fríggjadagur 1. februar 2013síða 18

Fríggjadagur 1. februar 2013 · Nr. 13 18 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 kjak Ójavnt er býtt – og tað hava sambandsfólk gjørt! Til stýrið fyri Trygdargrunnin Um nakar fær ov lítið, so er tað ikki, tí at ov lítið er til, men tí at ójavnt er býtt. Eitt sambandsmantra til verju av framdum og stuðl­að­um høgra­radi­kalum stætta­politikki ljóðar: blokk­ stuðuls­niðurskurðurin. Fólka­flokk­urin leggur annars banditta­politikkin til rættis, krevur lýdni og stendur við tiknu av­gerð­irnar, meðan hann fyri­reikar tær næstu. Teir smáu flokk­arnir rópa upp um fostur­tøku og tunnlar og lata seg an­n­ars leiða til at fremja polit­iskt og fíggjar­ligt órætt­vísi. Ein full­ komin parodiur upp á fólka­ stýri, sum í praksis vísir seg at vera eitt einflokkastýri við trim­um halum. Í tí høpi vita flest øll, hvar Fólkaflokkurin er. Men hvar er, og hvat ger Sam­bandsflokkurin? Fæst hann bert við blokk­trupul­ leik­ar? Sambandsflokkurin hevur søguliga sæð verið ein sosial- liberalur flokkur við einum sløð av konservatismu og við einum menniskjansligum andliti. Men nú – hann er krop­in upp í fólkafloksleypin – líkist hann alt meira og meira bandittunum, hvørs høgraradikala politik hann slættar vegin fyri í einum ong­an­tíð áður sæddum stætta­politikki. Og øll vita, at hesin karráði politikkur hevði als ikki fingið so mikið sum fótin fyri seg utt­ an við Sam­bands­floksins fulla stuðli. Men hvat sker, tá fólkið loyvir sær at tala at. Jú, sambands­menninir og sambands­kvinnurnar, ið fíggjar­liga neyð­taka tey veiku, tey sjúku, tey gomlu og fremja stætta­mun av dimen­siónum, tey sláa sam­ felt hend­ur­nar saman, sláa kors fyri seg, meðan tey við himm­al­vend­um eyg­um og pátik­num rødd­um murra stríðs­song Sam­bands­flok­ sins: Góðu tit! Tað vóru ikki vit. Blokk­in hava teir skorið, tí er her so vorðið. Slíkar kávalótir og upp­ blástan sjónleik fer fólkið vón­andi at svara upp á, tá fyrsta høvi býðst, tí alt fleiri fara at kunna gjøgnumskoða tann óhugnaliga politiska og fíggjarliga leikin við teim­um stóru negativu av­leið­ing­ unum, ið standast av ein­um gjøgnum­førdum banditta­ poli­tikki, ið als ikki hevði kunnað fingið fótin fyri seg uttan við 100% stuðli frá Sam­bands­flokkinum. So kunnu tey tosa um blokk, og hvat tey ann­ars kunnu finna upp á sum um­bering. Teir/ tey mugu taka av­gerðir fyri teirra gerðir fyrr ella seinri. Eitt er vist og kann slást fast við sjeytummaseymi, og tað er, at um onkur hevur ov lítið (og tað eru tað mong, ið hava), so er tað hvørki tí, at ov lítið er til, ella tí at blokk­urin er skorin, men tí at ójavnt er býtt, og tað hava sam­bands­ menn og sambandskvinnur í høgraradikalu samgonguni gjørt, og tað fara tey at gera so leingi, samgongan verður sitandi. Enn einaferð fer Suður­oyar­ streymoyar Útróðrarfelag at heita á stýrið um at broyta inntøkumarkið. Vit vita líka so væl sum tit, at við lóg skulu vit gjalda inn í grunnin, men so vita vit eisini, at bólkur 5 at kalla onki fær útaftur, tá mest er brúk fyri tí. Tá er tað bert stýrið, sum hevur ábyrgdina. Eisini sær út til, at vit hava ein beiskan fígginda í stýrinum, sum er formaður í Meginfelag Útróðrarmanna. Eitt felag, sum í veruleikanum ikki er til, men situr við einum for­ manni, sum av øllum alvi mót­arbeiðir bólki 5. Tað vil siga, at vit ongan hava at um­ boða henda bólk í stýrinum. Allir bólkar í skipani fáa útgoldið, tá hýran fer niður, utt­an útróðrarmaðurin í bólki 5, hann fær onki, tá hann mest hevur brúk fyri tí. At vit so at kalla onki fáa úr tí grunni, sum vit allir gjalda inn í og eiga okkara part av, tí stýrið als ongan áhuga hevur havt í at ganga okkum á møti. Tað vísir seg nú at fáa avleiðingar; stýr­ið heldur hamaran í hond­ini, sum smíðar sein­asta