fríggjadagur 18. januar 2013síða 8

Fríggjadagur 18. januar 2013 · Nr. 7 8 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Nevndin, sum er sett at ar­beiða við einum før­ oysk­um fátækramarki, skal gera eitt føroyskt fá­tæk­ra­mark, sum tek­ur støði í føroyskum við­ur­ skift­um. Tað stendur í ar­beiðs­ setninginum, sum nevnd­ in hevur at arbeiða eftir. Talan skal sostatt vera um eitt serligt fá­tækra­ mark. Í hesum verður á, at eitt fátækramark er ikki eitt eintýðugt hugtak. Bæði OECD, Heims­ bank­in og ES hava al­lýs­ ing­ar av fá­tækra­dømi, men tað er ikki sagt, at tey hóska til føroysk við­ ur­skifti. - Í teimum norð­ur­ londum og vestur­heim­ ur­in annars, sum hava fá­tækra­mark, er eisini ymiskt, hvussu tað verður brúkt. - Tørvur er at lýsa fá­ tækra­dømi frá einum før­ oysk­um sjónarhorni, og at lýsa tey serligu føroysku viður­skift­ini, sum eru við­kom­andi, tá talan er um fá­tækra­dømi, stendur í arbeiðssetninginum hjá nevnd­ini. Eitt føroyskt fá­tækra­ mark skal stuðla lands­ stýri­num í at eyðmerkja fá­tækradømi, og harvið geva landsstýrinum bet­ri grundarlag at seta á­tøk í verk at fyribyrgja fá­ tækra­dømi. Í hesum sambandi skal nevnd­in eyðmerkja og lýsa orsøkir til at fólk liva í fá­tækra­dømi og nágreina, hvat eitt fátækramark skal brúkast til. Samstundis skal nevn­ d­in lýsa yms­ar hætt­ir at á­seta fá­tækra­mørk, um­ framt at hon skal grei­na og meta um, hvør hátt­ur og hvørjar dát­ur sku­lu vera grund­ar­lag fyri ein­ um før­oysk­um fá­tækra­ marki. Útfrá hesum skal nevnd­in gera eitt tilmæli um, hvussu eitt føroyskt fátækramark skal ásetast. Tað sita fimm fólk í nevnd­ini, sum arbeiðir við einum føroyskum fá­ tækramarki. Tey eru Heri Peters­ en og Michael Feld­balle Hansen í al­manna­ málaráðnum, Marj­un Berg frá al­manna­verki­ num, Høgni Vil­helm av Hagstovuni, Sonja Jóg­ vans­dóttir, sam­skipari í Samtaki og Jóan­nes Jacob­sen, bú­skap­ar­frøð­ ing­ur. Nevndarlimirnir eru ikki valdir, tí teir á­vísa ávísar stovnar ella myn­ dug­leikar. Men talan er um eina fakliga nevnd, har førleikarnir hava ver­ ið avgerðandi. Nevndin ætlar at vera liðug við arbeiðið í apríl og tá verður eitt tilmæli lagt fyri landsstýriskvinnuna í al­manna­málum. Áki Bertholdsen - Vit halda at vit eiga at sleppa upp í part. Arne Thorsteinsson, for­ mað­ur í Landsfelagi pen­ sjón­ist­anna, hevur spurt lands­stýrið um pen­sjón­ista­ felag­ið ikki kann fáa um­boð í nevndina, sum er sett at áseta eitt føroyskt fá­tækra­ mark. Men mkudagin fekk felag­ ið at vita, at felagið fær onki umboð í nevndina. - Tað fáa vit ikki gjørt so nógv við, so tað kunnu vit ikki annað enn taka til eftir­tekt­ar sigur formaðurin í felag­num, eitt sindur vón­brotin. Hann sigur, at orsøkin til, at pensjónistafelagið vildi sleppa upp í part, er at tað eru heilt nógvir pen­sjón­istar, sum liva undir fá­tækra­marki­num. - Sama, hvør allýsing verður brúkt, eru nógvir pen­sjón­istar undir fátækra­ marki­num og tískil vildu vit fegin sleppa at fáa okkara ávirk­an á nevndararbeiði, sig­ur hann. Við hesum sigur hann