fríggjadagur 1. februar 2013síða 13

13 Fríggjadagur 1. februar 2013 · Nr. 13 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Jan Højgaard sannførandi vinnari Leo Poulsen Trý ár í sessinum. Soleiðis eru treytirnar, tá formaður verður valdur til Føroya Fiskimannafelag, sum nú skjótt hevur 102 ár á baki. Hetta er samstundis triðju ferð, at Jan Højgaard hevur stillað upp til formansvalið, og tað er eisini triðju ferð, at hann verður valdur til for­ mann. Hesaferð vóru mótval­ evnini tvey, Gímur Hammer og Sakarias Zachariassen, men tey megnaðu ikki at koppa sitandi formanni. Eitt serligt hesaferð var, at ein, ið starvast á skrivstovuni hjá Føroya Fiskimannafelag, Grímur Hammer, valdi at stilla upp móti formanninum. Gitt hevur verið, hví so varð, men bæði Grímur og Jan hava sagt, at tað eingin trupulleiki hevur verið fyri um­hvørvið á skrivstovuni. Úrslitið av valinum fyri­ lá gjáramorgunin, eft­ir at sein­asta freist at lata at­ kvøðu­seðil inn var á mið­ nátt miku­kvøldið. Næst­ for­mað­urin, sum vanliga er hann, ið almanna­kunngerð úrslitið, var burtur­staddur, og tí gjørdist tað Andreas Berglíð, sum hevur um­ boðað Vága sókn í fleiri enn 20 ár, ið kunngjørdi úrslitið av valinum. Endin var, at Jan Høj­ gaard fekk 334 atkvøður, svar­andi til 57%, og hann var tí afturvaldur við einum stór­ sigri. Grímur Hammer fekk 151 atkvøður, sum svarar til 25%, meðan Sakarias Zacha­ rias­sen fekk 108 at­kvøð­ur, ið svarar til 18%. ALS kostaði ikki Um báðir avbjóðararnir høvdu síni ánilsi skal vera ósagt, men tað var bert Jan Højgaard av teimum trim­um uppstillaðu, ið møtti upp í hølunum hjá grann­skoðara­ fyritøkuni, Januar, klokkan 11 fyrrapartin í gjár, tá úrslitið varð almannakunngjørt. Sitandi formaðurin var annars væl nøgdur við úr­ slitið, tó at hann ikki dugdi at siga, hvat hann hevði væntað sær. Hann dugdi heldur ikki at mta um, hvørt tað er ein fyrimunur ella vansi, at val­ luttøkan einans var 25%. – Nei, tað dugi eg ikki at meta um, sigur Jan Høj­ gaard. Hinvegin heldur hann ikki, at gølan um fráfar­ing­ aravtaluna, ið hann sum tá­ verandi limur í stýrinum í ALS gjørdi við Ernst Ja­cob­ sen. – Tað sær ikki út til, at tað hevur havt nakra ávirkan, sigur Jan Højgaard. Hinvegin heldur hann, at tað er ein trupulleiki, at fiski­ menn hava so vánaligar - fyri ikki at siga ongar - treytir í ALS. – Nú eri eg so ikki longur limur í stýrinum fyri ALS, men vit hava so eitt umboð har. Og nú havi eg so trý ár at gera mína ávirkan gald­ andi á tí økinum, sigur Jan Højgaard. FORMANSVAL Tað gekst til formansvalið í Fiskimannafelagnum so, sum tey flestu helst mundu vænta: Jan Højgaard heldur fram við einum sannførandi sigri; hann fekk heili 57% av atkvøðunum Jan Højgaard varð afturvaldur til formann í Føroya Fiskimannafelag við 57% av atkvøðunum Mynd: Álvur Haraldsen Anna var dóttir Andreas C. Lützen, sum kom til Før­ oyar í 1837 at vera lærari í Kommunuskúlanum í Havn og organistur. Andreas giftist árið eftir við Evu Margrethu Jacobsen úr Baianstovu í Havn, og Anna, fødd í 1841, var næstelsta barn teirra. Anna giftist við Jens Christ­ian Evensen, sum var prestur á Viðareiði og í Hvalba og eisini próstur á Nesi. Tey fluttu seinni til Dan­markar, men tá Jens Christian doyði í 1904, var Anna heima aftur í Føroyum eina tíð. Hon flutti tó niður aftur at vera hjá eini dóttir í Bregninge á Sælandi, og har hitti Christian Olsen, bóndi í grannabygdini Eskebjerg, hana í 1925. Christian hevði stóran áhuga fyri siðsøgu, og tað er hann, sum skrivar nið­ ur hesa frásøgnina hjá Onnu Evensen, sum nú er til í handriti. Tað var í tøk­ um tíma, hann skrivaði frá­ søgnina, tí Anna doyði í 1927, 85 ára gomul. Christian var ógiftur, men hann hevði ein trúgvan húskall, Louis Helt, sum arvaði hann. Óli Jacobsen, fyrrver­andi formaður í Fiski­manna­fe­ lag­num, fekk kunnleika um hetta handritið, og hann fór at kanna, hvat mundi vera vorðið av tí. Tað tók sína tíð, men tað vísti seg, at eitt av teimum trimum hond­ skriv­aðu handritunum var eftir í gomlu húsunum hjá Christiani. Louis Helt var sinnaður at lata hetta upprunahandritið hjá Onnu Evensen til Før­ oya, og í juni í fjør var Óli Ja­cobsen í Eskebjerg, har hann fekk handritið handað. Hand­ritið er nú í varðveitslu hjá Landsbókasavninum. Í handritinum eru áhuga­ verdar frásagnir bæði úr Havn og frá øllum plássunum har prestahjúnini Anna og Jens Christian búðu. Hetta eru frásagnir um gerandis­ dagin hjá fólki og um for­ vitnis­ligar hendingar. Eitt nú greiðir Anna frá hendingin á Kongabrúnni í Havn 25. juli í 1874, tá pápi hennara doyr í føvningin á kongi, meðan hann heldur vælkomurøðu fyri kongi – hetta var fyrsta kongsvitjan í Føroyum. Á samkomu í fundar­høl­ inum á Landsbókasavninum mikudagin klokkan 19 fer Óli Jacobsen at greiða frá, hvussu handritið endaði í Føroyum. Hann fer eisini at greiða eitt sindur frá ættini hjá Onnu Evensen. Aftaná fer Malan Marnersdóttir, professari í bókmentum, at greiða frá handritinum, innihaldi og hvat slag av bókmentaligum riti talan er um. Á samkomuni, ið er al­ menn, ber til at síggja han­ d­ritið, og Heini Lützen fer eisini at syngja nakrar sang­ ir. Landsbókasavnið fær endur­ minningarnar hjá Onnu Evensen HANDRIT Mikudagin komandi, 6. februar, skipar Landsbókasavnið fyri fyrilestrum og framløgu av handriti við endurminningum hjá Onnu Evensen, f. Lützen Ommusonur Onnu Evensen, Johan Evensen, saman við Elsu Funding, presti í Ónagerði á Viðareiði, har abbi hansara, Jens Christian Evensen, var prestur. Farbróðir hansara, A. C. Evensen er føddur á Viðareiði. Johan er sonur Johan og Berghild Evensen. Hann er uppkallaður eftir pápnum, sum fór til gravar sama dag sum sonur varð doyptur í 1935 Anna Evensen, 1841-1927