fríggjadagur 15. februar 2013síða 10

Fríggjadagur 15. februar 2013 · Nr. 19 10 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Jón Brian Hvidtfeldt - Útróðurin er burtur alla- staðni. Fuglafjørður, Leirvík, Vest­manna, Tvøroyri, Vágur. Alt er steindeytt. Leif Høj er fortørnaður. Hann er stjóri á FoFish, sum keyp­ir og selir fisk, hann er nevnd­ar­limur í Norðfra, sum fra­m­leiðis lidnar portiónir burt­ur úr føroyskum fiski, og ha­r­til er hann reiðari á línu­ báti­num Riba. - Muran tykist í long­ri tíð hava verið, at út­róð­ur­in er rótin til alt ilt. Frið­ingar, stongd­ar leiðir og av­mark­ ing­ar í rættinum til minsta­ for­vinn­ing eru við til at kvala útróðurin, sum doyr spaku­ liga. Myndina av doyggjandi út­róðri­num flytir Leif Høj skjótt víðari yvir á restina av fiski­vinnuni. - Dynamikkurin og fram­ drift­in er ring at fáa eyga á. Eru nøkur veiðiloyvi út­skriv­ að síðstu árini, spyr Leif Høj og svarar sjálvur: - Vit liva av at keypa og sel­ja verandi loyvi, sum enda á alsamt færri hondum. Tap­ ar­in er samfelagið. Vit mugu taka atlit til trivnaðin í sam­ felag­num, heldur enn hyggja at, meðan eindirnar vera fær­ ri og størri. Í samrøðu við Sosialin síðsta fríggjadag ímyndaði lands­stýris­maðurin í fiski­ vin­nu­málum sær eina nógv meira samansetta vinnu. - Ja, tað skal í nógv størri mun bera til at samanseta veiði­rætt­indini. Hví skal ein reiðari vera bundin at ein­ um ávísum fiskiskapi, um hann sær møguleika fyri at tjena pengar í øðrum fiski­ skapi og harvið fáa eitt bein aftur­a­t at standa á. Eg síggi fyri mær færri skip og størri reið­arí, sum virka í eini meira saman­settari vinnu enn vit higartil hava sæð, segði Jacob Vestergaard. Úr sínum stjórastóli hev­ ur Leif Høj ilt við at keypa argu­mentini. - Stóru reiðaríini hava so ongan áhuga í at trýsta prís­ in uppeftir. Tvørturímóti. Og tað gevur so lægri hýru til fiskimannin. Mín pá­stand­ ur er, at tað eru smáu ak­tør­ ar­nir, sum sprella og royna at dyrka “nisjurnar,” smáu mark­nað­irnar har besti prís­ urin fæst fyri hvørt kilo, sig­ ur Leif Høj. Men vísir søgan ikki, at árini við mongu, smáu reiðar­íu­num góvu ikki ta fram­drift og tann dynamikk, ið Leif Høj peikar á? - Hvat er tað, sum ikki gekk so væl? Kring landið vóru skip, sum kláraðu seg væl, sigur Leif Høj og peikar á Runavík, Vestmanna og Hval­ba sum dømi um bygdir við positivum søgum úr fiski­vinnu­ni. - Heldur vóru tað stóru upp­keypini, sum tá avtornaði av­toft­aðu fiskivinnuna á fleiri plássum. Enn er Hvalba tó dømi um tað øvugta, legg­ ur hann afturat. Atgongdin Leif Høj keypir og selur fisk hvønn dag. Hansara uppá­ hald er, at atgongdin til fisk­ in gerst truplari. - Nei, fiskurin kemur ikki nóg væl í alment útboð. Vit sleppa snøgt sagt ikki framat fiski­num, sigur Leif Høj. Hansara uppáhald er, at longu nú er fiskivinnan so­mikið samantvinnað, at smáu aktørarnir als ikki sleppa at bjóða uppá stór­an part av fiskinum, ið verð­ur veiddur á føroysku grunn­ unum. Manglandi atgongdin gongur út yvir virðis­øki­ng­ ina, sigur Leif Høj og heldur fram: - Hyggja vit eftir botn­ fiskasløgunum, so er virðis­ økingin alt ov lítil. Vit fáa ov lítið burtur úr teim­ um virðum, ið vit fáa úr havinum. Samstundis sígg­ja vit, at serliga bretski mark­ naðurin vísir støðugt minni áhuga fyri føroyskum botn- fiski. Gongdin er ørkymlandi, sig­ur Leif Høj. Stjórin á FoFish hevur hug at draga makreltrætuna uppí. Hugleiðir um, hvørt tað man vera makreltrætan, ið ger føroyskan botnfisk min­ni áhugaverdan og har­ við trýstir prísin niður. Og hvat nú hendir, um rákið móti føroyskum fiskavørum herð­ist, soleiðis at tosið um boy­kot gerst reelt. Hetta eru tó gitingar út í eina óvissa framtíð. Tí før­ oyski marknaðurin hevur FISKIVINNU­POLITIKKUR Atlit mugu takast til trivnaðin í øllum samfelagnum. Verandi miðsavnan innan fiskivinnuna kvalir dynamikkin í vinnuni og virkishugin kring landið. Tað sigur Leif Høj, stjóri í FoFish, sum skýrir fiskivinnupolitikkin at vera bæði tannleysan og hopileysan Samfelagsatlitið