvs­fólk verða søgd úr starvi, men vit mugu minn­ast til, at allir miðlar sein­astu árini hava verið gjøgnum stórar niður­lað­ ing­ar. Vit liva í eini broyt­ ingar­tíð, ­og allir miðlar hava sagt fólki upp, sigur John William Joensen. Hann heldur, at Kring­ varp Føroya eins og hinir miðl­arnir hava gjørt, noyð­ist at umstilla seg, og leiðslan verður noydd til at hugsa øðrvísi. John William Joensen vísir á, at Menta­mála­ ráð­num er álagt at spara nógv­ar milliónir krónur heilt fram til 2015, og atlit eru ikki tikin til lønar- og prís­vøkstur. Tað almenna megn­ar ikki at halda Kring­varpi Føroya uppi á sama støðu sum áður. - Hvat enn verður gjørt, vóni eg, at atlit verða tikin til privatu miðl­ar­nar, so teir ikki verða dripnir við at bjarga al­men­na kringvarpinum, sig­ur John William Joen­ sen. Mugu hugsa øðrvísi Randi Jacobsen - Hatta er ein vanlukka. Eg havi leingi verið bang­ in fyri, at hatta fór at henda. Tað sigur Hans Jørg­ en­sen, sum var for­mað­ur bæði í gomlu sjón­varps­ nevndini og út­varps­ nevndini, til lógin varð broytt um at legg­ja útvarp og sjónvarp sam­ a­n. Hann heldur, at løg­ ting­ið nú má fara nógv meira virkið inn á útvarps- og sjón­varps­ økið. - Eg havi altíð verið ímóti, at útvarp og sjón­ varp partvís skulu fíggj­ ast við spæli og kun­n­ gerðu­m. Tað hevnir seg jú aft­ur nú. Vit skulu hava eitt alment og sterkt kring­varp, sum verður fíggjað við almennum peng­um, sigur Hans Jørgen­sen. - Tað skal vera sam­ haldsfast og fíggast yvir skatta­skipanina, sum Javn­að­ar­flokkurin og Tjóð­veldi vilja, sigur hann. Skulu hava sterkt kringvarp