fríggjadagur 16. apríl 2004síða 8

Nr. 72 - 16. apríl 2004 15 Spennandi og forvitnisligt sær tað út, nýggja Føroyakortið við loyvisøkjunum í nýggju útbjóðingini, sum varå almannakunngjørt á Oljutinginum mikukvøldið. Kelda Jarðfrøðissavnið/Oljufyrisitingin 15 14 Nr. 72 - 16. apríl 2004 – Mín visjón er, at oljuvirksemið skal gerast eitt munandi ískoyti til okkara bú- skap, og at tað vón- andi bert í lítlan mun skal hava negativa ávirkan á samfelagið. Tað verða vit, sum stýra virkseminum, og harvið í ein ávísan mun hvørja ávirkan vit loyva segði nýggi landsstýrismaðurin í oljumálum, tá hann vitjaði í Oljutingin- um mikukvøldið OLJUTING Jan Müller Á Oljutinginum í Lista- skálanum hevði nýggi landsstýrismaðurin í olju- málum sítt fyrsta høvi al- ment at greiða frá, hvørjar visjónir hann sum lands- stýrismaður við ábyrgd fyri oljumálum hevur fyri hesum nýggja málsøkinum. Bjarni Djurholm helt fyri, at tað ofta verður sagt, at ein nýggj samgonga byggir á herðarnar á tí undanfarnu, og tað er eisini galdandi í hesum føri. Hann ætlar sær tí ikki at gera stórvegis broytingar á økinum, og hevur tí eisini bæði yvir fyri fyrisitingini og í sínum samskifti ann- ars, lagt dent á, at arbeiðið, sum higartil er gjørt, skal halda áfram. Og at hóast Oljumálaráðið varð tikið av eftir valið, so skal virksemi hjá oljuumsitingini halda fram sum áður. Landsstýrismaðurin vísti annars til, at politikkurin á oljuøkinum er skipaður eftir lógini um kolvetnis- virksemi, lógini um fyrsta loyvisumfar umframt skattalógum, og í sambandi við eitt nýtt loyvisumfar verða treytirnar, sum eru galdandi fyri einstøku loyv- ini, endurskoðaðar. Mett verður um, hvørt økið krevur, at broytingar verða gjørdar. Treytirnar í lógini um annað útbjóðingarumfar, sum varð borin í Løgtingið beint undan páskum, eru í stóran mun tær somu, sum vóru galdandi í sambandi við fyrsta útbjóðingarum- far. Endamálið við oljuleit- ing er framvegis at finna olju ella gass í rakstrar- verdum nøgdum á føroyska landgrunninum. Bjarni Djurholm segði annars sína visjón vera, at leitivirksemið, sum byrjaði á landgrunninum í 2001 skal halda áfram, og at vit fáa nýggj útbjóðingarumfør við jøvnum millumbilum komandi árini, soleiðis at vit á føroyska landgrunn- inum kunnu tryggja eitt støðugt leitivirksemi, har ymiskir leitimyndlar verða royndir, inntil olja ella gass í rakstraverdum nøgdum verður funnin. Oljuumsitingin Síðani fyrsta Oljufyrisit- ingin varð sett á stovn í 1993 og inntil fyrstu leiti- loyvini og seinni boriloyv- ini vórðu veitt, hevur virksemið hjá umsitingini verið merkt av, at leiðin, ið skuldi gangast, var nýggj. Umsitingin hevur ment seg fyri hvørt stig hon hev- ur tikið, og nú farið er undir at fyrireika nýtt útbjóðing- arumfar, kann man - næst- an fyri fyrstu ferð - siga, at umsitingin kann brúka royndir, hon longu hevur gjørt vísti landsstýrismað- urin. Hann helt, at vit hava eina lítla, men professio- nella oljuumsiting, sum hevur gjørt eitt megnar ar- beiði higartil.Og hansara visjón er, at umsitingin skal halda á fram at mennast, og at alt eftir tørvi, skulu ar- beiðsbólkar kallast inn, t.d. í sambandi við viðgerð av boriumsóknum, fyrireikan av nýggju útbjóðingarum- førum osv. Um farið verður í holt við olju- ella gassframleiðslu, fer tað sjálvandi at hava nýggjar arbeiðsuppgávur við sær, sum fara at krevja ein aðra og størri umsiting. Oljuleiting Bjarni Djurholm vísti á, at síðan tað av fyrstan tíð varð tosað um at loyva oljuleit- ing á landgrunninum, hava oljumyndugleikarnir lagt dent á, at virksemið í sam- bandi við leitiboringar fór at verða avmarkað, og at tað bert í lítlan mun fór at ávirka føroyska samfelagið. Undan fyrsta