mánadagur 4. februar 2013síða 21

21 Mánadagur 4. februar 2013 · Nr. 14 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Ítróttarblaðið Vann HM í fótbólti við einum armi Fótbóltur Hector Castro var við til at vinna fyrsta heimsmeistaraskapið í søguni. Hetta varð í 1930, tá Uruguay varð vertur fyri ta fyrstu HM-kappingina nakrantíð. Hetta bragdið útinti Hector Castro við einum armi Heri Simonsen Tað ber til at hava bert ein arm, og kortini gerast heimsmeistari í fót­ bólti. Tað bleiv prógvað longu í 1930, tá Uruguay varð vertstjóð fyri tað fyrstu HM-kappingina nakrantíð. Uruguay vann gull á olympisku summarleikunum í París í 1924, og í Amsterdam í 1928. Áðrenn HM varð olympiska fótbóltskappingin tann fremsta kappingin. Og tá lítla suðuramerikanska landið, Uruguay hevði vunnið olympiskt gull tvær ferðir í rað, var tað ógvuliga upp­ lagt, at teir vóru vertir fyri tí fyrstu HM-kappingini nakrantíð. Teinurin gjørdist tó dekan ov langur fyri nógv av teimum europeisku lond­ unum, sum máttu sigla allan tein­in úr Europa og til Uruguay. Vánaliga europeiska luttøkan í HM-endaspælinum í Uruguay førdi seinni til, at Uruguay boykottaði HM-endaspølini í Italia í 1934, og í Fraklandi í 1938. Vunnu HM í 1930 Tað gekk væl hjá vertstjóðini, Uruguay, sum vann HM-finaluna á Centenario leikvøllinum í høvuðs­ stað­num, Montevideo. Mótstøðu­ liðið var tað stóra grannalandið, Argen­tina. Argentina var á odda 2-1 í steðginum, men í seinna hálvleiki gjørdi Uruguay eitt ótrúligt come­ back, og teir ljósabláu – Celeste, sum teir verða nevndir – vendu 1-2 til ein 4-2 sigur, og fagnaðurin mundi ongan enda fingið í Uruguay eftir finalusigurin. 20 ár seinni gjørdist Uruguay heims­meistari í Brasil, tá teir skelk­aðu vertstjóðina við einum 2-1 sigri í tí avgerandi dystinum. Síðani 1950 hevur Uruguay vunnið Copa America – suðuramerikanska meistara­skapið – rættiliga ofta, seinast í 2011. Uruguay hevur vunnið Copa America heilar 15 ferðir. Teir vunnu tað fyrstu Copa America kapp­ ingina, sum varð í Argentina í 1916. Longu árið eftir vann Uruguay Copa America, hesaferð á heimavølli. Heimsmeistari við einum armi Tað merkisverdiga við liðnum hjá Uruguay, sum vann OL-gull í 1928, og HM-gull í 1930 varð, at á liðnum spældi ein maður, sum bert hevði ein arm. Hector Castro, sum bert hevði ein arm spældi 25 landsdystir fyri Uruguay millum 1923 og 1935. Í hesum 25 landsdystunum skeyt Hector Castro 18 mál. Einarmaði framherjin skoraði sigursmálið til 4-2 ímóti Argentina í HM-finaluni í 1930, og er Hector Castro millum tær heilt stóru hetjurnar í tí ótrúliga fótbóltssøguni hjá Uruguay. Sum 13 ára gamal varð Hector Castro óansin við einari ravmagns­ sag, og hann fekk høgra arm kvettan av í einum óhappi. Millum áskoð­ararnar í Uruguay varð hann kendur sum »El Manco« – tann ein­ armaði. Vann nógv heiti Umframt at vinna OL-gull í 1928 og HM-gull í 1930 vann Hector Castro Copa America í 1926, og í 1935. Hann vann uruguayanska meistaraskapið við Nacional tvær ferðir, umframt, at hann vann meistaraskapið við lið­num, Estudiantes. Tá heims­meistara­skapið í 1933 varð vunnið, skor­aði Hector Castro eitt reint hattrick í tí av­ ger­andi dystinum ímóti Penarol. Tá Hector Castro hevði stillað fót­ bólts­gaggurnar gjørdist hann fyrst hjálpar­venjari, og síðani venjari. Tað eydnaðist honum at vinna tað uruguayanska meistaraskapið seks ferðir, sum hjálparvenjari og venjari. Hector Castro, sum varð føddur tann 29. november í 1904, doyði bert 55 ára gamal tann 15. september í 1960. Í fótbóltssøguni hjá tí lítlu, stoltu og nógv vinnandi tjóðini, Uruguay eigur Hector Castro tó eitt ógvuliga serligt pláss. Òhappið, sum hann upp­livdi sum 13 ára gamal, forðaði hon­um ikki í at røkka teimum hægstu fótbóltstindunum. heris@sosialurin.fo