mánadagur 3. desember 2012síða 9

9 Mánadagur 3. desember 2012 · Nr. 141 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Áki Bertholdsen - Nú mugu vit royna at stýra okkum eitt sindur og hugsa klárt. Jákup Suni Lauritsen, nevnd­ar­formaður í SEV, dugir ikki rættiliga at sígg­ja nakra meining í, at land­ið skal yvirtaka SEV. Hann ivast ikki í, at hevði landið bjóða sær til at keypt SEV frá kom­mu­ nu­num fyri fullan mark­ nað­ar­prís, høvdu nógvar kom­mun­ur tikið av. - Alt er til sølu fyri tann rætta prísin, leggur hann afturat. Men nevnd­ar­fo­r­mað­ ur­in dugir bara ikki at síggja endamálið við ein­ um slíkum handli. - Tað eru kom­mu­nur­ nar, altso skattgjaldarin, sum eigur SEV. Eg dugi ikki at síggja nakra mein­ing í, at landið fer til skattgjaldaran eftir tveim­um ella trimum milliard­um at rinda kom­ munu­num fyri SEV, so at sami skattgjaldari kann fáa pengarnar aftur frá kom­mu­nunum í staðin. - Tað er í øllum førum skatt­gjaldarin, sum fær rokningina og tað er sami skattgjaldari, sum fær pengarnar fyri sølu­na. Sostatt er í veru­leika­num bara talan um papp­írs­ peng­ar, sigur nevnd­ar­for­ mað­urin í SEV. Jákup Suni Lauritsen dugir heldur ikki at sígg­ ja meiningina í, at kom­ mu­nurnar skulu yvir­ taka eldraøkið og kanska fólkaskúlan frá landi­ num, men so skal land­ið yvirtaka SEV frá kom­mu­ nun­um. - Klára kommunurnar at umsita eldraøkið og fólka­skúlan, klára tær so sanni­liga eisini at umsita SEV, sum tær hava gjørt síða­ni 1946. - Eg haldi, tá ið hugsað verð­ur um uppgávuna hjá SEV og ta tænastu, felag­ið veitir í dag, er SEV ein sól­ skins­søga, sigur nevnd­ar­ for­maðurin. - Eg dugi ikki at síggja nak­að endamál í at broyta ein felagsskap, sum virk­ ar serstakliga væl og at leggja tað undir eina skip­ an, har vit ikki vita, hvus­ su tað fer at virka, leggur hann afturat. Nú er endaliga greitt, at SEV fer at hækka prísin á streymi næs­ta ár. Tað varð nevniliga ein­ mælt á eykaaðalfundi í SEV fríggjadagin, har allar tær 30 kommunurnar vóru til stað­ ar. Á nýggjárinum hækkar prís­ur­in á streymi 5 oyru kWt, umframt mvg. Tað merkir, at vanligt húsar­hald skal rinda einar 250 krónur meiri til SEV um ár­ið. Men harafturat hevur SEV samtykt at tey stóru vinnu­virkini, sum brúka meiri enn 230.000 kWt um árið, skulu hava eina eyka hækk­ing afturat upp á seks oyru kWt. Og í 2014 hækkar prísurin hjá hesum virkjunum 5 oyru afturat, men tá hækk­ar­ prís­ urin hjá vanligum hús­ar­hald­ um og smáum og miðal­stór­ um virkjum, ikki. Orsøkin til, at tey stóru vinnu­virkini skulu rinda meiri, er, at í veruleikanum hev­ur SEV nú í nógv ár havt hall av at selja teimum streym og ta støðuna ætlar el­felag­ið at koma burtur úr og tískil verður prísurin hjá teim­um hækkaður. Hækkingin ber í sær, at eitt stórt virki, sum brúkar 230.000 kWt um árið, skal rinda góðar 36.000 krónur aftur­at í streymi um árið. Elveitingareftirlitið hevur góð­kent hækkingarnar. Hækkingin ber í sær, at broytast fortreytirnar ikki, fer tað at eydnast SEV at venda hallinum, felagið hev­ ur havt seinastu árini, til eitt av­lop upp á 100.000 krón­u­r næs­ta ár og til eitt avlop upp á góð­ar 28 milliónir í 2014. Tá ið hugsað verður um at fortreytirnar broytast, verð­ ur fyrst og fremst hugsað um gongd­ina í oljurprísinum. At fíggjarliga gongdin er vend fer at geva felags­skapi­ num nógv rúmari ræs­ir at byggja varandi orku­keld­ur­ nar út. Áki Bertholdsen Tað fer at kosta landinum onkustaðni ímillum tvær og tríggjar milliardir at yvir­taka SEV. Tað varð staðfest á aðal­ fundi­num í SEV fríggjdagin. Tað er størsti eigarin í SEV, Tórshavnar Kommuna, sum setir fram kravið um, at