mánadagur 7. januar 2013síða 7

7 Mánadagur 7. januar 2013 · Nr. 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Randi Jacobsen Royndirnar aðrastaðni eru, at filmsvinnan hev­ur stóran týdning fyri ferðavinnuna. Tá ið filmur er gjørdur ur einum landi, koma væl fleiri fólk úr øðrum lond­um at vitja tað land­ið. Tí sá Guðrið Høj­ gaard, stjóri í Ferðaráði Føroya tað sum eina sjálvsagda uppgávu at samskipa arbeiðið við at útvega føroyska fíggjarliga partin. Hini londini gjalda bróðurpartin av tí, sum filmurin kostar at gera, men tað er er treytað av, at Føroyar eisini gjalda ein part. Føroyar skulu gjalda nakrar milliónir krón­ ur. Enn er ikki kom­ið á mál, men Guðrið Høj­ gaard er sann­førd um, at tað fer at eydnast at finna tær seinastu krón­urnar. – Filmurin fer heilt vist at fáa stór­an týdn­ ing fyri ferða­vinn­ una, tí filmurin fer at fáa fleiri ferðafólk at koma higar. Tí er hetta ein góð íløga. Pen­ing­ ur­in er væl útgivin og kemur innaftur, sigur Guðrið Højgaard. Seinasti stóri filmur, sum upptikin varð í Føroyum, var Barbara, og hann fekk eisini útlendsk ferðafólk at vitja Føroyar. Filmurin Barbara kom í 1997, og tað eru 16 ár síðan. Ein góð íløga Tað er heilt vist, at film­ urin fer at hjálpa væl til at gera Før­ oyar kendar í øðrum lond­ um, sigur Guðrið Høj­ gaard, stjóri í Ferðaráði Føroya Filmurin Filmurin hevur fingið heitið The Bird Catcher og fer at vara smáar tveir tímar. Upptøkurnar verða gjørd­ar í Gásadali og aðrastaðni í Vágum, og leikararnir verða royndir sjónleikarar, teir flestu skandinavar. Fimm lond eru við í verk­ætlanini, Svøríki, Noreg, Frak­land, Danmark og Føroyar. Hetta er nógv tann størsta filmsverkætlan í Føroyum nakrantíð og fer at kosta 32-35 mió. krónur. Upptøkurnar verða eftir ætlanini gjørdar í vár, og film­urin verður liðugur í heyst. Richard Hobert ætlar at fara á filmsstevnuna í Cann­es næsta ár. Randi Jacobsen Daniella Sandberg. sum er ættað úr Sørvági, hevur síðan 1978 búð í Stokholm. Í fleiri ár hevur hon gingið og borið upp á eina søgu, sum hon alla tíðina hevur hildið veri egnaða til ein film. – Pápi mín, Malberg Sim­ on­sen, dugdi væl at siga søg­ ur, og hann var ikki bangin fyri at siga sannar søgur, sum onnur ikki vildu tosa um, sig­ ur Daniella Sandberg. Ein søga, sum hann segði henni, var um Frans í Gása­ dali. Pápin var ættaður úr Gása­dali. Nú verður hendan søg­ an endursøgd í einum stór­ filmi, sum svenski leik­stjór­ in Richard Hobert, er við at seta upp. Richard Ho­bert er millum kendastu films­leik­ stjórarnar í Svøríki, hevur gjørt filmar, og fleiri teirra hava fingið virðisløn. Tað var meira ella minni av tilvild, at Richard Hobert fekk søguna at vita. – Eg var til ein føðingardag í Stokholm og kom at sita við sama borð sum hann. Eina ferð segði eg við hann, at eg visti eina føroyska søgu, sum hóskaði væl til film. Hann var beinanvegur áhugaður og gav mær visittkort sítt og bað meg ringja til sín, sigur Daniella Sandberg. Tvær vikur seinni ringdi hon, og filmsleikstjórin fór beinanvegin til verka at bryggja meira upp á søguna. Hetta eru trý ár síðan. Daniella Sandberg hev­ ur síðan hjálpt til og hevur millum annað verið í Føroy­ um og gjørt samrøður vi fólk, sum hava kent søguna. Um at yvirliva Søgan um Frans í Gásadali er ein søga um at yvirliva hjá fátækrafólki fyri meira enn tríhundrað árum síðan. Tað er eisini ein søga um tollyndi. Foreldrini hjá Frans vóru ognarleys, og sum barnleys var framtíð teirra í vanda, tí hvat skuldi verða av teimum, tá ið kreftirnar fóru at ganga undan. Ein dagin fóru tey bæði til Sørvágs, har eitt franskt skip lá. Ørindini vóru, at hon skuldi gerast við barn. Tá ið tey fóru niðan aftur til Gásadals, høvdu tey eina víntunnu, sum tey fingu frá fransmonnum. Konan var við barn og átti sonin, sum fekk navnið Frans. Ikki óhugsandi varð hann kallaður upp eftir pápa­upphavi sínum. – Pápi mín segði mær, at tað var eingin, sum sá niður á tey fyri tað. Tað vóru ikki ráð hjá nøkrum at skammast, sigur Daniella Sandberg. Søgan um Frans í Gásadali er ikki skrivað niður, men hon livir framvegis á manna­ munni hjá nøkrum fólkum. Hon leggur dent á, at hon hevur alla virðing fyri menn­ iskjunum, sum nýttu hendan møguleikan fyri at yvirliva. Daniella Sandberg sigur, at søgan altíð hevur fylt nógv í hennara hugaheimi, og tað gjørdi hon ikki minni, tá ið hon var greið yvir, at hon ikki kundi eiga børn sjálv. Hon og maðurin Svante valdu at ættleiða tvey børn. - Kærleikin til børnini er ikki minni, fyri tað um eg ikki havi føtt tey sjálv. Soleiðis hevur pápi Frans óivað havt tað eisini. Gott handrit Daniella Sandberg sigur, at hon var spent, tá ið hon fekk handritið at lesa. Hon var ovfarin av, so væl Richard Hobert hevur fingið burtur úr søguni. Hann hevur bygt meira upp á søguna fyri at gera hana meira spennandi, og tað hevur ikki gjørt søg­ una verri. – Richard Hobert vísir í hand­ritinum stóra virðing fyri menniskjunum, sum livdu undir so hørðum korum, og haraftrat hevur hann fing­ið tað kvinnupolitiska við, sigur Daniella Sandberg. Hon hevur útbúgving sum frama- og sosialpedagogur. Hon hevur arbeitt nakað við sjónleiki men einki við filmi. Føroysk søga í stórfilmi – Pápi segði mær søguna um Frans í Gásadali, sigur Daniella Sandberg úr Sørvági. Hon gav svenska filmsleikstjóranum Richard Hobert hugskoti til størstu filmsverkætlanina nakrantíð í Føroyum Daniella Sandberg