fríggjadagur 1. mars 2013síða 8

Fríggjadagur 1. mars 2013 · Nr. 25 8 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 INTEGRATIÓN Áki Bertholdsen Nú skal tað vera lættari og smidl­igari hjá útlending­- um at flyta til Føroyar at búgva. Í hesum sambandi hev­ur Kári P. Højgaard, lands­stýris­ maður í innlendismálum, sett integratión á politisku dags­skránna. Týsdagin hevði Løgtingið aðalorðaskiftið um, hvussu vit lættast og smidligast slúsa útlendingar inn í før­ oyska samfelagið. Í hesum sambandi hevur landsstýrismaðurin lagt eina frágreiðing fyri Løgtingið um integratión. Í hesi frágreiðingini mæl­ ir landsstýrismaðurin til, at í fyrstu syftu skulu vit seta fimm tiltøk í verk, sum skulu gera tað lættari hjá út­lend­ ingum at flyta til Føroyar at búgva. Hesi tiltøkini fara at kosta landskassanum 7,2 milliónir krónur um árið. Men harafturat skulu komm­unurnar eisini seta nøk­ur tiltøk í verk, sum held­ ur ikki verða ókeypis. Hinvegin heldur hann eis­ini, at tað kundi verið eitt gott hugskot at sett ein­ar 200.000 krónur av um árið at lata í stuðli til komm­un­ur, ítróttarfeløg, arbeiðs­pláss, ella onnur, sum skipa fyri ávísum integratións­til­tøk­ um. Hann mælir eisini til, at tiltøkini verða sett í verk í eini 4-5 ár, fyri at gera tað lættari at seta tey í verk og finna fíggingina. Yvirskipað er tað best, at alt integratiónsarbeiðið at verða skipað í eini inte­gra­ tións­lóg, sum verður bind­ andi fyri myndug­leik­arnar Fimm tiltøk Í fyrstu syftu verður annars mælt til at seta fimm tiltøk í verk. Fyrsta tiltakið er, at ein samskipari skal setast, sum skal geva myndugleikunum ráð um integrasjón og tryggja, at tiltøkini verða sett í verk. Í øðrum lagi verður mælt til útlendingar, sum koma higar, skulu hava byrj­anar­ skeið í føroysk­um og um Før­ oysk samfelags­viður­skifti og føroyska mentan Harafturat eiga útlendsk børn í skúlaaldri at fáa eyka undirvísing í føroyskum í fólkaskúlanum Men tiltøk eiga eisini at verða sett í verk, sum venda sær til børn undir skúla­ald­ ur – Tað er týdningarmikið at børn, ið hava føroyskt sum annað mál, so tíðliga sum til ber fara at nýta før­ oyska málið, tí fyrr tey fara at brúka málið, betur verða Kostar 7,2 milliónir Nú skulu tiltøk setast í verk fyri at gera tað smidligari hjá útlendingum at koma til Føroyar at búgva Hann mælir eisini til, at tiltøkini verða sett í verk í eini 4-5 ár Politikarar hava sjáldan verið so samdir, sum teir vóru týsdagin, tá ið teir tos­ aðu um útlendingar í Før­ oy­um. – Tað man vera sjáldan, at politikarar úr øllum flokk­ um hava verið so samdir. Kári P. Højgaard, lands­ stýris­maður í innlendis­ mál­um, er stak væl nøgdur við úrslitið av aðalorða­ skift­inum í Løgtinginum týs­dagin um ein føroyskan inte­gratións­politikk. Politikarar úr øllum flokk­um taka sera væl und­ ir við ætlanini at gera ein inte­gratións­politikk. Teir tóku ikki bara undir við tí. Nógvir politikarar hildu enntá, at talan var um eitt avbera gott arbeiði. Serliga væl taka tingfólk undir við ætlanini um, út­ lendingar, bæði børn og vaksin, skulu hava serliga undir­vísing í føroyskum. – At duga málið er høvuðs­lykilin til tað før­ oyska samfelagið og duga út­lendingar málið, er tað størsta stigið á leiðini fram ímóti fullkomnari inte­ gratión, halda tingfólk. Skal framskundast Og Kári P. Højgaard nýtti høvi at takka tinglimum fyri undirtøkuna. Hann heldur, at ætlanin, sum fyribils er í fimm stig­ um, skal setast í verk so líð­ andi hesi næstu fýra, fimm árini. Men var tað nakað, vildu fleiri politikarar held­ur, at ætl­ anin verður fram­skund­að. Hinvegin liggur í kort­ unum, at ætlanin kostar góð­ar sjey milliónir at seta í verk. Og hóast øll tingfólk tóku undir við ætlanini, vóru tað fleiri, sum reistu iva um fígg­ingina. Tey stúra fyri, at politik­ arar fara at bakka, tá ið tað kemur hartil, at inte­gra­ tión­in skal vísast í verki, og pen­ingur skal játtast til enda­málið. Tað vóru eisini fleiri politik­arar, sum tvíhildu um, at skal peningur játtast til enda­málið, má tað ikki henda, at peningurin verður skarv­aður av játtanini til skúlaverkið, almannaverkið, og aðrastaðni, sum longu frammanundan eru hart fyri­spent. – Integratiónin má vera eitt øki, sum verður raðfest og tí má talan vera um eina eykajáttan til øki, sigur Kári P. Højgaard. Sjálvur staðfestir hann, at aðalorðaskiftið vísti, at full semja er í løgtinginum um ein føroyskan integratións­ politikk og tískil hevur hann stórt álit á, at integratiónin ikki druknar í berari vælvild, men at peningurin verður játtaður til endamálið. Hinvegin gjørdi Bjørn Kalsø, landsstýrismaður í skúlamálum, eisini greitt, at skúlin er so hart fyrispentur, at skal virksemið í fólka­skúl­ anum økjast við serligum til­boði til útlendsk børn, sum talan er um, má fígging fylgja við. aki@sosialurin.fo Politikarar taka stak væl undir við Kára Kári P. Højgaard