fríggjadagur 18. januar 2013síða 22
‹ fyrra síða allar 56 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
Fríggjadagur 18. januar 2013 · Nr. 7
22
Sosialurin
Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000
miðvikan
Dánjal Bærentsen:
Nógvar uppgávur
sum djóralækni
Arbeiðið sum djóralækni gjørdist meira og meira umfatandi. Umframt hetta
fekk Dánjal aðrar uppgávur sum til dømis at vera semingsmaður
Óli Jacobsen
2. partur
Dánjal skuldi sum djóralækni ar
beiða eftir eini reglugerð, sum var
gjørd av landsstýrinum. Í henni
stóð millum annað, at hann eina
ferð um árið skuldi vitja í hvørjari
bygd. Hetta helt Dánjal vera nóg
so tvørligt. Hann helt ikki tað vera
nakra grund at fara t.d. til Húsar,
um eingi ørindi vóru har. Dánjal
fekk í staðin eina praktisku loysn,
tá ið hann ferðaðist kring landið.
Hann lýsti í útvarpinum, at tá og tá
kom djóralæknin har og har. Tann,
sum hevði ørindi til djóralæknan,
kundi so leggja boð á telefonstøðina
á staðnum. So fór hann hagar, sum
boð vóru eftir honum.
Ein áseting í reglugerðini segði,
at hann “ikki mátti forsøma eitt
sjúkt dýr”. Hann mátti spyrja løg
mann, sum tá var Petur Mohr Dam,
hvussu hetta skuldi skiljast. Teir
samdust um, at hann skuldi ikki
noyðast av húsum fyri tað, um ein
ketta í Kunoy var sjúk. Men her
varð so eisini funnin ein praktisk
loysn. Har tað bar til, skuldu fólk
koma til djóralæknan. Hetta kundi
gerast við kettum og hundum og
eisini partvíst við seyði. Men tað
var øðrvísi við eini kúgv. Her mátti
hann ferðast, tá okkurt var akutt.
Tað lætti um, at hann hevði heimild
til at leiga sær fart.
Viðtalurnar kostaðu, men tað
var ásett, at øll skuldu gjalda eins,
um tað so var ein ketta í Havn, sum
kundi viðgerast á staðnum, ella
farast mátti til eina kúgv í Svínoy,
ein ferð, sum tá kundi taka fleiri
dagar.
Hvat er at fáa ganir
Øll hava vit hoyrt um fáa ganir,
tá ið ikki gongst eftir vild. Men
tey fæstu vita, hvat tað veruliga
er fyri nakað. Sambært Dánjali
so hava ganir als ikki verið nakar
veruligur trupulleiki. Tá neyt og
seyður skifta tenn, fáa tey lítið og
einki etið í nakrar dagar, og tey
kunnu tí verða hildin at vera sjúk.
Samstundis kann so koma fyri, at
jótrini, nakrir tindar í kjálkunum,
tykjast heldur síð, so fólk hildu, at
hetta var orsøkin til ”sjúkuna”. Tí
var hildið neyðugt at taka hesar
”ganirnar” burtur, og tað vóru menn,
sum ferðaðust runt at gera hetta
arbeiði. Tað sá út, sum tað hjálpti,
tí stutt eftir fóru dýrini aftur at eta.
Hetta hevði tó einki við ”ganirnar”
at gera, men var tí at tonnin var
dottin úr. So ”viðgerðin” var púra
óneyðugt, afturat tí at hetta var
djórapínsla. Men Dánjal var fegin
um, at tað eydnaðist honum at
steðga hesi ”viðgerð”.
Dánjal segði eisini, at í hvørjari
bygd vóru menn, sum høvdu skil á
at viðgera kríatúr, tá tey vóru sjúk,
og hann hevði nógv samstarv við
slíkar skilamenn.
Heilsufrøðisliga
Starvsstovan
Sum frá leið gjørdust uppgávurnar
hjá djóralæknaembætinum størri og
størri. Í 1966 kom fiskamjølsvirkið
Havsbrún í Fuglafirði. Fyri at sleppa
at útflyta framleiðsluna, var neyð
ugt við heilsuváttan.
Hetta mátti gerast við at taka
royndir og at fáa tær kannaðar
niðri. Eisini var neyðugt at hyggja
at umstøðunum á staðnum í Fugla
firði. Tað sama mátti gerast, tá
Fiskasølan hevði selt saltsild til
Pólands. Hann mátti spyrja polakk
ar, hvat teir vildu hava váttan fyri.