seym­in í kistuna hjá heima­út­róðri­ num. Á útróðrarplássum kring landið síggja vit tómar egn­ ingar­skúrar við turrum gólvi. Mennirni flýggja til útlondini fyri at kunna breyðføða seg. Ein syndarlig støða. At enda heita vit, einaferð enn, á stýrið um at lækka inn­ tøkumarkið niður á 100.000 kr um hálvárið, ella long­ur niður, fyri at bólkur 5 kann koma innaftur í skip­anina. Sjálvandi hava vit sæð, at tað eru pengar í trygd­ar­grunn­in­ um. Hetta skriv verður eisini sent fjølmiðlinum. Vónandi viðgera tit hetta skjótt. Viðmerkingar og lesarabrøv til Sosialin skulu sendast til teldupostadressuna: post@sosialurin.fo Ein gosoyggj slapp undan milliardstórum endur­ gjalds­kravi í vikuni. Tað skrivaði danska útvarpið á heimasíðuni. Danski miðilin viðgjørdi EFTA avgerðina, sum staðfesti, at Ísland ikki skuldi gjalda Bretlandi og Hollandi endurgjald fyri Icesave gøluna. Eitt áhugavert mál í sjálvum sær, men tað, sum eg hefti meg við, var, at greinin tosaði um bretska statin og hálendska statin, men um íslendsku gosoynna. Tað er neyvan tilvitað mismælt, men áhugavert alíkavæl, at almenni miðilin hjá fyrrverandi “hjálandaharrunum” brúkar landafrøðiliga heldur enn politiska hug­ takið. Íslendski staturin er ikki heilt ungur longur, men hann er framvegis ikki gerandismál hjá øllum donskum journalistum. Orð kunnu vera leivdir frá gomlum veruleikum, men orð kunnu eisini skapa og varðveita valdsskip­ anir. Tað hugsaði eg sunnukvøldið, eftir at tíðinda­ stubbi í Kringvarpinum, har eg sum lærari og ritstjóri var spurd um nýggjar samvirknar bøkur hjá Námi, endaði sum kjakevni á Facebook. Tað, sum skapti øsing, var ikki nýggi miðilin, men orðini eg brúkti um næmingar. Veikir og sterkir næmingar. Eingi næmingar eru veikir, segði fyrr­ verandi læraraskúlalærari á Facebook. Tey hava kanska ein læritrupulleika, men veikir verða teir bara, um vit fáa teir at trúgva, at teir eru veikir við at siga tað nóg ofta við teir. Valdsnýtslan kom mær ikki til hugs, tá eg tosaði við journalistin, heldur ikki tá ið eg lurtaði eftir innslagnum. Men tá ið eg lurtaði umaftur, hoyrdi eg tað. Blindir vinklar kunnu verða vandamiklir, blind lið enn vandameiri. Dimmalætting fekk fyrstu Winther heiðurslønina seinasta vikuskiftið, og Brynhild Thomsen, blaðstjóri, segði, at hon ofta hugsaði um yrkingina Blinda liðið eftir Christian Matras. Alt ov nógv politisk mál verða bara trumlað ígjøgnum uttan viðgerð, segði blaðstjórin. Samd. Tí er tað gott, at vit hava eygleiðarar, sum ikki troyttast av at vísa á skeivleikar og valds­mis­nýtslu. Trupulleikin er tó, at nógvir politikarar duga ótrúliga væl at venda deyva oyra til. Teir síggja mótstøðuna, men hoyra hana ikki. Teir síggja, at nú hevur andstøðan fimtan fyrispurningar, tað hevði hon eisini í gjár, og tað fer hon uttan iva eisini at hava í morgin. So best man vera at svara sum minst. Og so eru tað hesi keðiligu orðini. Sambandsmenn hava tað eitt sindur trupult við orðinum “tjóð”. Kunnu vit ikki heldur bara tosa um oyggjar? Og hví skulu vit hava eina stjórnarskipan, sum staðfestir, at landsins borgarar eru upphav til alt politiskt vald í landinum. Hetta eru alt ov vandamikil orð. Nei, best man vera at lata hatta uppskotið liggja uttanfyri løgtingsgáttina. Og “fólksins ogn” er heldur ikki so heppin orðing. Fólkafloksmenn tíma ordiliga væl at syngja “mín dýrasta ogn,” men tað er bara ein sangur, og hann hevur einki við fisk at gera, so nú skal fólksins ogn broytast til landsins ogn. So kunnu politikarar í frið og náðum venda deyva oyra til blinda liðið, meðan gamlar valdsskipanir fáa frið at virka innan tryggar, orðleysar karmar. Dorit Hansen lærari EYGA MÁLIÐ Strika orðið, so hvørvur trupulleikin Dagfinnur Danbjørg Nevndin fyri Suður­ streymoyar Útróðrar­ felag Mortan Johannesen, formaður