fríggjadagur 18. januar 2013síða 13

13 Fríggjadagur 18. januar 2013 · Nr. 7 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Fyrisitingarlógin, løgtingslóg nr. 132 frá 10. juni 1993 § 23. Ein grundgeving fyri eini avgerð, skal hava eina tilvísing til tær rættarreglur, sum avgerðin er grundað á. Í tann mun, avgerðin eftir hesum reglum hvílir á eini fyrisitingarligari meting, skal grundgevingin eisini tilskila tey høvuðsfyrilit, ið hava verið avgerandi fyri útinningina av metingini. 
 Stk. 2. Grundgevingin skal eisini um neyðugt hava eina stutta frágreiðing viðvíkjandi teimum veruligu umstøðunum, sum hava havt stóran týdning fyri avgerðina. 
 Stk. 3. Grundgevingin kann verða avmarkað í tann mun áhugi partanna í at kunna nýta kunnleika til hesa til røkjan av sínum tørvi má metast at eiga at víkja fyri avgerandi umhugsni fyri honum sjálvum ella øðrum privatum ella almennum áhugamálum, jbr § 15. Í aktuella málinum um ALS skuldi grundgevingin víst á rættarreglur, høvuðsatlit og umstøður, sum tilsamans gjørdu, at samstarvið mátti enda og til hvorjar treytir. Fakta eina sak um sømdirnar og so gjalda vit tað, sum sorin­ skrivarin saman við tveim­ um øðrum fakfólkum koma til eftir at hava hoyrt báðar part­ar í málinum. Kári á Rógvi vísir á sera óhepn­ar avleiðingar, ið stand­ast av at snúgva sær und­an føstu manna­gongd­ unum. - Fyrst fekk al­menn­ing­ urin at vita, at stjórin sjálvur valdi at fara. Síðani fekk al­menn­ingurin at vita, at sam­starvstrupulleikar vóru or­søk­in og at ALS-stýrið hevði mist álitið á hann. Men grundgevingarnar eru ongan­tíð lýstar, og eftir hong­ur ein gruggut mynd av einum nú fyrrverandi stjóra, sum fekk ein posa av pengum við sær úr stjórastólinum. Harvið er endin tann ringast hugs­andi fyri báðar partar. Fyri stovnin, sum møguliga hev­ur goldið ov nógv. Men eisini fyri stjóran, tí stjórar og aðrir topembætismenn liva av sínum góða navni og umdømi. At fáa nakrar mán­ að­ar­lønir meira er ikki tað vert fyri at missa umdømið. Hev­ur stjórin ikki gjørt nak­ að, sum ger at hann skal burtur­vísast ella á annan hátt revsast, so hevur hann krav uppá virðiliga at verða upp­sagd­ur. - Hvussu long upp­sagn- ar­tíðin skal vera, hvørt hann skal frítstillast, hvør hoyring er neyðug, eru alt viðurskifti, sum krevja nærri innlit at meta um. Men tú kanst ikki gera bæði. Ikki bæði siga, hann fer og vit koyra hann. Bæði siga, hann var fínur og hann nyttar onki. Grund­ gev­ingin skal vera saklig, veru­lig, grundað á lóg, atlit og umstøður, sum skulu lýs­ ast rætt í grundgevingini bæði yvirfyri viðkomandi og okk­um øðrum, sigur Kári á Rógvi. Eftir hansara tykki er aktu­ella málið enn eitt dømi um, at almenningurin fær eina rekonstrueraða søgu. Ein sannleika, ið so við og við verður lagaður til um­ støð­ur­nar. - Tað er lætt at ímynda sær, at maðurin altíð kemur at líða undir hesum, hann verð­ur stemplaður sum mað­urin, sum fekk eina rúgvu av pengum við sær úr ALS. Men her hevur eingin in­stans­ur lýst og mett um mál­ið, soleiðis at vit aftaná kun­nu siga, at soleiðis hekk hatta málið saman. Ístaðin verða gitingarnar hangandi í luftini, og skipanin líðir und­ ir hesum, sigur Kári á Rógvi. Dømi eftir dømi Men ALS-málið er bara eitt av fleiri málum um almennar stjórar, ið verða koyrdir frá á henda hátt, uttan neyvar grund­gevingar, men við eini frá­far­ingarløn. - Vit hava dømi eftir dømi um almennar stjórar, ið verða koyrdir frá uttan at al­menn­ ingurin fær innlit í grund­ gev­ing­arnar fyri av­gerð­ini, sigur Kári á Rógvi og nevnir sjúkra­hússtjóran og stjóran á Lands­verki sum dømi. - Í báðum førum var tað tí at ein landsstýrismaður segði seg hava mist álitið á stjór­an, og síðani hendi sum so ikki meira. Almenningurin hev­ur rætt til at vita neyvt, hví ein almennur stjóri ikki longur skal vera stjóri, og hvat tað hevur við sær, til dømis hvørjar skyldur ligg­ja á almennum stjórum í sam­ band við at halda játtan. Kári á Rógvi vísir á, at álit sum grundgeving er eisini sera subjektivt. Betri er sum oft­ast at staðfesta ítøkilig brot á skyldur ella ítøkiliga or­søk til, at samstarvið ikki riggar. Sakligt er ikki at leingja uppsagnartíðina fyri at sleppa undan at siga sum er ella at sleppa undan manna­gongdum. Í kjalarvørrinum á ALS- máli­num spyr Kári á Rógvi, hvat tað almenna ætlar at gera fyri at fáa fyrisitingina at fylgja grundtankanum í fyri­sit­ing­ar­lógini um at allar av­gerð­ir skulu grundgevast. -Vit mugu duga formliga fyri­siting. Annars koma vit framhaldandi at síggja dømi eftir dømi um avgerðir, ið verða tiknar, men har grund­ gev­ing­arnar eru krógvaðar í royk­slør­um av ymsum slag, sigur Kári á Rógvi.