skal landið yvirtaka el­felag­ ið, skal tað vera fyri fullan prís og einki minni enn tað. - Skal landið yvirtaka SEV skal tað vera fyri mark­ nað­ar­prís og ikki eina krónu minni, segði Heðin Morten­ sen, borgarstjóri í Havn. Tórshavnar Kommuna eigur 20 av teimum til­sam­ ans 65 atkvøðunum á aðal­ fundi­num í SEV, ella næst­an ein triðing. Og marknaðarvirðið í SEV er onkustaðni ímillum tvær og tríggjar milliardir, varð upplýst fyri okkum á aðal­ fund­inu. Á aðalfundinum í SEV í gjár staðfesti Heðin Morten­ sen, at røddir vóru á­hald­andi frammi í lands­stýri­num um, at land­ið skal yvir­taka SEV. Hann skilti ikki trongd­ ina hjá einum borgarligum lands­stýri at yvirtaka næst­ an alt virksemi í landinum, sum hann málbar seg. - Tað sær ikki út til at vera nóg mikið, at landið eigur telefonfeløg, bankar og f­logfeløg, tí nú er eisini ætlan­in at ognartaka SEV, legði hann afturat. Greið boð Borgarstjórin í Havn held­ur, at kommunurnar, sum eiga SEV, skulu geva lands­stýri­ num ein púra greiðan boð­ skap og tað er, at vil landið yvir­taka SEV, ber tað til.. - Men so skal landið yvir­ taka SEV fyri mar­k­nað­ar­ virði, hvørki meiri ella min­ni. Heðin Mortensen heldur eisini, at skulu samráðingar vera við landsstýrið um yvir­ tøku, skal tað ikki bara vera nevndin og leiðslan í SEV, sum samráðast. - So skal ein serlig sam­ ráð­ing­ar­nevnd skipast til endamálið, har eisini um­boð fyri kommunurnar verða beinleiðis limir. Púra passiv Landið hevur sett sær sum mál, at longu í 2020 skulu minst 80% av okkara. Ístaðin fyri at tosa um at yvirtaka SEV, heldur borgar­ stjórin í Havn, at landsstýrið átti at lagt dent á at stuðla upp­undir, at málið sum tað so lættliga hevur samtykt um varandi orkukeldur, kann gerast veruleiki og at neyð­ugu íløgurnar kunnu ger­ast, uttan at borgarin og vinnu­lív skulu bløða fyri allan kostnaðin. - Higartil hevur lands­ stýr­ið verið púra passivt í royndunum at halda krøv­ini um varandi orkukeldur og Co2 útlát, sum tað so lætt­ liga hevur samtykt, legði borgarstjórin í Havn aftur­at. Fær møguleikan Á aðalfundinum í fjør var Heðin Mortensen hart ímóti at prísurin hækkaði 25 oyru fyri kWt, sum SEV ætlaði. Sjálv­ur skeyt hann upp at prís­urin hækkaði 10 oyru og tað varð samtykt. Síðani er SEV næstan kom­ið á slætt og broytast for­treyt­irnar ikki verður talan um eitt lítið avlop upp á 100.000 krónur næsta ár og í 2014 verður avlopið góð­ar 28 milliónir. - Hetta vísir, at prís­hækk­ ingin á 10 oyru í fjør var ríki­ lig, sigur hann. Hann setti seg ikki ímóti ætl­aðu príshækkingini næs­ ta ár. Men hann vil hava leiðslu­na í SEV at gera ena gjaldførisætlan, so at eigar­ ar­nir kunnu fylgja við gjaldførinum og tað fer leiðsl­an at ganga á møti. Hann vil eisini hava SEV at seta serfrøðingr at meta um av­skriv­ingarmátan hjá SEV at vita um avskrivingarnar ikki kunnu toyggjast yvir eitt longri áramál, tí tað fer stóra ávirkan á fíggjarliga úrs­lit­ið. Spurningurin um av­skriv­ ing­arnar hjá SEV hev­ur verið afturvendandi í fleiri ár, men nú mælti borgar­stjórin í Havn til enda hetta kjakið við at seta serfrøðingar at meta um støðuna. Landið kann yvirtaka SEV fyri 2-3 milliardir SEV Skal landið yvirtaka SEV, skal tað vera fyri fullan marknaðarprís og ikki eina krónu minni, sigur størsti eigarin í elfelagnum Nú mugu vit stýra okkum eitt sindur SEV Skal landið yvirtaka SEV verður bara talan um pappírspengar, sigur nevndarformaðurin í SEV Einmælt samtykt at hækka prísin hjá SEV Dýr yvirtøka - Kommunurnar eiga at geva landsstýrinum greið boð um, hvat tað kostar at yvirtaka SEV, heldur borgarstjórin í Tórshavnar Kommunu, sum er nógv størsti eigari í SEV