Svarið var, at sildin skuldi vera frí
fyri parasittar. Tað var hon eisini, tá
sildin hevði verið í laka í± 3 vikur.
Í 1970-unum kom Heilsufrøðiligu
Starvsstovuna , og var Dánjal stjóri
her til í 1985. Krøvini vuksu so
skjótt, at meðan tað fyrr bert var
neyðugt við einum djóralækna, so
blivu teir skjótt munandi fleiri.
Uppgávurnar við fiskaeftirlitið
gjørdi so tað, at Dánjal fekk heitið
av at vera ”Fiskapatologur”. Á tí al
menna listanum hjá ST yvir slíkar
vóru bert 16 í øllum heiminum.
Onkur spurdi Dánjal, hvussu hann
hevði kunnað komið uppí eitt slíkt
fínt selskap. Hann svaraði skemti
liga aftur, at kanska vóru teir dotnir
á reyvina av, at hann var sonur ein
kongsbónda!
Semingsmaður
Dánjal varð valdur til varasemings
mann saman við Bjarna Niclasen,
á vári í 1964. Hann segði kortanei.
Men hann fekk at vita, at hetta
var borgarligt umboð, sum tað ikki
bar til at siga nei til. Seinni legði
Bjarni frá sær, og tá gjørdist Dánjal
semingsmaður við Sverra Egholm
sum varamanni, og hevði hann
hetta starv fram til 1970.
Dánjal segði, at í fyrstuni var
hann eitt sindur nervøsur ”men eg
gjørdist so við og við ráðaríkur til
endan”. Hetta var eisini ein neyð
ugur eginleiki hjá einum semings
manni. Dánjal hevði tað prinsipp, at
hann legði bert eitt semingsuppskot
fram. Tað skuldi eingin kunna siga
nei til eitt semingsuppskot í vónini
um, at tað næsta vildi so koma á
borðið eina løtu seinni. Hetta legði
so eyka trýst á partarnar, áðrenn
teir avgjørdu at vraka eitt semings
uppskot, tí tað kundu ganga dagar
og kanska vikur, áðrenn næsta upp
skot kom.
Dánjal minnist ikki minst sam
ráðingarnar millum FF og Reiðara
felagið í 1968/69.
Sáttmálin varð uppsagdur við
sera stórum krøvum um hækkingar
í sáttmálanum. Tað var, sum ikki
eina ferð, kreppa í fiskivinnuni.
Løgtingið hevði gjørt nakrar batar
í inntøkutrygdini hjá fiskimonnum.
Hetta helt stjórnin í FF ikki vera
nóg mikið, so tað var lagt upp til
verkfall.
Samstundis hevði verið stjórnar
val í FF, har meirilutin av nevndini
varð skift út mitt í samráðingunum.
Hetta vóru langar samráðingar, og
tá tær slitnaðu, og verkfall varð
lýst, sendi Dánjal uppskotið til ur
atkvøðu millum limirnar í feløgun
um.
Tað tók so sína tíð, og uppskotið
varð felt. Dánjal kallaði so partarnar
saman aftur og legði fram eitt nýtt
semingsuppskot, sum var eitt sind
ur frægari enn tað fyrra.
Meðan Dánjal situr í forstovuni
á Parnassinum og bíðar eftir beskeð
frá pørtunum, kemur Erlendur út
og fer til hús uttan at geva nøkur
beskeð. Hetta var rættiliga løgið.
Løtu seinni kemur skrivarin, Jákup í
Jákupsstovu, við einum lítlum lepa,
har tað stóð “ja” á, og hann sigur, at
”hetta gjørdist eitt pinkalítið ja”.
Tá var hent tað, at Erlendur var
blivin niðurstemmaður av nýggju
nevndarlimunum, og uppskotið
varð samtykt við 4 av 7 atkvøðum.
Men Dánjal var líkaglaður við, um
tað var eitt stórt ella lítið ja. Fyri
hann var tað avgerandi, at tað var
eitt “ja”, tí hetta merkti, at semjan
var bjargað og verkfallið var av.
Datt niður í flog
farinum í 1970
Í 1970 kom Dánjal út fyri eini
Dánjal spælir kort í Undirhúsinum
Beiggjarnir v.f. Hanus, Tummas og Dánjal