fríggjadagur 8. februar 2013síða 48

nr. 16 · 8. februar 2013 8 VIKUSKIFTI Samrøða Jóannes Hansen joannes@sosialurin.fo Tey, sum hava hitt Lauru í Rituvík, minn­ast hana. Hon smæðist ikki burtur. Hev­ur lætt við at seta seg í samband við fólk, tosar nógv og hart, hevur skjótt til látur og sýnir tí einstaka og felags­ skap­inum ans. Soleiðis er hon, og oftast og heilt nátúr­liga er tað hon, sum stendur á odda, birtir upp undir, samskipar og tekur tøk, tá ið tiltøk skulu fyriskipast. Ikki minst tá ið tað snýr seg um heimbygdina Ritu­vík, har Laura altíð hevur búð og fram­vegis býr, tá ið tað snýr seg um eldra­felagið Nón í Runavík, og tá ið tað snýr seg um tey, sum í styttri og longri tíðar­skeið og av sjúkuávum eru noydd at halda til á sjúklingahotellinum í Keyp­mannahavn. 29. august í fjør helt Laura 50 føð­ ingar­dag í hølunum hjá eldrafelag­num Nón. Nógvir rituvíkingar møttu upp, og tað er eingin loyna, at teir rokna Laura at hava stóran týdning fyri trivnaðin í bygdini. Hon er eitt slag av liðformanni, søgdu tey og bóru dømi fram um, hvat teyvvið hesum sipaðu til. Har vóru eisini mong frá eldra­ felag­num Nón í Runavík, og eisini tey greiddu frá og fegnaðust um upp­liv­ ingar, sum Laura hevur verið oddviti í at syrgt fyri, at tey hava fingið uttan­ lands. Síðani 50 ára føðingardagin hevur Laura serliga brúkt tíð og orku upp á sjúklingahotellið í Keypmannahavn. Tað venda vit aftur til um eina løtu. Áræðið og hugurin hjá Lauru at skunda undir og saman við øðrum at taka tøk hevur borið við sær, at nógv er komið av skafti, sum ikki hevði komið í eygað, um tað varð bíðað eftir, at tað al­menna tók stigið, m. a. tí raðfestingin segði, at tað ikki var fíggjarlig orka til tað. So hevur tað víst seg, at tað í civila partinum av samfelagnum ber til at finna arbeiðsorku og maskinorku, sum uttan viðurlag hevur syrgt fyri, at ting­ ini vórðu fingin frá hondini. Spæliplássið í heimbygdini Í Rituvík hava tey prýðuligt spælipláss. Í løtuni verður fyrireikað at fáa góða grill aftrat. Bygdafólkið – bæði stór og smá – eru á spæliplássinum, ið ikki er FIFA sparki­vøllur, men spælipláss, sum bygda­fólkið sjálvt hevur fingið til vega. Hvussu kom hetta í lag, Laura? – Tað var í bindiklubbapráti her í stov­ uni hjá okkum undir kreppuni í níti­ár­ unum. Vit vóru samdar um, at okkum tørv­aði eitt spælipláss. Tíðirnar vóru ikki góðar, og tað gekk striltið at fáa komm­ununa við uppá tað. Bæði tí tey vildu hava plássið aðra staðni enn vit, og tí ætlanin varð mett at vera ov kostnaðar­mikil. Eftir kommunuval eydnaðist at fáa býráðið við uppá, at spæli­plássið skuldi verða undir Kass. Økið sá ikki so tespuligt út, men vit fingu allar góðar kreftir í Rituvík at sam­starva, og so bar tað til. Tá vóru fleiri entrepenørar, sum áttu maskinur og last­bilar. Vit fingu bilbukt við stóru ánna, sum rann ígjøgnum stykkið, og so gekk tað skjótt. Fólk høvdu amboð við sær, og ofta endaðu vit við einum drekka­munni her inni hjá okkum. Mamma livdi tá. Hon var blind og búði hjá okkum, og henni dámdi so væl at hava lív rundanum seg. So tað vóru eykavinningar fyri okkum og hana, at