leitiumfarin- um varð eisini tosað um, hvørja ávirkan oljuleiting og tey fólkini, sum starvast í oljuvinnuni fóru at hava á okkara "lítla og serstaka" samfelag. Gjørt varð greitt, at í fyrstu atløgu í sambandi við leitiboringar, sum bert vara nakrar fáar mánaðir í einum ávísum tíðarskeiði av árinum, fór ávirk-anin at verða minimal. Geva og lata Og landsstýrismaðurin helt fram: – Eftir at fýra brunnar eru boraðir sæst, at virk- semið bert í lítlan fyri ikki at siga í ongan mun hevur ávirkað okkara samfelag. Undan boringunum í 2001 varð m.a. nógv tosað um, at húsaprísirnir í Tórshavn vóru sera høgir, og at hetta komst av, at oljufeløgini rindaðu ein høgan prís fyri at leiga hús og íbúðir til teirra starvsfólk. Í sam- bandi við ein fyrispurning á Løgtingi, spurdi oljuumsit- ingin seg fyri hjá oljufeløg- unum, og vísti tað seg, at tey leigumál, sum tey høvdu, á ongan hátt vóru órímilig. Heldur hevur tað verið eitt samanspæl av mongum tingum, so sum góðum fiskiskapi, høgum fiskaprísum, lágum rentu- støði, rímiligum orkuprís- um o.s.fr. tvs. sera lagaligar umstøður, eitt viðrák av teimum fáu, sum m.a. trýsti kostnaðarstøðið upp og harvið eisini húsaprísirnar í høvuðsstaðnum. Møguliga hava vónirnar til fyrstu boringarnar eisini ávirkað prísleguna uppeftir, men neyvan nakað serligt í mun til nevndu viðurskift- ini frammanundan. Hann helt tí fyri, at ikki fyrr enn ein oljuleið er funnin og gjørt er av at útbyggja hana, kann ein veruliga meta um, hvørjar avleiðingar olju- virksemi kann fáa. Bjarni Djurholm vísti víðari á, at frá tí at olja/gass er funnin í rakstrarverd- ugum nøgdum og til fram- leiðsla kann fara í gongd, ganga vanliga nøkur ár, og ta tíðina skulu vit nýta til at meta um, hvussu vit sum myndugleikar kunnu stýra virkseminum, soleiðis at tað fær sum minst av nega- tivari ávirkan á samfelagið. – Mín visjón er, at olju- virksemið skal gerast eitt munandi ískoyti til okkara búskap, og at tað vónandi bert í lítlan mun skal hava negativa ávirkan á sam- felagið. Tað verða vit, sum stýra virkseminum, og har- við í ein ávísan mun hvørja ávirkan vit loyva. Vit mugu eisini minnast til, at um- framt eitt íkast til búskapin, kann oljuvinnan hava nógv- ar sera positivar ávirkanir við sær, so sum nýggir og spennandi arbeiðsmøgu- leikar fyri føroyingar. OLJUTINGIÐ Jan Müller Bjarni Djurholm kom eisini inn á avleidda virksemið og føroysk luttøku í eini kom- andi oljuvinnu. Hann vísti á orðaskiftið í løgtinginum í 1999 um vinnupolitikkin hjá landsstýrinum, og har tað verður gjørt greitt, at vinnupolitikkurin hevur sum visjón, at Føroyar skulu hava "ein sjálvber- andi búskap, sum byggir á fleiri ymiskar vinnur, sum skapa avkast, framburð og vælferð í fríari, altjóða kapping, og sum raðfestir trivnað og umhvørvi ovar- laga." - Sum undantak frá meg- inregluni í vinnupolitikkin- um um fría kapping eru ásetingar í lógini um kol- vetnisvirksemi um treytir til frama fyri føroyskum vinnulívi og føroyskari arbeiðsmegi. Endamálið við hesi áseting er at tryggja veruligt búskapar- ligt virksemi í Føroyum. Í einum leitiskeiði vil virk- semi altíð verða avmarkað, tí er endamálið í fyrsta um- fari at betra um kappingar- førið hjá føroysku vinnuni, soleiðis at føroyskar fyri- tøkur kunnu fáa atgongd til oljuvinnuna - eisini í út- londum vísti landsstýris- maðurin á og helt fram: - Áðrenn leitivirksemið byrjaði, varð eisini tosað um, at tað hevði stóran týdning at hava okkara vinnu við frá byrjan, tí um so er, at vit ikki gerast eitt oljuframleiðandi land, so hava vit, um ikki annað, eitt vinnulív sum kann átaka sær avbjóðandi og menn- andi uppgávur í útlondum - okkara landi at gangi segði Bjarni Djurholm og helt, at