mikudagur 12. desember 2012síða 14

Mikudagur 12. desember 2012 · Nr. 145 14 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Kjak 250 mió. kr. minni landsskat og mvg inntøkan stagnerað Frank Davidsen Gandastavurin hjá sitandi samgongu var flatskatturin og skatting av framtíðar pensiónum. Minni skatturin var, meira fingu vit inn aft­ ur í avgjøldum og skatti. Hetta var gandaorðið. So var tað tær 200 mió. kr. sum sitandi samgonga við einum høggi, rændi frá framtíðar pen­sionistum, tað skuldi gerast traktorurin hjá sam­ gonguni, til ein øgiligan bú­ skaparvøkstur. Ja, tað gekk so gott, at fíggjarmálastýrið "ella onk­ ur har" í euforiskum gleðis­ róma á miðnáttarleitið í send­i tíðindaskriv til Vága­ portalin og helst aðrar por­ talar, um tann søguliga bú­ skaparvøkstur, sum stóð fyri framman. Seinastu mánaðirnar hevur verið deyðatøgn, og eing­in sníkur hevur ver­ ið í fíggjar­mála­ráð­num á náttartíð, og sent út tíð­inda­ skriv. Og Dimma­lætting hev­ ur helst grein í sínum málið, tá honí eini grein í blað­num skrivar, citat. Møgu­liga hevur landið fingið eitt sindur meira inn í mvg gjøld­um, tolli ella líknandi gjøld­um. Men vit hava ikki nýggj­ari tøl enn fyri apríl í ár. Hugsa vit so um, at tað er Fíggjar­ málastýrið, sum er keldan til hesi tølini, er lítið sannlíkt, at inntøkurnar eru vaksnar nakað serligt hetta árið. citat enda. Skjøl frá Fíggjarmála­stýr­ inum vísa at inntøkur lands­ kassan av mvg gjøldum í 2011 vóru umleið 1 milliard og 300 mió. krónur. Hetta hóast vit fyrstu mánaðarnar av 2011 høvdu størsta arbeiðsloysi síðan kreppuárini fyrst í hálv­femsunum. Øll flakavirkisvinnan lá í andaleypi frá Decembur 2010 til Februar-Mars mán­ aða 2011. Og talið av arbeiðs­ leysum fór upp um 2000 vegna húsagangin hjá Faroe Seafood. Samstundis lá trol­ara­flotin við bryggju í kanska tveir mánaðar. Nu knappliga, sam­stund­is sum undirritaði bað fíggjar­ mála­stýrið um inn­lit í mvg intøkur lands­kass­ans fyri 2012, nú kemur fíggjar­mála­ ráðharrin sum ketta úr høvda­trog, og vendur tingini á høvdið honum so líkt. Í staðin fyri, at viðurkenna, at flakavirkisvinnan og trol­ ara­flotin lóu brak í fleiri mán­ aðar í 2011 við harav mistum inntøkum, bæði í skatti og mvg gjøldum, so misnýtur hann hesa vanlukkuligu støðu, og samanber 2011 við 2012. Hetta ger hann fyri, at skava út yvur hvussu lítið er komið inn í, landsskatti og mvg gjøldum í mun til tað virk­semi sum hevur verið í 2012. Felagið Varðin, fram­skygd­ ir sum altíð, sóu vandan við boykottinum frá Noreg og ES av landingum hjá uppi­ sjóarflotanum. Gjørdu tí eina risa íløgu saman við Delta Seafoed í eitt nýmótans virki í Vági. Bakkafrost hevur økt sítt virksemi ímillum annað í Fugla­fjørði, so bara hesi bæði virkini, hava minka arbeiðs­ loysi heilt nógv. Men hóast út við 400 ar­ beiðspláss eru komin aft­ur­ at í 2012, so eru hesar ellivu mánaðarnar bert kom­nar 1116 milliónir inn á lands­ skatti. Fyri fíggjarárið 2011, har virksemi hjá flakavinnuni lá brak í 2-3 mánaðar, fekk landskassin 1438 milliónir inn í landsskatti. Tað vil siga, at landskatturin fyri De­cembur 2012 má vera 322 milli­ónir fyri, at vera ájavnt við 2011. Í 2011 komu 1 milliard 296 milliónir inn í mvg gjøldum til landskassan. Í 2012 eru frá Januar - Septembur komið 1 milliard 5 milliónir inn við mvg gjøld­ um. Tað vil siga tað sama sum, at tað resta knapt 291 milliónir í, at koma uppá somu mvg upphædd ið kom inn í 2011. Í Rás 2 greiddi fíggjar­ mála­ráðharrin frá, at vøkst­ urin í byrjanina av árinum var heldur trivlandi. Her sig­ ur hann beinleiðis ósatt, tí í Februar mánaði í ár komu næstan 1/4 millard inn í mvg gjøldum, umleið 224 milliónir, um eg minnist rætt. Teldan hjá mær hevur ikki rigga so væl í dag, tí kann onkur avsannað tað um tað ikki passar. Kann vera, at uppi­ sjóar­virki eigur sín stóra lut í hesum. Sum tað ljóðaði fíggjar­ mála­ráðharranum, (fekk ikki alt við í Vágatunnilin) so sá tað nógv bjartari út viðvíkjandi mvg gjøldunum seinastu tveir mánaðarnar. Vónandi er tað so. Men álvaratos, hvar er hes­ in øgiliga búskapar­vøksturin, sum tosað verður um. Tit hava tikið 200 milli­ónir krónur ið var ætla til fram­ tíðarskatting, sum skuldi koma framtíðarpensiónistum til góðar, tá lutfallið av pen­ sionistum verður eitt heilt Ein samd andstøða leggur fram