so nógv vitjaðu inn her, greiðir Laura Olsen frá. Leingi var spæliplássið eyrvøllur: – So hoyrdu vit um, at klaksvíkingar skuldi skifta graslíki. Eg helt við hini, at vit áttu at spurt, um vit kundu fáa nak­að av tí, sum teir har norðuri tóku av. Eingin roknaði við, at tað fór at eydn­ast at fáa graslíki úr Klaksvík og út til Rituvíkar. Eg ringdi til Jógvan við Keldu, sum tá var borgarstjóri, og for­taldi honum um ætlanina. Honum líkaði væl projektið hjá okkum, og hann syrgdi fyri, at vit fingu hetta játtað. Seinni fór tað av vindi, og aftur tá fingu vit graslíki frá klaksvíkingum. Tá fóru báðir vøllirnir – tann hjá okkum og tann í Klaksvík – av vindi í senn. Gunvá við Keldu skipaði fyri, at vit fingu burtur av tí, sum skuldi burtur har norðuri. Síðani er vøllurin nógv nýttur, eisini av barnagarð- inum og frí­tíðar­skúlanum, sum er í gamla skúla, og av barnagarðinum, sum var í Æðuvík. Nú eru vit spent uppá, hvussu tað fer at eydnast við grillini. Tilfarið er komið, og vit hava skaffað pengarnar til múraran, sum kemur í mai mánað. Á ferð við teimum eldru Eldrafelagið Nón skipar fyri uttan­ lands­ferðum fyri limirnar. Í tí er Laura Olsen krumptappurin. Limirnir siga, at tað er óhugsandi at fara av landinum, uttan at Laura er við, um tað so er at fara til Danmarkar, Noregs ella onkra aðra staðni. Hvussu ber hetta til, spyrja vit Lauru: – Tað var mest sum av tilvild. Eg eri von við at vera við til at fyriskipa tiltøk. Tá ið tey í Nón so skipaðu fyri tiltøkum, tí tey ætlaðu sær uttanlands, heittu tey á meg um at hjálpa teimum. Hetta eru fleiri ár síðani, og so hevur hetta vundið upp á seg. Nú dugi eg ikki at ímynda mær ikki at vera við í Nón. Hví? – Tí tað gevur mær so ómetaliga nógv. Tey eldru eru so takksom, og tað hevur við sær, at eg fái styrki av at vera saman við teimum. Laura fer ígjøgnum heilt fyri okkum, siga tey í eldrafelagnum Nón: Hon syrgir fyri ferðaseðlum og gisting og útferðum. Eina ferð, vit vóru í Noregi og koyrdu aftur til Bergen fyri at fara heim aftur við Norrønu, vísti tað seg, at tunnilin var stongdur, tí tey arbeiddu í honum. – Vit høvdu ikki gáað um hetta, og um vit skuldu farið umveg, so høvdu vit verið ov sein. Tað var ikki frítt, at panikkur var um at koma í, men Laura ornaði tingini. Hon ringdi til løgregluna, sum setti seg í sambandi við leiðsluna fyri arbeiðnum, og ein hálvan tíma seinni fóru vit ígjøgnum tunnilin, greiddu tey frá í 50 ára føðingardegnum og hildu seg harvið hava undirstrikað, at Laura megnar at fara ígjøgnum heilt fyri tey. Hotellið í Keypmannahavn Síðsta summar flutti Hotel Tórshavn, sjúklingahotellið í Keypmannahavn, í Samrøða við 50 ára gomlu Lauru Olsen, sum setur futt í, har hon er, og sum eitt nú hevur staðið á odda fyri spæliplássinum í heimbygdini, syrgt fyri fígging og verið ferðaleiðari á uttanlandsferðunum hjá eldrafelagnum, og sum síðstu mánaðirnar hevur samskipað átak at betra umstøðurnar á Hotel Tórshavn í Keypmannahavn, og nú fer at læra til heilsurøktara. Hon greiðir eisini frá, hví hon fegin vil sleppa í starvslæru á einum hospis Laura í Rituvík og tey gomlu og tey sjúku