fríggjadagur 5. apríl 2013síða 9

9 Fríggjadagur 5. apríl 2013 · Nr. 38 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 fólkaflyting og fólkavøkstur Átøk um útbúgving og gransking 1 Fróðskaparsetrið: Útbúgving og gransking framtíðartryggja føroyska samfelagið 2 Vinnulig fígging av ph.d.-lestri 3 Granskingarsamstarv millum vinnulív og Fróðskaparsetrið/granskingarstovnar 4 Samstarv um hægri útbúgvingar millum lærustovnar 5 Kveikjandi lestrarumhvørvi: Útbygging av Fróðskaparsetri Føroya 6 Kveikjandi lestrarumhvørvi: Byggja kollegium/lestraríbúðir 7 Útbúgvingarskrá: Yvirlit yvir útbúgvingarmøguleikar í Føroyum 8 Lærlingar í almenna geiranum 9 Almenn útboð og lærlingapláss í privata geiranum Átøk um lívskorini í Føroyum 10 Bústaðamarknaðurin: At byggja leigubústaðir 11 Skattaumskipan 12 Arbeiðsfrádráttur fyri stakar uppihaldarar 13 At tillaga skipanina við fríplássi á dagstovnum 14 Hækkaður barnafrádráttur, frá og við triðja barni 15 Barsilsskipanin 16 At laga til starvsfólkapolitikkin hjá landinum og setanarviðurskifti 17 At laga til umstøðurnar fyri familjur við børnum, ið bera brek Átøk um tilknýtið til Føroya og ímyndin av Føroyum 18 Samband við útisetar 19 Vinnustarvslæra fyri nýútbúgvin við hægri útbúgving 20 Heimasíða, sum knýtir føroyskar arbeiðsgevarar til føroysk lesandi 21 Vegleiðaraskipan 22 Marknaðarføring av yrkismøguleikum á føroyska arbeiðsmarknaðinum 23 At styrkja sjálvsfatanina hjá føroyingum frá barnsbeini 24 Føroyingar uttanlands valrætt til løgtingsval Átøk um forðingar í sambandi við at flyta til Føroya 25 Arbeiðsloysisstuðul í tríggjar mánaðir at leita eftir arbeiði 26 Nýútbúgvin – rætt til arbeiðsloysisstuðul 27 Stovnspláss framman undan flyting 28 Serskattaskipan fyri serfrøðingar 29 Meting av, hvørjar avleiðingar lógaruppskot hevur á fólkavøkstur Átøk um útlendingar 30 At bøta um møguleikarnar at fáa útlendska arbeiðsmegi til Føroya 31 Familjusameining 32 Working holiday 33 Undirvísing fyri útlendingar Átøk um yvirskipað samfelagsviðurskifti 34 Javnstøðupolitikkur 35 Eitt lista- og mentanarráð 36 Ein nýggjur vinnupolitikkur 37 At greina ferðing til og úr Føroyum tkr. tkr. tkr. tkr. tkr. tkr. 11.000 22.000 33.000 33.000 33.000 árliga EAF 15.000 15.000 15.000 15.000 15.000 árliga 250 250 VJ 50.000 100.000 100.000 EAF EAF EAF EAF EAF EAF VJ VJ VJ VJ VJ VJ VJ VJ VJ VJ VJ VJ VJ EAF EAF EAF EAF EAF EAF VJ VJ VJ 10.000 10.000 10.000 10.000 EM EM EM EM EM EM 21.000 21.000 21.000 21.000 VJ VJ 16.000 16.000 16.000 16.000 VJ VJ VJ VJ 1.500 1.500 1.500 1.500 1.500 VJ 2.000 2.000 3.000 3.000 3.000 EAF EAF EAF EAF EAF EAF EAF EAF EAF EAF EAF 70 60 60 60 60 árliga VJ 2.500 3.000 3.000 3.000 árliga VJ VJ VJ 4.200 4.200 4.200 4.200 árliga VJ* EM VJ VJ VJ VJ VJ VJ 1.800 1.800 1.800 1.800 1.800 árliga VJ VJ 600 600 600 600 600 VJ VJ VJ Tilsamans: 0 32.220 146.910 209.160 209.160 109.160 Átøk 2013 2014 2015 2016 2017 2018-20 EAF: Eingin almenn fígging ella fígging úr landskassanum VJ: Verandi játtan (Átakið verður gjørt við verandi starvsfólkatilfeingi. Lagt er ikki upp fyri møguligum príshækkingum) EM: Eingin meting Átøk fyri 700 milliónir Næstu fimm árini skal samfelagið gera íløgur fyri 700 milliónir krónur fyri at venda fólkafráflyting til fólkatilflyting. Flestu