mikudagur 12. desember 2012síða 15

15 Mikudagur 12. desember 2012 · Nr. 145 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Fólkaflokkurin kom bara væl burtur úr bý- ráðs­valinum í Havn 13. no­vember, tá ein hugsar um stemmurákið. Tað rann hart tann eina vegin. Allir hinir flokk­ ar­nir máttu ‘gjalda’ í at­kvøðum, onkur nógv meiri enn vit. Eitt var valið. Annað er nýskipaða býráðið. Eftir umstøðunum eru góðar grundir til at vera nøgdur við Fólka­ floksins lut og leiklut, nú Býráðið skipaði seg uttan minniluta. Í fyrsta lagi kom Fólka­flokkurin úr and­ støðu inn í meirilutan, sum nú umfatar all­ ar flokkar. Tað var ein vinningur. Nú hava vit ávirkan á leiðsl­una og gongdina í høvuðs­stað­ num. Formann í nýggju Vinnunevndini Í øðrum lagi fekk Fólka­ flokkurin leiðsl­una í teirri nýggju Vinnu­ nevnd­ini, har Sjúrður Olsen nú er formaður. Vinnunevndin verður broytt frá at hava verið ein deild av Býráðnum til at verða ein virkin politiskur partur av Bý­ ráðnum ájavnt hinum nú 4 nevndunum. Vinnunevndin fær ábyrgd av vinnumálum yvirhøvur, umframt at hon yvirtekur uppgáv­ ur­nar hjá teirri gomlu Havn­arnevndini. Ferðavinnan verð­ur eitt nýtt og spenn­andi arbeiðsøki hjá Vinnu­ nevndini. Í ferðavinnuni liggja stórar avbjóðingar og møguleikar fyri fram­ burði. Tað verður ein fyri­ munur, at fleiri vinnumál nú kunnu verða avgreidd í Vinnunevndini uttan at skulu í aðrar nevndir, sum jú tekur tíð. Fíggjar-, Ment­ an­ar-, Tekniska nevnd og SEV Umframt at vera for­ maður í Vinnu­nevndini situr Sjúrður Olsen eis­ini í teirri sentralu Fíggj­ar­nevndini (har borg­arstjórin er føddur for­mað­ur). Sjálvur havi eg sess í Mentanar- og í Teknisku nevnd. Eisini siti eg í SEV- stýrinum, har Havnin altíð hevur vigað tungt sum landsins størsta komm­una. Vit báðir Sjúrður hava í góðum treysti rull­að ermarnar upp og eru farnir til verka fyri at liva upp til vallyfti Fólk­a­floksins, at gera Havn­ina til ein sterkan mið­stað í Føroyum og at halda fast um trivn­aðar­ kósina. Vit rulla erm­ arnar upp fyri trivnað í sterkum miðstað Bogi Andreasen býráðslimur Tað verður eitt øgiligt upptak! Heðin Mortensen borgarstjóri í Tórshavnar kommunu Ikki var sørt, at eg gjørd­ist skakkur av óseriøsa aftur­ ljóðinum frá landsins leiðslu, tá eg gjørdi viðmerkingar til Vágaportalin, ið spurdi, hvat eg helt um flatskattin hjá sitandi samgongu í løg­ tinginum og ta ávirk­an, hesin hevur á kommunukassan. Eg segði, at ilt var at meta um orsøkina til vøkst­ urin í inntøkum, og um flat­ skatturin ávirkaði nakað, tí kommunan hevur onnur ár upplivað at fingið fleiri inn­ tøkur enn væntað, og at vit tí mugu hyggja at inntøkunum, býtt á vinnugreinar, um vit skulu siga nakað um, hvaðan tær koma. Síðani vísti eg á aðra ávirkan, ið umskipanin av skattinum bæði hevur og fer at hava á kommununa og borgararnar. Løgmaður velur vanligu loysnina, ið slett ikki er at fyrihalda seg til tað, eg segði, men brúkar eina av sínum standardviðmerkingum, sum er, at flatskatturin slett ikki er flatur, men progressivur. Hví eg nú skal dadlast fyri tað, skilji eg slett ikki, tí tað er samgongan, sum er kom­in við bæði skattinum og heitinum, men skal tað enda­liga eitast at vera ein eitt sindur progressivur flat­ skattur, so siga vit bara tað. Eg kann bara staðfesta, at hvat heitið enn er, so rakar skatturin so skeivt, at hann er uppaftur skeivari enn skattaskipanin, sum var áðrenn. Tiltrongd mótvekt Fyri tíðina tykist borgarliga gandaorðið vera, at komm­ unurnar skulu hækka botn­ frádráttin, og nú er løg­mað­ ur eisini komin við tí, at vit skulu umfordeila og reka sosialpolitikk. Hetta man helst vera, tí landið ikki røkk­ ur ella megnar meira. Hetta munar bara so lítið, tí tað eru ikki vit komm­ un­ur, ið kunnu broyta løg­ tingslógir og ei heldur hækka botnfrádráttin. Tórs­havn­ar kommuna kann tí held­ur ikki einsa­møll hækka bort­ frá­dráttin, men skal hann hækk­ast, má løg­tingið broyta lógina. Tá hækk­ar botnfrádrátturin sam­svar­ andi fyri allar komm­unur, men stóri spurningurin er, um nøkur semja er um tað. Við øðrum orðum kann tað ikki vera annað enn bílig undanførsla, tá løgmaður sigur, at borgarstjórin í Havn bara skal biðja um at fáa botn­frádráttin hækkaðan. Hann mátti vita, at tað hevur ikki verið uppgávan hjá komm­ununum at umfordeila virðini í samfelagnum ella at reka sosialpolitikk, men bara at taka inn tann skatt, sum skal fíggja ítøkiligu komm­ unalu