alternativa fíggjarlóg fyri 2013: Ein heilt onnur leið fyri Føroyar – føroyingar hava uppiborið betur Andstøðuflokkarnr eru ging­ nir saman um at leggja fram sítt egna broytingaruppskot til fíggjarlógina. Tjóðveldi, Javnaðarflokk­ urin og Framsókn staðfesta, at samgongan fremur grund­ leggjandi skeivan fíggjar- og búskaparpolitikk, har ongi yvirskipað mál ella visjónir eru fyri okkara land. Politikkurin, sum verður førdur í Føroyum í dag, er tann sami, sum hevur leitt stór­an part av heiminum í kreppu, við: - at skapa størri ójavna mill­um samfelagsbólkar, - at geva nøkrum fá­ um fyrimunir og framí­ hjá­rættindi, - at fremja ógvus­ligar niðurskurðir, har tørvur er á at stimbra bú­skapin, - at binda seg til størri studning uttanífrá, - at brúka uppsparingina hjá framtíðar ættarliðum til skattalættar, - at steðga nýskipanum í vinnulóggávu og al­menn­ ari fyrisiting, - og at niðurlaða teir sam­ felags­stovnar og skip­an­ ir, ið skulu skapa rætt­ ar­trygd, framburð og bú­skaparligan stabilitet. Vit í andstøðuni mæla til eina heilt aðra leið, ið byggir á teir ríku møguleikar vit hava í Føroyum at skapa einar nú­ tímans Føroyar fyri øll. Við trivnaði, sterkum búskapi og fólkavøkstri. Einar Føroyar har tey, ið hava tørv á hjálp, fáa eina hjálpandi hond. Vit ynskja: - at styrkja samhaldsfestið í Føroyum, - at skapa einar sjálvberandi Føroyar, - at gera munandi íløgur í út­búgving og mentan sum drívmegi fyri framgongd, - at fremja vakstrarskapandi nýskipanir í vinnupolitikki, orkunýtslu og almennari fyrisiting, - at skapa menning kring allar Føroyar. Samstundis minka vit um hallið á fíggjarlógini við 100 mió. kr., so okkara uppskot endar við einum halli á 153 mió. kr. í mun til 253 mió. kr. hjá samgonguni. Høvuðsátøkini hjá okkum eru: - at stimbra búskapin og nýtslumøguleikarnar hjá fjøldini, - at umleggja skattalættan, so hesin eisini kemur lág- og miðalløntum til góðar, serstakliga barnafamiljum og støkum uppihaldarum, - at økja munandi um út­ búgv­ingar- og mentanar­ økið, - at lyfta tænastustøðið til útjaðaran heldur enn at skerja tað, - at steðga niðurskurðum og skerjingunum hjá teimum, ið tørva mest, - at fremja neyðugar ný­ skipanir innan vinnu, orku, almennari fyrisiting, heilsuverki og skúlum, - at lata almennum stovnum játtan til lønarvøkstur, - at økja um íløgurnar kring landið. Álit og vón Privata nýtslan hevur sjáld­ an verið lægri enn nú. Hetta er eitt greitt tekin um, at fólk kenna seg ótrygg um framtíðina, og at stórur partur av lág- og miðal­ inntøkunum í løtuni gjalda fyri skeiva politikkin. Skattalættin til hægri sam­felagsbólkarnar hevur ikki elvt til vøkstur ella økt virksemi, hetta vísa tøl­ ini fyri MVG-inntøkur hjá lands­kassanum greitt. Um skattalættin varð um­lagd­ ur, so hann í størri mun eisini kom lægri og miðal­ inn­tøkunum til góðar, hevði hetta økt um keypiorkuna hjá meiniga føroyinginum og virk­semið í samfelagnum sum heild. Samgongan hevur frá­ boðað, at almennir stovnar ong­a­r lønarframskrivingar fáa í 2013 og komandi árini. Hetta merkir munandi spar­ ingar, sum merkir minkandi starvsfólkatal og í fleiri før­ um uppsagnir. Hetta skap­ ar ótryggleika og fólk aftra seg at brúka pengar. Tí minkar virksemið í byggi- og tænastuvinnuni, sum so aftur rakar skatta- og av­ gjaldsinntøkur lands­kass­ ans. Við at sleppa ætlaðu spar­ ingunum og at umleggja skattalættan, høvdu vit eftir stuttari tíð fingið gongd á samfelagshjólini aftur og vent hallinum á fíggjarlógini til avlop. Tað er eisini skeivur poli­ tikkur at niðurleggja einasta óhefta búskaparstovn Før­ oya - Landsbanka Føroya. Hetta hendir hóast allir part­ ar, undantikið Felagið Pen­ ingastovnar, mæla frá. Hartil er tað grund­ leggj­andi skeivt at skerja Fróðskaparsetur Føroya, gera munandi niðurlagingar á mentanarøkinum, og at fremja ógvusligar sparingar innan fyritíðarpensjónsøkið, heilsu- og eldraøkið. Við alternativu fíggjarlógini vilja vit vísa á, at til ber at velja eina heilt aðra leið fyri Føroyar. Tí føroyingar hava uppiborið betur. Á Løgtingi, 11. desembur 2012 Tjóðveldi Javnaðarflokkurin Framsókn Fíggjarlógaruppskotið hjá andstøðuni kann lesast í minnilutaálitinum til fíggj­ ar­lógina fyri 2013: http:// w w w. l o g t i n g . fo/ f i l e s / casestate/12731/030.12%20 Alit%20figgjarlog.pdf Framhald á næstu síðu