pengarnir fara til útbúgving og gransking, og so skal tað eisini gerast meira lokkandi at flyta higar, og meira liviligt at búgva her Jón Brian Hvidtfeldt Tilmæli um 37 átøk, býtt á seks høvuðsbólkar, ið fevna um útbúgving & gransk­ing, lívskor, tilknýti til og ímynd­ in av Føroyum, forð­ingar í samband við at flyta til Før­oya, út­lend­ingar og yvir­ skipað samfelags­viður­skifti. Saml­aði kostnaðurin er 706 milliónir krónur næstu fimm árini, og síðani 109 milliónir krónur um árið næstu tvey árini. Tað er úrslitið av tí arbeiði, sum landsstýrið setti skjøtil á í vetur, og sum varð lagt fram fyri almenninginum fyrra­partin í dag. Her er eitt høvuðs­- yvirlit yvir átøkini: Um átak-15 Mælt verður til at leing­ jabarnsburðarfarloyvi við átta vikum og at skipa barsilsskipanina í ein grunn. Endamálið er at gera tað meira lokkandi at føða børnini í Føroyum við at betra um karmarnar kring tað at fáa børn. Kostnaðurin er 16 milliónir krónur, og broytingin kann setast í verk í 2015. Um átak-14 Mælt verður til at hækka barnafrádráttin frá og við triðja barni. Endamálið er at økja um talið á børnum í barnafamiljum. Kostnaðurin er 21 milliónir krónur, og broytingin kann koma í gildi í 2015. Um átak-12 Mælt verður til at áseta arbeiðsfrádrátt fyri stakar uppihaldarar. Endamálið er at betra um lívskorini hjá støkum uppihaldarum, sum eru á arbeiðsmarknaðinum. Átakið, sum kostar 10 mill­ iónir krónur, kann setast í verk í 2014. Um átak-1 Endamálið er at økja um talið á lesandi og menna gransk­ ing, útbúgving og nýskapan í samfelagnum. Játtanin til Fróðskaparsetrið verður stigvíst hækkað við 33 mió. (úr 67 mió. kr. til 100 mió. kr.) árini 2014- 2016. Um átak-23 Mælt verður til at styrkja sjálvsfatanina við fleiri ítøkiligum átøkum til at ávirka, ­hvussu skúlabørn uppliva og brúka før­oyska málið. Endamálið er at laða upp ­undir eina sannari, jaligari fatan av Føroyum og teimum korum og møguleikum, ið eru her á landi. Kostnað­ urin er 2,5 milliónir í 2015 og síðani tríggjar milliónir um árið. Um átak-26 Mælt verður til at geva nýútbúnum atgongd at ALS-skipanina. Endamálið er at gera tað lættari hjá nýútbúnum at flyta til Føroya eftir loknan lestur og at fáa tey, ið hava tikið hægri útbúgving í Føroyum, at verða verandi í landinum. Kostnaðurin er mettur til 4,2 milliónir krónur, og átakið kann setast í verk í 2015. Um átak-3 Endamálið er at økja um vinnuliga gransking í Føroyum. Kostnaðurin er 15 milliónir krónur um árið í eini fimm ára royndartíð, sum kann byrja í 2014. Um átak-5 Endamálið er at skapa fysisku karmarnar, sum eru ein fortreyt fyri einum lokkandi universitetsumhvørvi og ein fortreyt fyri at menna Fróðskaparsetur Føroya. Kostnaðurin er 175-250 milliónir krónur, og skal bygging og umbygging vera liðug í seinasta lagi í 2017. * Hetta átakið kann bera í sær ein kostnað hjá nøkrum kommunum av at laga telduskipanir til Um átak-10 Mælt verður til at byggja 100 nýggjar leigubústaðir um árið komandi 5-7 árini. Endamálið er at fjøltátta bústaðaútboðið, so tað nøktar tørvin um alt landið. Um hvør íbúð í miðal kostar eina millión, fer ætlanin at kosta uml. 500 mió. kr. fram til 2018-2020. Eingin beinleiðis fígging skal fáast til vega úr landskassanum, tí Bústaðir stendur fyri arbeiðnum.