tænasturnar. Hinvegin hava Tórshavnar kommuna og aðrar við rikið sosialpolitikk á teimum økj­ um, tær umsita, so sum við systk­ina­frádrátti á barna­ ansingarøkinum, ókeypis buss­leið og stuðli til ítrótt og mentan av ymsum slagi, eins og vit hava verið fleiri kommunur, sum hava hækk­ að barnafrádráttin mun­ andi. Skal tað gerast, sum løg­ maður leggur upp til, so komm­unurnar skulu reka sosialpolitikk á økjum, landið í dag umsitur, so mugu fleiri lógir broytast, og tað er bara nakað, løgtingið kann gera. Hinvegin kundi hetta verið eitt nýtt og tiltrongt prinsipp í kommunalpolitikkinum, tí tað er veruliga brúk fyri, at onkur rekur samhaldsfastan politikk, sum kundi verið tiltrongd mótvekt ímóti kav­ ráa politikkinum hjá sitandi landsstýri. Skáka sær undan Í sínum lag sigur landsins fíggjarmálaráðharri seg vóna, at Tórshavnar kommuna fer at bera borgarum skatta­ prosentið aftur, sum komm­ un­an hevur tikið inn fyri at fíggja Boðanesheimið. Tað sigur ikki so lítið, at fíggj­ ar­málaráðharrin ikki veit, at kommunan í síni fíggjar­ ætlan fyri 2013 hevur lækkað skattin og hækkað barna­ frádráttin við 3.000 krónum, svarandi til eitt skatta­ prosent. Hetta er skilagóð og samhaldsføst umfordeilding í verki. Landið er harumframt meistari í at úthola inn­tøku­ grundarlagið hjá komm­ un­unum, við áhaldandi at leggja útreiðslur hjá land­ inum til kommunurnar at fíggja, og við stórum hug­flogi støðugt at fremja skerj­ingar í inntøkunum hjá komm­ ununum. Hetta verður gjørt utt­ an hvørki ávaring ella sam­ ráðing, har man við penna­ stroki og kunngerðum flytur úr sínari fíggjarætlan til komm­unurnar, fyri upp á bí­ligasta máta at skáka sær undan ringastu fylgjunum av sínum egna ábyrgdarleysa poli­tikki. Upptakið verður stórt Pensjónsskatturin er enn eitt dømi um, at landsstýrið bara sendir rokningina víðari. Henda rokning verður tó send so mikið langt inn í fram­tíðina, at vit síggja ikki allar fylgjurnar beinanvegin. Men givið er, at upptakið hjá okkara børnum verður stórt – um tey ikki longu til ta tíð eru rýmd undan van­ stýrinum. Ei undur í, at hvørki løg­ maður ella fíggjar­mála­ráð­ harrin viðmerkja tað, sum eg sigi um størsta vandan við skattaumleggingini hjá sitandi samgongu, nevniliga skattinga av pensjónum við inngjald, tí tann skatturin fer – allur sum hann er – í fram­ tíðini í landskassan. Úrslitið av tí verður, at um nøkur heilt fá ár fara yvir 100 milliónir krónur at mangla í inntøkum hjá kommununum, og tað kann illa enda við øðrum enn ógvusligum niðurskurði í tænastustøðinum. Hesin trupulleiki, sum land­ið hevur skapt fyri at fíggja tann eitt sindur pro­ gressiva flatskattin hjá Kaj Leo og Jørgen, fer at blíva við at vaksa, líka so leingi sum pensjónsinntøkurnar vaksa í mun til lønarinntøkurnar. Framskrivingar vísa okkum, at um bara heilt fá ár broytist lutfallið millum tey, sum eru á arbeiðsmarknaðinum og pensjonistarnar, frá at vera 4-1 í dag til at vera 2-1 um heilt fá ár. Tað tænir heldur ikki tykk­um væl, at allar pen­ sjónir – høgar sum lágar – verða skattaðar líka hart, við 40 prosentum. Hetta er flatskattur við lít, og hetta er ein himmalrópandi asosial umfordeiling! Rokningina fyri skattalættan til tey múgvandi sendir landsstýrið komandi ættarliðum, so tey kunnu plágast av henni, og tí kunnu vit staðfesta, at hvørki í dag ella í framtíðini hevur sitandi landsstýri minsta hug til at taka ábyrgd av nøkrum sum helst sosialpolitikki. Vorðið sum leiðsla! Fólkaflokkurin kom toluliga væl burtur úr býráðsvalinum í Havn. Vit báðir Sjúrður eru væl nøgdir við støðu flok­ sins í nýskipaða bý­ráðnum. annað enn tað er í dag. Tit hava havt allar møguleikar. Vinn­an hevur borið tykkum á einum silvurfatið, við at gera íløgur fyri hundraðtals milli­ónir krónur, og hervið skapt fleiri hundrað arbeiðs­ pláss. Men allíkavæl hava tit ikki orsaka hesum megn­að, at skapt ein størri búskapar­ vøkstur enn ári framm­a­ nundan, har meginparturin av flakavinnuni lá i andaleypi í fleiri mánaðar. Nú er tað soleiðis, at tann bókligi førningurin hjá undir­ritaða, einans er 7 ára barnaskúli, so kanska havi eg í míni fávitsku miskilt hvat búskaparvøkstur er fyri nakað, sorry. Nú mundi eg gloymt skrá­ setingargjaldið av akførum, ið fíggjarmálaráðharrin legði sooo stóran dent á, og at tað var hækkað við 40 %. Jamen, hatta var júst tað ið and­støðan spáddi longu fyri jól 2011, tá flatskatturin var skrunblaður í gjøgnum. Framhald av síðu 14