ikki, at hann stúrir fyri, at úrslit­ið av arbeiðnum ikki fer at vera nøktandi. - Tað fáa vit at síggja, tá ið úrslitið fyriliggur, sigur for­ maðurin í Landsfelagi Pen­ sjón­ist­anna. - Í nevndini kundu vit víst á, at pensjónirnar eru ov lágar og at tað tí­verri er blivið soleiðis, at Sam­halds­ fasti ikki bleiv tað ískoyti til fólkapensjónina, sum æt­lan­ in var. Hann staðfestir, at heldur er Samhaldsfasti komin í­stað­in fyri pensjónina, tí po­lit­ikar­ar hava brúkt Sam­ halds­fas­ta sum um­ber­ing fyri ikki at hækka pen­sjón­ ir­nar. Arne Thorsteinson vón­ar kortini, at úrslitið av nevnd­ ar­arbeiðnum verður gagn­ ligt og at tað verður til bara fyri veikastu partarnar í samfelagnum, sjálvt um tað kanska fer at føra útreiðslur við sær. Áki Bertholdsen - Hetta er er ein faklig nevnd burtur­av. Annika Olsen, lands­stýris­ kvin­na í almannamálum, sig­ur, at tað er orsøkin til, at hvørki pensjónistar, ella nakar annar áhugabólkur, er við í nevndini, sum skal áseta eitt føroyskt fátækramark. - Skuldu pensjónistarnir havt umboð í nevndini, vóru tað so nógvir aðrir áhug­a­ bólk­ar, sum eisini skuldu havt sama rætt, sigur hon. - At áseta eitt føroyskt fátækra­mark, er ein tor­skild uppgáva og tískil hava vit brúk fyri fakfólki við eini hollari vitan um sam­felags­ viður­skiftini, í nevndini. Annika Olsen sigur, at tá ið hon fær tilmæli frá nevndini, fer hon at gera eitt lógaruppskot um eitt før­ oyskt fátækramark og tað verð­ur síðani lagt fyri Løg­ ting­ið til viðgerðar. Men tað verður ikki fyrr­ enn einaferð í heyst. Tórfør uppgáva Annika Olsen staðfestir, at í Føroyum er ongin almenn allýs­ing av fátækradømi. Tí kann tað vera tórført at eyð­ merkja, hvør er fátækur, og hvørji átøk skulu til fyri at stuðla undir, at fólk koma úr fíggjar­ligari trongstøðu. - Eg haldi, at tað er rætt at allýsa fátækradømi í Før­oy­ um, tí tá ið 500 familj­ur søkja um hjálp frá Í menni­skj­um góð­ur tokki, er tað eitt greitt tekin um, at tað eru nógv, sum ikki hava tað gott. - Tað kunnu vit ikki venda tað blinda eyga til, sigur Ann­ i­ka Olsen. Annika Olsen sigur, at tá ið fátækradømið er allýst, og vit hava fingið úrslitið av Mann­tali, sum eisini gevur okk­um nógvar upplýsingar, er politiski myndugleikin betri brynjaður at taka støðu til, hvørji átøk skulu setast í gildi fyri at bøta um støðuna. Og hon er sannførd um, at talan verður ikki bara um at hækka ymsar al­manna­veit­ ingar. - Eg eri sannførd um, at tað loysir verri enn so allar trupulleikarnar. Hvat við familjuni í Hoyvík, við tveim­ um góðum inntøkum, men sum situr í so dýrum húsum, at tey hava ikki ráð at keypa børnunum mjólk? - Teir trupulleikarnir verða loystir við at hækka pen­sjón­ir, tí har skal annað til, sigur landsstýriskvinnan. Serføroyskt fátækramark 5 fólk Faklig nevnd skal gera føroyskt fátækramark Pensjónistarnir vildu sleppa við FÁTÆKRAMARK Vit vildu fegin sleppa at gera okkara ávirkan, men tað gekk ikki, sigur Arne Thorsteinsson FÁTÆKRAMARK Pláss var ikki fyri pensjónistum í nevndini, tí talan er um eina nevnd, har bara fakfólk sita