mánadagur 17. desember 2012síða 24

Mánadagur 17. desember 2012 · Nr. 147 24 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Kjak Tann 10. desember 2012 fekk Landsfelag Pen­ sjón­ista frá Al­manna­ mála­ráðnum nevnda uppskot til kunningar. Uppskotið undrar okkum almikið, tí mót­ rokning millum allar gift­ar fólkapensjónistar varð longu avtikin við ll. nr. 142 frá 6. oktober 2011, sum eitt samt løg­ ting tá tók undir við. Gildis­koman varð tó eftir løgtingsvalið í 2011 útsett til 1.januar 2013, hetta fyri at geva lands­ fyrisitingini høvi at við­gera lógartekniskar trupulleikar, skiltist tá. Heldur enn at fylgja løgtingsins vilja í hes­ um máli hevur Al­ manna­málaráðið tann 25. septenber 2012 sent løg­tinginum uppskot um heilt at avtaka ll.nr 142/2011. Tað uppskotið hevur ikki verið sent okkum, hvørki til kunn­ ingar ella til hoyringar. Sum hoyringspartur í eldramálum skal lands­ felagið átala, at vit ikki fáa slík mál til hoyringar, sum hava alstoran týdning fyri allar giftar pensjónistar. Uppskot Almanna­ málaráðsins frá 10. de­ sember 2012, sum ger skilnað millum pen­sjón­ istar eftir aldri á teirra hjúnarfelaga, er djúpt diskriminerandi og órættvíst mótvegis øll­ um pensjónistum, ser­ stakliga teimum yvir 67 ár, sum ikki kunnu klára sínar skyldur uttan at hava lønað arbeiði aftur at fólkapensjónini. Stundir hava ikki ver­ ið til veruliga viðgerð av hesum máli, og vit fara tí einans at biðja løg­tingið umhugsa, hvussu almenningurin man fara at fata tað, um løgtingið, nú einki val stendur fyri durum, sam­tykkir at avtaka ta lóg, sum einmælt varð samtykt beint upp undir løgtingsvalið 2011. Tað hevur alstóran týdning, at løgtingsins vilji: at avtaka mótrokn­ ingina millum hjún, sum skjótast verður settur í verk, sum lovað varð, tí nógvir fólkapensjónistar líða undir, at teir verða fíggjarliga revsaðir, tá hjúnafelagin framvegis noyðist at arbeiða, utt­ an mun til um hann er yvir ella undir 67 ár. Í staðin fyri at venda aft­ ur til gomlu lógina og pjøssa eitt sindur upp á hana, eiga teknisku trupulleikarnir, sum gjørdu, at ll.nr. 142/2011 ikki beinan vegin varð sett í gildi, at verða við­ gjørdir nágreiniliga og rættaðir. Føroya Løgting Arne Thorsteinsson formaður Marknagilsdepilin og miðnámsskúlarnir í Havn: Útbúgvingarpolitiskt vitloysi Mikkjal Helmsdal Rektari á Føroya Studentaskúli & HF-Skeiði Limur í Bygginevndini fyri Marknagil Tveir samgongupolitakarar hava sambært tíðindunum í gjár verið frammi og mælt til at steðga Markna­gils­ depli­num og í staðin brúka helvtina av pengunum til at bøta um verandi mið­ náms­skúlar í Havn og hina helvtina til at útbyggja Fróð­ skaparsetrið. Tað er eitt sera vánaligt hugskot at niðurleggja verk­ ætlanina at byggja Markna­ gilsdepilin og í staðin at nýta 200 milliónir upp á ver­andi bygningar hjá mið­náms­ skúlunum í Havn. Í nógv ár hava mið­náms­ skúlarnir í høvuðss­taðar­ økinum ligið í andaleypi, tí karmarnir eru so út av lagi vánaligir. Bæði Føroya Studentaskúli og Tekniski skúli í Havn hava í seinastu 30 árini húsast í alt ov trong­ um og vánaligum um­støðum. Verkætlanir at bøta um hetta eru komnar og farnar seinastu 20 árini. Meðan vit hava bíðað eftir eini avgerð um eina varandi loysn, eru karmarnir bara slitnir enn meira niður, og sum árini eru liðin, er Handilsskúlin nú eisini komin hartil, at karmarnir eru bæði ov trongir og í so ringum standi, at teir um fá ár hava tænt fyri seg. Eg kundi trivið í drúgvar byggitekniskar frágreiðingar, sum undirbyggja, hví upp­ skotið at sleppa Markna­gils­ deplinum og í staðin nýta 200 milliónir krónur at bøta um og útbyggja verandi karmar hjá miðnámsskúlunum í Havn, er rætt og slætt skila­ leyst. Men eg fari at halda meg til tann stutta og greiða boðskapin, ið kann lesast úr teirri byggifakligu vitan, sum vit í dag hava um bygn­ingarnar hjá okkara skúlum: Karmarnir, sum mið­námsskúlarnir í Havn virka í, eru so niðurslitnir, ótíð­ar­hóskandi og í so ring­ um standi, at tað vil vera tað sama sum at blaka peng­ arnar burtur at nýta 200 milli­ónir krónur upp á at um­væla og útbyggja teir. Líka mikið, hvussu nógvur peningur verður tveittur í verandi karmar hjá tekniska skúla og studentaskúlanum, so fæst ongantíð ein góð ella nýtilig loysn burturúr. T.d. gjørdi Teknologisk Insti­tut í 2007 eina byggi­ tøkni­liga kanning av bygn­ ingunum í Hoydølum, og nið­urstøðan var, at ein ístand­seting við langtíðar­ nýtslu fyri eyga verður mun­andi dýrari enn at byggja ein nýggjan skúla. Kann­ingin vísti eisini so umfatandi bráfeingis brek við bygningunum, at Arbeiðs­ eftirlitið sá tað neyðugt at fara inn í málið. Úrslitið var, at síðani 2008 eru útivið 40 milliónir krónur brúktar upp á høvuðsbygningin í Hoy­dølum, uttan at annað er fingið fyri pengarnar enn, at umstøðurnar eru akkurát toluligar. Hølini eru framvegis ov trong, bygn­ing­ urin sum heild niður­slit­in og inniumhvørvið ikki frægari enn, at fleiri starvsfólk og næmingar hava læknaváttan uppá, at tey ikki kunnu uppihalda sær har uttan at gerast sjúk. Karmarnir hjá miðnáms­ skúlunum í Havn hava verið forsømdir í fleiri áratíggju. Nú ber ikki til at venda aftur og enn eina ferð royna at útseta eina varandi og virði­ liga loysn. Tað er eingin veg­ur uttan um at byggja Markna­ gilsdepilin. Í skrivandi løtu eru funn­ ar sparingar í mun til inn­ komnu tilboðini soleiðis, at­ byggingin er 70 milliónir dýr­ari enn upprunaliga ásett í verklagslógini frá 2008. Løg­ tingið við verandi sam­gongu­ flokkum á odda hevur sam­ tykt at útseta verk­ætl­anina í samanlagt 3 ár. Sam­bært útrokningum hjá Lands­ verki dýrkar byggingin við 13 milliónum fyri hvørt árið, ið hon verður útsett. Av teimum 70 milliónunum, ið verkætlanin í løtuni liggur omanfyri upphæddina, sum Løgtingið ásetti í 2008, stava tær 39 sostatt frá Løgtingsins egnu avgerðum um at útseta verkætlanina frá 2013, sum er ásett í verklagslógini fyri Marknagilsdepilin, til 2016, sum nú er ásett í íløgu­ karminum hjá sitandi sam­ gongu. Hesar 39 milliónirnar eig­ ur Løgtingið eftir mínum tykki at játta verkætlanini. Tær írestandi 31 milliónir krón­urnar mugu so sparingar finnast fyri í samstarvi mill­ um bygginevndina, verk­ ætlanar­leiðsluna og fyri­ tøk­ur­nar, ið eru knýttar at bygg­ingini. Men um Løgtingið veruliga tekur ungdóm, útbúgving og miðnámsskúlan í álvara, so hevði tað ikki verið órímiligt, at hesar milliónirnar verða játtaðar afturat, so at teimum ungu, sum skulu útbúgva seg í Marknagili ta komandi hálvu øldina, verða tryggjaðir best møguligu karmar. Vit mugu ikki gloyma, at vit byggja ein skúla, sum skal rúma meira enn helvtina av hvørjum miðnámsárgangi í landinum. At sleppa Marknagils­ depli­num nú og aftur senda miðnámsskúlarnar í høv­ uðs­staðnum út í fleira árat­íggju við vánaligum og ótíðarhóskandi arbeiðs­ karm­um er rætt og slætt út­ búgvingarpolitiskt vitloysi. Viðv. Uppskoti til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um almannapensjónir o.a. (Mótrokning avtikin millum fólkapensjónistar giftir við ikki pensjónisti), dagfest 10. desember 2012, Mál nr: 12/00838-1 hjá Almannamálaráðnum.