sáttmálin, sum Atlantic Airways herfyri gjørdi við Aker Stord, um at flúgva arbeiðsfólk úr Suðurnoregi til Alta í Norðurnoregi, er eitt gott dømi um, at vit ikki tóku feil, tá vit meintu, at okkara fyritøkur eisini eru kappingarførar uttan fyri landoddarnar, og at tær hava eina góða og pro- fessionella vøru at bjóða. - Mín visjón er, helt hann fram, at hesin sáttmálin kann breiða seg sum ringar í sjónum og føra til, at aðrar fyritøkur fáa arbeiðsupp- gávur í oljuvinnuni í út- londum, og at arbeiðsupp- gávurnar gerast fleiri í tali og koma at fevna um eitt alsamt størri tal av fyritøk- um, soleiðis, at tá vit ein dag fara í holt við olju- gassframleiðslu, verða tað føroyskar fyritøkur, sum heilt náttúrligt vinna sær avgerðandi arbeiðsupp- gávur - ikki tí at tær eru før- oyskar ella tí at lógin ásetir at vørur og tænastur skulu um føroyskan bryggjukant, men tí at tær eru professio- nellar, álítandi og kapping- arførar. Í sambandi við at fast- halda kravið um føroyska kaikant mótvegis oljufeløg- unum legði landsstýrismað- urin annars dent á, at verða okkara viðurskifti við ES broytt munandi, so verða vit eisini noydd til at taka spurningin um kaikantin til nýggja viðgerð. Bjarni Djurholm vísti á, at Oljutingið er ein tvørfak- ligur felagsskapur fyri fólk, ið starvast í oljuvinnuni ella, sum hava áhuga fyri oljuvinnu. Tað hevur stóran týdning at vit áhaldandi tryggja eitt virki samskifti um karmarnar um oljuvirk- semi í føroyska økinum, og leggur hann sum landsstýr- ismaður í oljumálum ser- ligan dent á at hava eitt opið samskifti við allar áhugapartar. - Skal visjónin náast um at finna kolvetni í rakstrar- verdum nøgdum og at til- feingið verður til gagns fyri føroyska samfelagið má málið við 2. útbjóðingar- umfari verða at tryggja framhaldandi og støðugt leitivirksemi, har ymiskir leitimyndlar verða royndir í føroyska økinum. Oljuvirksemi munandi ískoyti til búskapin Listaskáli karmur um Oljuting Listaskálin í Havn var mikukvøldið karmur um árliga vártingið hjá Oljutinginum. Hóast oljutilgongdin meira og minni hevur verið í tómgongd í eina tíð, so tykist áhugin fyri tí føroysku oljuframtíðini kortini at vera stórur. Ikki færri enn 60 fólk høvdu leitað sær í Listaskálan at hoyra tvey av nýggju andlitunum í oljuhøpi, nevniliga landsstýrismannin í oljumálum, Bjarna Djurholm og nýggja stjóran á Oljufyrisitingini Sigurd í Jákupsstovu. Teir vóru bodnir at halda fyri- lestur um visjónir fyri eini føroyskari oljuvinnu og um komandi útbjóðing. Fasthalda krav um bryggjukant Sigurd í Jákupsstovu, stjóri í Oljufyrisitingini, Bjarni Djurholm, landsstýrismaður og Ben Arabo, formaður í FOÍB greiddu frá í Oljutinginum, sum var í tí listarliga og musiska umhvørvinum í Listaskálanum C M Y K 14 Vinnuskeið Endamál ALV kann verða tín lopfjøl út á arbeiðs- marknaðin. Vit kunnu styrkja um títt sjálvsvirði og -álit. Verða við til at finna tær rætta plássið í jungluni av arbeiðs- møguleikum. Endamál Tilboðið hevur til endamáls at geva arbeiðstarnaðum fólki, møguleika at upplærast at útinna t.d. lættari handverk. Málbólkur - Rørslutarnað - Fólk við lættari sosialum trupulleikum - Fyritíðarpensionistar - V.m. Atlit skulu verða til at umsøkjarin kann klára seg á arbeiðsmarknaðinum. Málbólkur - Avlamis pensionistar - Fólk undir forsorg - Rørslutarnað - Lættari psykisk sjúk - V.m. Tilfar og umsóknarbløð fáast við at venda sær til Sjálvsognarstovnin ALV! Sjálvsognarstovnurin ALV Smiðjugerði 6, kj. Boks 301 110 Tórshavn Tlf.: 35 00 70 Fax: 35 00 71 t-post: alv@alv.fo Verkstað Eindir: Margfaldstovan - Køkurin Handlistastovan - Træverkstaðið Eg vil víðari í lívinum... hmm...hvat við verkstaðnum ella vinnuskeiðnum hjá ALV??