mikudagur 12. desember 2012síða 8

Mikudagur 12. desember 2012 · Nr. 145 8 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Lagt til rættis: Árni Joensen Ísland missir virðismiklar gestir Óvissa um skatta­við­ur­ skiftini í Íslandi hev­ur gjørt, at fleiri fel­ags­ skapir hava slept ætlan­ ini at halda ráð­stevn­ur har og hava ístað­in fyri flutt tær til onn­ur lond. Fyritøkan Meet in Reykjavik, sum fyri­reik­ ar ráðstevnur, sigur, at fleiri stórar ráðstevnur, sum skuldu verða í Ís­ landi, eru fluttar til onn­ ur lond. Eitt nú skuldu millum 800 og 1.000 fólka koma til eina ráð­ stevnu næsta ár, men hon er nú flutt til Abu Dhabi. Grundgevingin hjá fyri­reik­arunum var, at tað er ov stór óvissa um ymisk viðurskifti í Íslandi. Morgunblaðið veit at siga, at tey seinnu ár­ ini hava umleið 25.000 útlendingar verið á ráð­ stevnu og fundi í Íslandi. Blaðið legg­ur afturat, at ein ráð­stevnu­gestur legg­ur tríggj­ar ferðir so nógv­ar peng­ar eftir seg sum ein van­ligur ferða­ maður. Keypa bátar og kvotur Lokalpolitikarar í Norð­ur­noregi rópa nú varskó, tí vandi er fyri, at pengasterkar kreft­ir longri suðuri í land­inum fara at keypa útróðrar­ bátarnar í Hammerfest, Tromsø og aðrastaðni og kvotur teirra. Teir lokalu politik­ar­ arnir siga seg hava dømi um, at penga­sterk­ir reiðarar á Vestur­land­ inum hava sett seg í sam­band við útróðrar­ menn í Norðurnoregi og bjóð­að teimum yvirprís fyri bátarnar, um teir vilja flyta til Aalesund. Treytin er, at menninir skulu verða í Aalesund í 12 mánaðir, tí so kunnu reið­ar­arnir har keypa bát og kvotu. Nú vilja lokal­politik­ ararnir hava reglurnar broyttar, so menn skulu hava búð sunnanfyri í fimm ár heldur enn 12 mán­aðir, áðrenn teir kunnu selja bát og kvotu. Danir størstu ferðslusyndararnir Ein kanning, sum er gjørd í 25 evropeiskum lond­um, vísir, at danskir bil­førarar hava sera ilt við at halda reglurnar í ferðsl­uni. Heili 77 pro­ sent av teimum spurdu døn­unum siga, at teir hava koyrt ov skjótt, koyrt ígjøgnum reytt ljós ella gjørt okkurt ann­að ólógligt í ferðsluni inn­an fyri tey seinastu fimm árini. Í Rådet for Sikker Trafik og í løg­mála­ráð­ num í Keypmannahavn harmast tey kann­ing­ ar­úrslitið, og í løg­mála­ ráðnum arbeiða tey við at hækka bøturnar fyri brot á ferðslulógina, sigur danska kringvarpið. 48.488 fólk vóru við í teirri stóru ferðslu­kann­ ingini, sum European Social Survey gjørdi. arni@sosialurin.fo Tað er bretska blaðið Daily Telegraph, sum ber tíðindini, og sambært blaðnum er tað ES-nevndin, sum hevur tikið ta støðu, at skotar mugu søkja av nýggjum, um teir loysa frá Bretlandi. Sum skilst hev­ur nevndin avsannað, at hon hevur tikið avgerð um málið, men skotska blaðið Scots­man sigur seg hava avrit av niðurstøðuni hjá ES- nevndini. Formaðurin í skotska loys­ingarflokkinum, Alex Salmond, sum eisini er skotsk­ur fyrstiráðharri, hev­ ur alla tíðina sagt, at skotski lima­skap­urin í ES heldur fram av sær sjálvum, tá land­ ið gerst sjálvstøðugt. Men sambært bretskum og skotskum fjølmiðlum hava Herman van Rompuy, ES-for­seti, og Jose Manuel Barroso, formaður í ES.- nevndini, sagt, at eftir teirra tykki mugu skotar søkja um limaskap í samveldinum, um teir loysa frá Bretlandi, tí tá er talan um eitt nýtt land. Spanska stjórnin hevur gjørt greitt, at hon fer ikki at góðtaka, at Skotland verður verandi í ES sum sjálvstøðugt land uttan at søkja um limaskap. Stjórnin í Madrid ber ótta fyri, at sleppur Skotland at halda fram í samveldinum, verður tað ein sannur gloypibiti fyri loysingarrørsluna í Katalonia. arni@sosialurin.fo Skotland má søkja um limaskap í ES Loysa skotar frá hinum partinum av bretska kongaríkinum, noyðast teir at søkja um limaskap í ES av nýggjum, og teir fáa ikki undantak frá evruni og Schengen-samstarvinum, eins og bretar hava Banna lýsingum fyri ósunnum mati Fær heilsustýrið í Noregi sín vilja, verður tað bann­að at eggja børnum til at drekka sodavatn og at eta ósunn­ an mati so sum ís, sjokolátu og feitar búffar Upprunin er eitt uppskot hjá heilsumálaráðnum um at seta bann fyri, at lýsingar við ósunnum vørum koma í sjón­ varpið ella aðrar miðlar. Eftir upp­skotinum skal bannið galda lýsingar ætlaðar børn­ um og ungum niðan fyri 18 ár, men avleiðingin kann blíva, at meginparturin av tí, sum ger nógvar norðmenn ov feitar, verður umfatað av bann­inum. Heilsumálaráðið hevur biðið heilsustýrið um við­ merk­ingar til uppskotið, og hað­ani verður sagt, at eitt bann ímóti lýsingum, sum eggja børnum til at eta ósunn­an mat, hevði verið eitt sera týðandi stig í ar­ beið­inum ímóti ósunnum mat­van­um og ovurfiti og hevði givið samstundis givið børn­unum betri heilsu. Hagtølini í Noregi vísa, at 20 prosent av teimum átta ára gomlu børnunum viga ov nógv. – Tølini vísa, at hetta er ein samfelagstrupulleiki, sum vit noyðast at gera okkurt við, sigur heilsumálaráðharrin, Jonas Gahr Støre, við Aften­ posten. arni@sosialurin.fo Alex Salmond er formaður í skotska tjóðskaparflokkinum